Humanitext Reader

柏拉图 · 法律篇 §9.865-9.866

非自发杀人与激情杀人的处罚及净化

第 128 段,共 186 段 · 希腊语

内容简介

阿典那人概述了在竞技、医疗或意外等各种情况下犯下的非自发(过失)杀人罪,以及在激情下犯下的杀人罪的法律,并根据受害者和行为者的身份规定了相应的净化仪式、流放期限和处罚。

§9.865ΑΘ. φόνου δὴ καθάπερ ἠρξάμεθα, πειρώμεθα διὰ τέλους παντὸς εἴδους πέρι φόνου θεῖναι τοὺς νόμους, καὶ πρῶτον μὲν τὰ βίαια καὶ ἀκούσια λέγωμεν.
阿典那人:现在,正如我们已经开始的那样,让我们努力针对每种杀人行为彻底制定法律,首先让我们讨论暴力和非自发的杀人。
εἴ τις ἐν ἀγῶνι καὶ ἄθλοις δημοσίοις ἄκων, εἴτε παραχρῆμα εἴτε καὶ ἐν ὑστέροις χρόνοις ἐκ τῶν πληγῶν, ἀπέκτεινέν τινα φίλιον, ἢ κατὰ πόλεμον ὡσαύτως ἢ κατὰ μελέτην τὴν πρὸς πόλεμον, ποιουμένων ἄσκησιν ψιλοῖς σώμασιν ἢ μετά τινων ὅπλων ἀπομιμουμένων τὴν πολεμικὴν πρᾶξιν, καθαρθεὶς κατὰ τὸν ἐκ Δελφῶν κομισθέντα περὶ τούτων νόμον ἔστω καθαρός·
如果有人在公共竞技和比赛中,并非出于故意——无论是当场死亡还是在以后因伤重不治——杀死了一个友好的人,或者同样在战争中,或者在备战训练中,于他们赤手空拳或使用某些模仿军事行动的武器进行演习时杀死了人,那么,只要按照从德尔斐传来的关于这些事务的法律进行了净化,他就是清白的。
ἰατρῶν δὲ πέρι πάντων, ἂν ὁ θεραπευόμενος ὑπʼ αὐτῶν ἀκόντων τελευτᾷ, καθαρὸς ἔστω κατὰ νόμον.
至于所有的医生,如果接受他们治疗的人违背他们的意愿死亡,按法律医生应当是清白的。
ἐὰν δὲ αὐτόχειρ μέν, ἄκων δὲ ἀποκτείνῃ τις ἕτερος ἕτερον, εἴτε τῷ ἑαυτοῦ σώματι ψιλῷ εἴτε ὀργάνῳ ἢ βέλει ἢ πώματος ἢ σίτου δόσει ἢ πυρὸς ἢ χειμῶνος προσβολῇ ἢ στερήσει πνεύματος, αὐτὸς τῷ ἑαυτοῦ σώματι ἢ διʼ ἑτέρων σωμάτων, πάντως ἔστω μὲν ὡς αὐτόχειρ, δίκας δὲ τινέτω τὰς τοιάσδε· ἐὰν μὲν δοῦλον κτείνῃ, νομίζων τὸν ἑαυτοῦ διειργάσθαι τὸν τοῦ τελευτήσαντος δεσπότην ἀβλαβῆ παρεχέτω καὶ ἀζήμιον, ἢ δίκην εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ τελευτήσαντος ὑπεχέτω διπλῆν, τῆς δὲ ἀξίας οἱ δικασταὶ διάγνωσιν ποιείσθωσαν, καθαρμοῖς δὲ χρήσασθαι μείζοσίν τε καὶ πλείοσι τῶν περὶ τὰ ἆθλα ἀποκτεινάντων, τούτων δʼ ἐξηγητὰς εἶναι κυρίους οὓς ἂν ὁ θεὸς ἀνέλῃ·
但是,如果有人亲手却非故意地杀死了另一个人——无论是用他自己赤露的身体,还是用工具、投掷物、或给药剂饮料、食物,或施加火、寒冷,或剥夺呼吸,无论是用他自己的身体还是通过别人的身体——在任何情况下,他都要被视为亲手杀人者,并应当承担如下的惩罚:如果他杀死了一个奴隶,以为自己弄死的是自己的奴隶,他必须使死者的主人免受损失和伤害,否则就必须承担相当于死者价值两倍的罚款,而其价值由法官进行评估;他还要进行比在竞技中杀人者更重大、更多的净化仪式,至于这些净化仪式,应当由神所指定的释义官来主管。
