Humanitext Reader

柏拉图 · 书信集 §7.332-7.333

忠诚同伴之必要与给狄奥尼修斯的劝告

第 15 段,共 34 段 · 希腊语

内容简介

柏拉图将狄奥尼修斯一世因缺乏可靠伙伴而未能稳固统治的失败,与达雷奥斯和雅典人的成功进行对比,回顾了自己与迪翁曾向狄奥尼修斯二世提出关于自我掌控和建立真诚友谊的建言,并阐述了因听信中伤而导致迪翁被逐的悲剧过程。

§7.332ὃς παραλαβὼν Σικελίας πολλὰς καὶ μεγάλας πόλεις ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἐκπεπορθημένας, οὐχ οἷός τʼ ἦν κατοικίσας πολιτείας ἐν ἑκάσταις καταστήσασθαι πιστὰς ἑταίρων ἀνδρῶν, οὔτε ἄλλων δή ποθεν ὀθνείων οὔτε ἀδελφῶν, οὓς ἔθρεψέν τε αὐτὸς νεωτέρους ὄντας, ἔκ τε ἰδιωτῶν ἄρχοντας καὶ ἐκ πενήτων πλουσίους ἐπεποιήκει διαφερόντως.
这位父亲接管了许多被蛮族蹂躏的西西里大城市,却无法通过在各城市中安置居民,来建立起由可靠的同伴们组成的稳定政体,无论是在其他外来人中,还是在他自己从小抚养长大的兄弟中。 他曾将这些兄弟从普通平民提拔为统治者,从穷人提拔为极其富有的人。
τούτων κοινωνὸν τῆς ἀρχῆς οὐδένα οἷός τʼ ἦν πειθοῖ καὶ διδαχῇ καὶ εὐεργεσίαις καὶ συγγενείαις ἀπεργασάμενος ποιήσασθαι, Δαρείου δὲ ἑπταπλασίῳ φαυλότερος ἐγένετο, ὃς οὐκ ἀδελφοῖς πιστεύσας οὐδʼ ὑφʼ αὑτοῦ τραφεῖσιν, κοινωνοῖς δὲ μόνον τῆς τοῦ Μήδου τε καὶ εὐνούχου χειρώσεως, διένειμέ τε μέρη μείζω ἕκαστα Σικελίας πάσης ἑπτά, καὶ πιστοῖς ἐχρήσατο τοῖς κοινωνοῖς καὶ οὐκ ἐπιτιθεμένοις οὔτε αὐτῷ οὔτε ἀλλήλοις, ἔδειξέν τε παράδειγμα οἷον χρὴ τὸν νομοθέτην καὶ βασιλέα τὸν ἀγαθὸν γίγνεσθαι· νόμους γὰρ κατασκευάσας ἔτι καὶ νῦν διασέσωκεν τὴν Περσῶν ἀρχήν.
然而,他却无法通过说服、教导、恩惠和亲属关系,将这些人中的任何一个培养并转化为自己统治的可靠合作者。 他比达雷奥斯要差上七倍。 达雷奥斯并没有信任兄弟,也没有信任由他自己抚养大的人,而仅仅信任那些在降伏米底人和宦官时的合作者,将每个比整个西西里还要大的领土划分为七个部分,并起用了这些可靠的合作者,他们既不攻击他,也不互相攻击,从而为优秀的立法者和君王应当如何树立了榜样;因为他制定了法律,使得波斯人的帝国至今得以保存。
ἔτι δὲ Ἀθηναῖοι πρὸς τούτοις, οὐκ αὐτοὶ κατοικίσαντες, πολλὰς τῶν Ἑλλήνων πόλεις ὑπὸ βαρβάρων ἐμβεβλημένας ἀλλʼ οἰκουμένας παραλαβόντες, ὅμως ἑβδομήκοντα ἔτη διεφύλαξαν τὴν ἀρχὴν ἄνδρας φίλους ἐν ταῖς πόλεσιν ἑκάσταις κεκτημένοι.
此外,雅典人虽然没有亲自去殖民,但在接管了许多被蛮族入侵、但仍有人居住的希腊城市后,依然通过在各个城市中确保友好的支持者,维持了七十年的统治。
Διονύσιος δὲ εἰς μίαν πόλιν ἁθροίσας πᾶσαν Σικελίαν, ὑπὸ σοφίας πιστεύων οὐδενί, μόγις ἐσώθη·
然而,狄奥尼修斯将整个西西里合并为一个城市,因其自作聪明而谁也不信,最终仅是勉强保全。
πένης γὰρ ἦν ἀνδρῶν φίλων καὶ πιστῶν, οὗ μεῖζον σημεῖον εἰς ἀρετὴν καὶ κακίαν οὐκ ἔστιν οὐδέν, τοῦ ἔρημον ἢ μὴ τοιούτων ἀνδρῶν εἶναι.
