Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §14.28.1-14.28.5

亚美尼亚山区的暴风雪与地下村庄的发现

第 322 段,共 723 段 · 希腊语

内容简介

希腊军队在亚美尼亚山区遭遇暴风雪,许多士兵和牲口因严寒死伤,但他们随后发现了物资充裕的地下村庄,从而免于全军覆没。

§14.28.1ὁδοιποροῦντες δὲ διὰ τῶν Ἀρμενίων ὀρῶν ἐλήφθησαν ὑπὸ χιόνος πολλῆς, καὶ παρεκινδύνευσαν ἀπολέσθαι πάντες.
他们在亚美尼亚的山区行军时,遭遇了大雪,面临全军覆没的危险。
τοῦ γὰρ ἀέρος τεταραγμένου τὸ μὲν πρῶτον κατʼ ὀλίγον ἤρξατο χιὼν πίπτειν ἐκ τοῦ περιέχοντος, ὥστε τοὺς ὁδοιποροῦντας μηδὲν ἐμποδίζεσθαι τῆς εἰς τοὔμπροσθεν πορείας·
因为气候骤变,起初雪从周围的空中渐渐落下,行军者向前的行进完全没有受到妨碍。
μετὰ δὲ ταῦτα πνεύματος ἐπιγινομένου μᾶλλον αἰεὶ κατερρίπτετο καὶ τὴν χώραν ἐπεκάλυπτεν, ὥστε μηκέτι δύνασθαι μήτε τὰς ὁδοὺς μήτε ὁλοσχερῶς τὰς ἰδιότητας τῶν τόπων θεωρεῖσθαι.
但随后狂风大作,雪越下越大,覆盖了整片土地,以致再也无法辨认道路,甚至连地形的特征也完全无法看清。
§14.28.2διόπερ ἀθυμία τὸ στρατόπεδον ὑπεδύετο καὶ δέος, ἀνακάμπτειν μὲν εἰς ἀπώλειαν οὐ βουλομένων, προάγειν δὲ διὰ τὸ πλῆθος τῶν χιόνων οὐ δυναμένων.
因此,军中蔓延着沮丧与恐惧,因为他们不愿退回自取灭亡,但又因积雪深厚而无法前进。
τοῦ δὲ χειμῶνος ἐπίτασιν λαμβάνοντος ἐπεγενήθη πνευμάτων μέγεθος μετὰ πολλῆς χαλάζης, ὥστε τοῦ συρμοῦ κατὰ πρόσωπον ὄντος ἀναγκασθῆναι καθίσαι τὴν δύναμιν ἅπασαν·
随着暴风雪加剧,狂风夹杂着大雹袭来,由于暴风雪迎面扑来,全军不得不停下脚步。
ἕκαστος γὰρ τὴν ἐκ τῆς ὁδοιπορίας κακοπάθειαν ὑπομένειν ἀδυνατῶν, οὗ ποτε τύχοι, μένειν ἠναγκάζετο.
因为每个人都无法忍受行军的艰辛,被迫在自己碰巧所在的任何地方停留下来。
§14.28.3ἀποροῦντες δὲ πάντων τῶν ἀναγκαίων ἐκείνην μὲν τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα διεκαρτέρουν ὑπαίθριοι, πολλοῖς συνεχόμενοι κακοῖς·
他们缺乏一切生活必需品,饱受诸多痛苦,在露天中熬过了那天和整夜。
διὰ γὰρ τὸ πλῆθος τῆς κατὰ τὸ συνεχὲς ἐκχεομένης χιόνος τά τε ὅπλα πάντα συνεκαλύφθη καὶ τὰ σώματα διὰ τὸν ἀπὸ τῆς αἰθρίας πάγον περιεψύχετο.
因为持续落下的积雪如此之多,所有的武器都被覆盖了,而他们也因晴空带来的严寒而身体冻僵。
διὰ δὲ τὴν ὑπερβολὴν τῶν κακῶν ὅλην τὴν νύκτα διηγρύπνουν·
由于痛苦到了极点,他们彻夜未眠。
καὶ τινὲς μὲν πῦρ ἐκκαύσαντες τῆς ἀπὸ τούτου βοηθείας ἐτύγχανον, τινὲς δὲ περικαταληφθέντες ὑπὸ τοῦ πάγου τὰ σώματα πᾶσαν ἀπεγίνωσκον ἐπικουρίαν, τῶν ἀκρωτηρίων αὐτοῖς σχεδὸν ἁπάντων ἀπονεκρουμένων.
有些人燃起火堆,从中得到了些许慰藉;但另一些人则身体被严寒侵袭,陷入绝望,无法获得任何救助,他们几乎所有的肢体末端都已坏死。
§14.28.4διόπερ ὡς ἡ νὺξ διῆλθε, τῶν θʼ ὑποζυγίων τὰ πλεῖστα εὑρέθη διεφθαρμένα καὶ τῶν ἀνδρῶν πολλοὶ μὲν τετελευτηκότες, οὐκ ὀλίγοι δὲ τὴν μὲν ψυχὴν ἔχοντες ἔμφρονα, τὸ δὲ σῶμα διὰ τὸν πάγον ἀκίνητον·
因此,当黑夜过去,人们发现大部分牲畜都已死去,而许多人也已丧生,不少人虽然神志清醒,但身体因严寒而无法动弹。
ἔνιοι δὲ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐτυφλώθησαν διά τε τὸ ψῦχος καὶ τὴν ἀνταύγειαν τῆς χιόνος.
还有些人则因寒冷和积雪的反光而双目失明。
§14.28.5καὶ τελείως ἂν ἅπαντες διεφθάρησαν, εἰ μὴ βραχὺ διελθόντες εὗρον κώμας γεμούσας τῶν ἐπιτηδείων.
如果不是他们在前行了不远的地方后发现了一些物资充裕的村庄,他们所有人都会彻底毁灭。
αὗται δὲ τὰς μὲν τοῖς ὑποζυγίοις καταβάσεις εἶχον ὀρυκτάς, τὰς δὲ τοῖς ἀνδράσι κατὰ κλιμάκων ταῖς οἰκίαις τά τε βοσκήματα τρεφόμενα χόρτῳ, τοῖς δʼ ἀνδράσι πολλὴν ἀφθονίαν πάντων τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων.
这些村庄中,牲畜的通道是挖掘而成的,而人的通道则是通过梯子。 在房子里,牲畜用干草喂养,对人们而言,维持生活所需的一切必需品都极其充裕。