ἐὰν δὲ αὑτοῦ δοῦλον, καθηράμενος ἀπαλλαττέσθω τοῦ φόνου κατὰ νόμον.
但如果他杀指了自己的奴隶,在净化自己之后,按法律即免除杀人罪。
ἐὰν δέ τις ἐλεύθερον ἄκων ἀποκτείνῃ, τοὺς μὲν καθαρμοὺς τοὺς αὐτοὺς καθαρθήτω τῷ τὸν δοῦλον ἀποκτείναντι, παλαιὸν δέ τινα τῶν ἀρχαίων μύθων λεγόμενον μὴ ἀτιμαζέτω.
如果有人非故意地杀死了一个自由人,他应当接受与杀死奴隶者相同的净化,并且不可轻视一个流传自古的老神话。
λέγεται δὲ ὡς ὁ θανατωθεὶς ἄρα βιαίως, ἐν ἐλευθέρῳ φρονήματι βεβιωκώς, θυμοῦταί τε τῷ δράσαντι νεοθνὴς ὤν, καὶ φόβου καὶ δείματος ἅμα διὰ τὴν βίαιον πάθην αὐτὸς πεπληρωμένος, ὁρῶν τε τὸν ἑαυτοῦ φονέα ἐν τοῖς ἤθεσι τοῖς τῆς ἑαυτοῦ συνηθείας ἀναστρεφόμενον, δειμαίνει, καὶ ταραττόμενος αὐτὸς ταράττει κατὰ δύναμιν πᾶσαν τὸν δράσαντα, μνήμην σύμμαχον ἔχων, αὐτόν τε καὶ τὰς πράξεις αὐτοῦ.
因为据说,那个被暴力杀死的人,由于生前拥有自由的灵魂,在刚死不久时会对凶手发怒,并且他自己也因暴力的遭遇而充满了害怕与恐惧。 当他看到杀害自己的凶手在自己平日熟悉的场所活动时,他感到惊恐,并在自身受到惊扰的同时,借助记忆作为盟友,尽其所有力量去惊扰那凶手本人以及他的行为。
διὸ δὴ χρεών ἐστιν ἄρα ὑπεξελθεῖν τῷ παθόντι τὸν δράσαντα τὰς ὥρας πάσας τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ ἐρημῶσαι πάντας τοὺς οἰκείους τόπους συμπάσης τῆς πατρίδος·
因此,凶手确实必须在死者面前回避整整一年的所有季节,并空出他整个祖国的所有熟悉场所。
§9.866ΑΘ. ἐὰν δὲ ξένος ὁ τελευτήσας ᾖ, καὶ τῆς τοῦ ξένου χώρας εἰργέσθω τοὺς αὐτοὺς χρόνους.
阿典那人:如果死者是外国人,他也必须在同样的期限内被禁止进入该外国人的国土。
τούτῳ δὴ τῷ νόμῳ ἐὰν μὲν ἑκὼν πείθηταί τις, ὁ τοῦ τελευτήσαντος γένει ἐγγύτατα, ἐπίσκοπος ὢν τούτων πάντων γενομένων, ἐχέτω συγγνώμην τε καὶ ἄγων πρὸς αὐτὸν εἰρήνην μέτριος ἂν εἴη πάντως·
如果有人自愿服从这一法律,作为这一切事情的监护人的死者最亲近的亲属,应当对他表示宽恕,并与他和平相处,这在任何情况下都是适度的。
ἐὰν δέ τις ἀπειθῇ καὶ πρῶτον μὲν ἀκάθαρτος ὢν εἰς τὰ ἱερὰ τολμᾷ πορεύεσθαι καὶ θύειν, ἔτι δὲ τοὺς χρόνους μὴ ἐθέλῃ πληροῦν ἀποξενούμενος τοὺς εἰρημένους, ὁ τοῦ τελευτήσαντος γένει ἐγγύτατα ἐπεξίτω μὲν φόνου τῷ κτείναντι, διπλᾶ δὲ πάντα ἔστω τὰ τιμωρήματα τῷ ὀφλόντι.
但如果有人不服从,首先,他在未得净化的状态下竟敢进入圣所并进行祭祀,而且还不愿意完成上述的流放期限,那么死者最亲近的家属必须控告凶手杀人,且被判有罪者的所有处罚都要加倍。