因为他极度缺乏真诚和可靠的朋友,而衡量德行与恶行的最大标志,莫过于身边是否有此类人的陪伴。
ἃ δὴ καὶ Διονυσίῳ συνεβουλεύομεν ἐγὼ καὶ δίων, ἐπειδὴ τὰ παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτῷ συνεβεβήκει οὕτως, ἀνομιλήτῳ μὲν παιδείας, ἀνομιλήτῳ δὲ συνουσιῶν τῶν προσηκουσῶν γεγονέναι, πρῶτον ἔπειτα ταύτῃ ὁρμήσαντα φίλους ἄλλους αὑτῷ τῶν οἰκείων ἅμα καὶ ἡλικιωτῶν καὶ συμφώνους πρὸς ἀρετὴν κτήσασθαι, μάλιστα δʼ αὐτὸν αὑτῷ, τούτου γὰρ αὐτὸν θαυμαστῶς ἐνδεᾶ γεγονέναι, λέγοντες οὐκ ἐναργῶς οὕτως—οὐ γὰρ ἦν ἀσφαλές —αἰνιττόμενοι δὲ καὶ διαμαχόμενοι τοῖς λόγοις ὡς οὕτω μὲν πᾶς ἀνὴρ αὑτόν τε καὶ ἐκείνους ὧν ἂν ἡγεμὼν γίγνηται σώσει, μὴ ταύτῃ δὲ τραπόμενος τἀναντία πάντα ἀποτελεῖ·
这也正是迪翁和我曾经向狄奥尼修斯(二世)建言的内容,因为他父亲留给他的局面便是如此:他成长过程中从未接触过教养,也没有得到过合适的交往。 因此,我们劝他首先[要掌控自己],接着在此基础上,在亲属和同龄人中为自己寻找其他志同道合、追求德行的朋友,尤其是让自己与自己和解(掌控自我),因为他在这方面有着惊人的匮乏。 我们表达得并不如此直白——因为这并不安全——而是用言语暗示并竭力论证,说明这样做的话,任何人都能拯救自己和他所领导的人,但若不转向这条道路,则会带来完全相反的后果。
πορευθεὶς δὲ ὡς λέγομεν, καὶ ἑαυτὸν ἔμφρονά τε καὶ σώφρονα ἀπεργασάμενος, εἰ τὰς ἐξηρημωμένας Σικελίας πόλεις κατοικίσειεν νόμοις τε συνδήσειεν καὶ πολιτείαις, ὥστε αὑτῷ τε οἰκείας καὶ ἀλλήλαις εἶναι πρὸς τὰς τῶν βαρβάρων βοηθείας, οὐ διπλασίαν τὴν πατρῴαν ἀρχὴν μόνον ποιήσοι, πολλαπλασίαν δὲ ὄντως·
我们还说,如果他按照我们的建言去做,使自己成为一个明智而节制的人,并重新在西西里那些荒废的城市中安置居民,用法律和政体将它们连接起来,使它们无论是对他还是彼此之间都能友好相处,共同抵抗蛮族,那么他将不仅使父亲留下的领土扩大一倍,而是真正实现成倍的增长。
§7.333ἕτοιμον γὰρ εἶναι τούτων γενομένων πολὺ μᾶλλον δουλώσασθαι Καρχηδονίους τῆς ἐπὶ Γέλωνος αὐτοῖς γενομένης δουλείας, ἀλλʼ οὐχ ὥσπερ νῦν τοὐναντίον ὁ πατὴρ αὐτοῦ φόρον ἐτάξατο φέρειν τοῖς βαρβάροις.
因为一旦这些事情实现,要让迦太基人臣服,就会比盖隆时期他们所遭受的奴役要容易得多,而不会像现在相反,他的父亲竟然约定向蛮族缴纳贡赋。
ταῦτα ἦν τὰ λεγόμενα καὶ παρακελευόμενα ὑφʼ ἡμῶν τῶν ἐπιβουλευόντων Διονυσίῳ, ὡς πολλαχόθεν ἐχώρουν οἱ τοιοῦτοι λόγοι, οἳ δὴ καὶ κρατήσαντες παρὰ Διονυσίῳ ἐξέβαλον μὲν Δίωνα, ἡμᾶς δʼ εἰς φόβον κατέβαλον·
这些话便是被中伤为“对狄奥尼修斯图谋不轨”的我们所说并劝勉的内容。 此类传言从多方流传开来,它们在狄奥尼修斯那里占据了上风,驱逐了迪翁,并将我们抛入恐惧之中。
ἵνα δʼ ἐκπεράνωμεν οὐκ ὀλίγα πράγματα τὰ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ, ἐλθὼν ἐκ Πελοποννήσου καὶ Ἀθηνῶν δίων ἔργῳ τὸν Διονύσιον ἐνουθέτησεν.