词汇与语法注释

  1. 14.28.2βουλομένων — 这是一个独立分词属格结构(βουλομένων 和 δυναμένων),其复数形式在意义上与集合名词 τὸ στρατόπεδον(军队)中包含的士兵相一致(即按意义一致,ad sensum)。
  2. 14.28.4τοὺς ὀφθαλμοὺς — 与被动语态动词 ἐτυφλώθησαν 连用的关系宾格(表示身体受损部位)。字面意思是“他们就眼睛而言被致盲”,即“他们失明了”。
  3. 14.28.5ἂν ... διεφθάρησαν — 过去事实相反的虚拟条件句(反实虚拟)。归结从句使用 ἂν 加上不定过去时直陈语气(διεφθάρησαν),条件从句使用 εἰ 加上不定过去时直陈语气(εὗρον),表示过去本会发生但最终得以避免的事情。
  4. 14.28.5ταῖς οἰκίαις — 此处在 ταῖς οἰκίαις 之前似乎存在文本脱漏。大多数校勘本会在此处补入如 ἦσαν δ’ ἐν(“在……之中有”)等词,从而使后文的 τά τε βοσκήματα 和 τοῖς δʼ ἀνδράσι 结构在语法上通顺。

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §14.28.1-14.28.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:14.28.1-14.28.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。