ἐὰν δʼ ὁ προσήκων ἐγγύτατα μὴ ἐπεξίῃ τῷ παθήματι, τὸ μίασμα ὡς εἰς αὐτὸν περιεληλυθός, τοῦ παθόντος προστρεπομένου τὴν πάθην, ὁ βουλόμενος ἐπεξελθὼν τούτῳ δίκην, πέντε ἔτη ἀποσχέσθαι τῆς αὑτοῦ πατρίδος ἀναγκαζέτω κατὰ νόμον.
如果最亲近的家属不控告这一罪行,由于死者对其遭遇要求报复,污染将被视为转移到了他身上;任何愿意的人都可以对这个亲属提起诉讼,并依法强迫他远离自己的祖国五年。
ἐὰν δὲ ξένος ἄκων ξένον κτείνῃ τῶν ἐν τῇ πόλει, ἐπεξίτω μὲν ὁ βουλόμενος ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς νόμοις, μέτοικος δὲ ὢν ἀπενιαυτησάτω, ξένος δὲ ἂν ᾖ παντάπασιν, πρὸς τῷ καθαρμῷ, ἐάντε ξένον ἐάντε μέτοικον ἐάντε ἀστὸν κτείνῃ, τὸν βίον ἅπαντα τῆς χώρας τῆς τῶν νόμων τῶνδε κυρίας εἰργέσθω·
如果在城邦中的外国人非故意地杀死了另一个外国人,任何愿意的人都可以根据相同的法律提起控告;如果他是外邦居民,他必须流放一年;如果是完全的外邦人,除了净化仪式之外,无论他杀害的是外邦人、外邦居民还是公民,他终身都必须被禁止进入这些法律所管辖的土地。
ἐὰν δʼ ἔλθῃ παρανόμως, οἱ νομοφύλακες θανάτῳ ζημιούντων αὐτόν, καὶ ἐὰν ἔχῃ οὐσίαν τινά, τῷ τοῦ παθόντος ἐγγύτατα γένει παραδιδόντων.
但如果他违法回来,法律护卫者应当处他以死刑,且如果他留有任何财产,就应当将其移交给死者最亲近的家属。
ἐὰν δὲ ἄκων ἔλθῃ, ἂν μὲν κατὰ θάλατταν ἐκπίπτῃ πρὸς τὴν χώραν, σκηνησάμενος ἐν θαλάττῃ τέγγων τοὺς πόδας πλοῦν ἐπιφυλαττέτω, κατὰ γῆν δὲ ἂν βίᾳ ὑπό τινων ἀχθῇ, ἡ πρώτη προστυχοῦσα ἀρχὴ τῶν ἐν τῇ πόλει λύσασα, εἰς τὴν ὑπερορίαν ἐκπεμπέτω ἄσυλον.
但如果是出于非自愿而来到这里——如果他是通过海路被冲上岸的,他必须在海水浸湿双脚的海滩上搭帐篷,并等待航行;如果他是通过陆路被某些人强行带进来的,城邦中首先遇到他的官员应当释放他,并将他安全地送出境外。
ἐὰν δʼ ἄρα τις αὐτόχειρ μὲν κτείνῃ ἐλεύθερον, θυμῷ δὲ ᾖ τὸ πεπραγμένον ἐκπραχθέν, διχῇ δεῖ πρῶτον τὸ τοιοῦτον διαλαβεῖν.
如果有人亲手杀害了一个自由人,而该行为是在激情之下做出的,我们首先必须将这种情况分为两类。
θυμῷ γὰρ δὴ πέπρακται καὶ τοῖς ὅσοι ἂν ἐξαίφνης μὲν καὶ ἀπροβουλεύτως τοῦ ἀποκτεῖναι πληγαῖς ἤ τινι τοιούτῳ διαφθείρωσί τινα παραχρῆμα τῆς ὁρμῆς γενομένης, μεταμέλειά τε εὐθὺς τοῦ πεπραγμένου γίγνηται, θυμῷ δὲ καὶ ὅσοι προπηλακισθέντες λόγοις ἢ καὶ ἀτίμοις ἔργοις, μεταδιώκοντες τὴν τιμωρίαν, ὕστερον ἀποκτείνωσί τινα βουληθέντες κτεῖναι καὶ τὸ πεπραγμένον αὐτοῖς ἀμεταμέλητον γίγνηται.
因为,凡是由于突然冲动,且没有预谋杀人,而是当场因一时冲动而用打击或类似手段将人打死,并且事后立刻对自己所作所为感到后悔的人,他们的行为确实属于因激情而犯下的;此外,那些因语言或可耻行为受到羞辱,在寻求报复的过程中,后来心怀杀意杀死了人,且事后对自己所作所为毫无悔意的人,他们的行为也同样属于因激情而犯下的。