为了在极短的时间内概括这许多事情,从伯罗奔尼撒和雅典归来的迪翁,用实际行动劝诫了狄奥尼修斯。
ἐπειδὴ δʼ οὖν ἠλευθέρωσέν τε καὶ ἀπέδωκεν αὐτοῖς δὶς τὴν πόλιν, ταὐτὸν πρὸς Δίωνα Συρακόσιοι τότε ἔπαθον ὅπερ καὶ Διονύσιος, ὅτε αὐτὸν ἐπεχείρει παιδεύσας καὶ θρέψας βασιλέα τῆς ἀρχῆς ἄξιον, οὕτω κοινωνεῖν αὐτῷ τοῦ βίου παντός, ὁ δὲ τοῖς διαβάλλουσιν καὶ λέγουσιν ὡς ἐπιβουλεύων τῇ τυραννίδι δίων πράττοι πάντα ὅσα ἔπραττεν ἐν τῷ τότε χρόνῳ, ἵνα ὁ μὲν παιδείᾳ δὴ τὸν νοῦν κηληθεὶς ἀμελοῖ τῆς ἀρχῆς ἐπιτρέψας ἐκείνῳ, ὁ δὲ σφετερίσαιτο καὶ Διονύσιον ἐκβάλοι ἐκ τῆς ἀρχῆς δόλῳ.
然而,当他两次解放并归还了城邦之后,叙拉古人当时对迪翁所做的,恰恰就是狄奥尼修斯曾经对迪翁所做的。 当时,迪翁试图通过教育和培养,将狄奥尼修斯塑造成配得上该统治的君王,从而与他共度余生;而狄奥尼修斯却听信了那些中伤者的话,他们声称迪翁当时所做的一切都是为了篡夺僭主之位,好让狄奥尼修斯因沉迷于教育而被蛊惑了心智,忽视统治并将其委派给迪翁,而迪翁则可以借机篡夺,用诡计将狄奥尼修斯逐出统治。
ταῦτα τότε ἐνίκησεν καὶ τὸ δεύτερον ἐν Συρακοσίοις λεγόμενα, καὶ μάλα ἀτόπῳ τε καὶ αἰσχρᾷ νίκῃ τοῖς τῆς νίκης αἰτίοις.
这些言论当时在叙拉古人中第二次占据了上风,对于那些促成这一胜利的人来说,这是一场极其荒谬且可耻的胜利。
οἷον γὰρ γέγονεν, ἀκοῦσαι χρὴ τοὺς ἐμὲ παρακαλοῦντας πρὸς τὰ νῦν πράγματα.
至于这究竟是怎样的一回事,那些在当前的局势下请求我协助的人应当听一听。
ἦλθον Ἀθηναῖος ἀνὴρ ἐγώ, ἑταῖρος Δίωνος, σύμμαχος αὐτῷ, πρὸς τὸν τύραννον, ὅπως ἀντὶ πολέμου φιλίαν ποιήσαιμι· διαμαχόμενος δὲ τοῖς διαβάλλουσιν ἡττήθην.
我,一个雅典人,迪翁的同伴,他的盟友,来到了僭主面前,为了用友好代替战争;但在与中伤者的斗争中我失败了。
πείθοντος δὲ Διονυσίου τιμαῖς καὶ χρήμασιν γενέσθαι μετʼ αὐτοῦ ἐμὲ μάρτυρά τε καὶ φίλον πρὸς τὴν εὐπρέπειαν τῆς ἐκβολῆς τῆς Δίωνος αὐτῷ γίγνεσθαι, τούτων δὴ τὸ πᾶν διήμαρτεν.
尽管狄奥尼修斯试图用荣誉和金钱说服我站在他的一边,让我成为他驱逐迪翁这一体面行径的见证人和朋友,但他在这上面的企图完全落空了。
ὕστερον δὲ δὴ κατιὼν οἴκαδε δίων ἀδελφὼ δύο προσλαμβάνει Ἀθήνηθεν, οὐκ ἐκ φιλοσοφίας γεγονότε φίλω, ἀλλʼ ἐκ τῆς περιτρεχούσης ἑταιρίας ταύτης τῆς τῶν πλείστων φίλων, ἣν ἐκ τοῦ ξενίζειν τε καὶ μυεῖν καὶ ἐποπτεύειν πραγματεύονται, καὶ δὴ καὶ τούτω τὼ συγκαταγαγόντε αὐτὸν φίλω ἐκ τούτων τε καὶ ἐκ τῆς πρὸς τὴν κάθοδον ὑπηρεσίας ἐγενέσθην ἑταίρω·
此后,在迪翁返回祖国时,他从雅典带去了两位兄弟。 他们并不是通过哲学结识的朋友,而是通过那种世俗中最常见的、随处可见的结社关系——通过招待、引导和引介加入秘仪而建立起来的交情。 事实上,这两个协助他归国的“朋友”,正是通过这种背景以及在协助其归国过程中的效劳,才成为了他的同伴。