词汇与语法注释

  1. 865bκαθαρθεὶς κατὰ τὸν ἐκ Δελφῶν κομισθέντα περὶ τούτων νόμον ἔστω καθαρός — 被动分词 `καθαρθείς`(在被净化之后)与主句中的形容词 `καθαρός`(清白的、无罪的)共享同一个表示净化的词根。前者表示“履行宗教净化仪式”的过程,而后者表示由此产生的“法律上的无罪或清白状态”的地位。
  2. 865cνομίζων τὸν ἑαυτοῦ διειργάσθαι — 不定式 `διειργάσθαι`(杀害、消灭)是完成时被动不定式(在此处作为主动意义“解决、杀死”使用),其逻辑主语与 `νομίζων` 的主语一致。此外,省略了其宾语 `δοῦλον`(奴隶),指的是 `τὸν ἑαυτοῦ [δοῦλον]`(他自己的奴隶)。
  3. 866aτούτῳ δὴ τῷ νόμῳ ἐὰν μὲν ἑκὼν πείθηταί τις, ὁ τοῦ τελευτήσαντος γένει ἐγγύτατα — 条件句的主语 `τις`(行为者)与归结句的主语 `ὁ τοῦ τελευτήσαντος γένει ἐγγύτατα`(死者最亲近的亲属)不同。在主句中,命令指向的是被害人家属对行为者的态度;`ἐχέτω` 和 `ἂν εἴη` 的主语都是 `ὁ ... ἐγγύτατα`。
  4. 866bτοῦ παθόντος προστρεπομένου τὴν πάθην — 属格独立结构。动词 `προστρέπομαι` 意为“(作为寻求复仇的亡魂)寻求帮助”或“呼唤复仇”。它描绘了死者为其所遭受的伤害(`τὴν πάθην`)呼唤神圣复仇的情况。
  5. 866eτοῦ ἀποκτεῖναι — 属格不定式。它要么取决于副词 `ἀπροβουλεύτως`(无预谋地),要么表示目的(“为了杀害”)。在上下文中,它指的是在没有预先杀人意图或计划的情况下,由于一时的情绪高涨而诉诸打击等行为的情况。

引用这一段

柏拉图, 法律篇 §9.865-9.866. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg034.humanitext-grc2:9.865-9.866

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。