词汇与语法注释

  1. 332ὃς — 句首的关系代名词。其先行词指代前文 331e 中出现的“他的父亲”(即狄奥尼修斯一世)。它作为主句的主语,构成了横跨 332-333a 冗长关系从句结构的起点。
  2. 332dπρῶτον — 副词 `πρῶτον`(首先)之后,原本应当成对出现的不定式短语(例如 331d-e 中所指的 `ἑαυτοῦ ἐγκρατῆ γενέσθαι`“掌控自我”)被省略,或在此处产生了语法上的破格(anacoluthon)。随后由 `ἔπειτα`(接着)引导的 `κτήσασθαι`(获得)构成了相对应的第二个要素。
  3. 333aἕτοιμον γὰρ εἶναι — 非人称形容词 `ἕτοιμον`(容易的、准备好的)后接表示间接引语的宾格不定式 `εἶναι`。其逻辑主语是后续的不定式 `δουλώσασθαι`(使奴役)。这里以间接引语的形式陈述了柏拉图和迪翁曾经主张的逻辑。
  4. 333bταὐτὸν πρὸς Δίωνα Συρακόσιοι τότε ἔπαθον ὅπερ καὶ Διονύσιος — 包含对比的复杂双重省略句。关系代词 `ὅπερ` 被用于将叙拉古人对迪翁产生的怀疑(怀疑他密谋篡位)与狄奥尼修斯曾经对迪翁产生的怀疑进行比较。动词 `ἔπαθον`(遭受、经历)指的是迪翁遭受市民背叛的痛苦,以及他的善意教育尝试遭到狄奥尼修斯拒绝的经历。

引用这一段

柏拉图, 书信集 §7.332-7.333. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg036.humanitext-grc2:7.332-7.333

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。