§3.685ΜΕ. πῶς δὴ καὶ τί μεμφόμενος αὐτῶν λέγεις;
梅格洛斯:你究竟是怎样说的,又是指责他们那里的什么呢?
ΑΘ. ὅτι τριῶν γενομένων τῶν οἰκήσεων τὰ δύο αὐτῶν μέρη ταχὺ τήν τε πολιτείαν καὶ τοὺς νόμους διέφθειρεν, τὸ δὲ ἓν μόνον ἔμεινεν, τὸ τῆς ὑμετέρας πόλεως.
雅典人:因为在建成的三个居住地中,其中两部分很快就破坏了它们的国制和法律,只有那一个部分留存了下来,即你们城邦的那一部分。
ΜΕ. οὐ πάνυ ῥᾴδιον ἐρωτᾷς.
梅格洛斯:你问的可不是个容易回答的问题。
ΑΘ. ἀλλὰ μὴν δεῖ γε ἡμᾶς τοῦτο ἐν τῷ νῦν σκοποῦντας καὶ ἐξετάζοντας, περὶ νόμων παίζοντας παιδιὰν πρεσβυτικὴν σώφρονα, διελθεῖν τὴν ὁδὸν ἀλύπως, ὡς ἔφαμεν ἡνίκα ἠρχόμεθα πορεύεσθαι.
雅典人:然而,我们在当下考察和检验这一点时,在关于法律进行一种节制的、老年人的游戏的同时,我们确实必须毫无痛苦地走完这段路程,正如我们在开始启程时所说的那样。
ΜΕ. τί μήν; καὶ ποιητέον γε ὡς λέγεις.
梅格洛斯:确实如此,而且必须按你说的做。
ΑΘ. τίνʼ οὖν ἂν σκέψιν καλλίω ποιησαίμεθα περὶ νόμων ἢ τούτων οἳ ταύτας διακεκοσμήκασιν;
雅典人:那么,关于法律,我们还能做出比针对那些整顿了这些城邦的法律更好的考察吗?
ἢ πόλεων περὶ τίνων εὐδοκιμωτέρων τε καὶ μειζόνων κατοικίσεων σκοποίμεθʼ ἄν;
或者说,针对哪些比这些更著名、规模更大的城邦入植,我们能进行考察呢?
ΜΕ. οὐ ῥᾴδιον ἀντὶ τούτων ἑτέρας λέγειν.
梅格洛斯:要用其他的来代替这些确实不易。
ΑΘ. οὐκοῦν ὅτι μὲν διενοοῦντό γε οἱ τότε τὴν κατασκευὴν ταύτην οὐ Πελοποννήσῳ μόνον ἔσεσθαι βοηθὸν ἱκανήν, σχεδὸν δῆλον, ἀλλὰ καὶ τοῖς Ἕλλησιν πᾶσιν, εἴ τις τῶν βαρβάρων αὐτοὺς ἀδικοῖ, καθάπερ οἱ περὶ τὸ Ἴλιον οἰκοῦντες τότε, πιστεύοντες τῇ τῶν Ἀσσυρίων δυνάμει τῇ περὶ Νῖνον γενομένῃ, θρασυνόμενοι τὸν πόλεμον ἤγειραν τὸν ἐπὶ Τροίαν.
雅典人:因此,当时的人们意图使这一建制不仅为伯罗奔尼撒提供足够的援助,而且也为所有希腊人提供援助——以防任何蛮族对他们施加不公,这就正如当时居住在伊利翁周围的人,仰仗以尼诺斯为中心的美索不达米亚阿塞利亚人的势力,变得胆大妄为,挑起了针对特洛伊的战争。
ἦν γὰρ ἔτι τὸ τῆς ἀρχῆς ἐκείνης σχῆμα τὸ σῳζόμενον οὐ σμικρόν· καθάπερ νῦν τὸν μέγαν βασιλέα φοβούμεθα ἡμεῖς, καὶ τότε ἐκείνην τὴν συσταθεῖσαν σύνταξιν ἐδέδισαν οἱ τότε.
因为当时那个帝国的残存规模仍然不小;正如我们现在畏惧波斯大王一样,当时的人们也畏惧当时所建立的那种体制。
μέγα γὰρ ἔγκλημα πρὸς αὐτοὺς ἡ τῆς Τροίας ἅλωσις τὸ δεύτερον ἐγεγόνει· τῆς ἀρχῆς γὰρ τῆς ἐκείνων ἦν μόριον.
因为特洛伊的陷落,对他们而言已经构成了第二次重大的冒犯,因为特洛伊曾是他们帝国的一部分。
πρὸς δὴ ταῦτʼ ἦν πάντα ἡ τοῦ στρατοπέδου τοῦ τότε διανεμηθεῖσα εἰς τρεῖς πόλεις κατασκευὴ μία ὑπὸ βασιλέων ἀδελφῶν, παίδων Ἡρακλέους, καλῶς, ὡς ἐδόκει, ἀνηυρημένη καὶ κατακεκοσμημένη καὶ διαφερόντως τῆς ἐπὶ τὴν Τροίαν ἀφικομένης.
因此,正是为了应对所有这些情况,当时那支由赫拉克勒斯的子嗣——兄弟国王们分配到三个城市中的军队建制,成为一个统一的、看来设计和整顿得极好的体系,并且显着优于当年远征特洛伊的那支军队。
πρῶτον μὲν γὰρ τοὺς Ἡρακλείδας τῶν Πελοπιδῶν ἀμείνους ἡγοῦντο ἀρχόντων ἄρχοντας ἔχειν, ἔπειτʼ αὖ τὸ στρατόπεδον τοῦτο τοῦ ἐπὶ Τροίαν ἀφικομένου διαφέρειν πρὸς ἀρετήν· νενικηκέναι γὰρ τούτους, ἡττᾶσθαι δʼ ὑπὸ τούτων ἐκείνους, Ἀχαιοὺς ὄντας ὑπὸ Δωριῶν.
首先,他们认为作为统治者中的统治者,赫拉克勒斯的后裔优于珀罗普斯的后裔;其次,他们认为这支军队在德行上优于当年远征特洛伊的军队,因为这支军队是胜利者,而那支军队则是被他们打败的,即被多利安人击败的阿开亚人。
ἆρʼ οὐχ οὕτως οἰόμεθα καί τινι διανοίᾳ ταύτῃ κατασκευάζεσθαι τοὺς τότε;
难道我们不认为当时的人们正是带着某种这样的意图来确立这一建制的吗?
ΜΕ. πάνυ μὲν οὖν.
梅格洛斯:完全确实如此。
§3.686ΑΘ. οὐκοῦν καὶ τὸ βεβαίως οἴεσθαι ταῦθʼ ἕξειν εἰκὸς αὐτοὺς καὶ χρόνον τινʼ ἂν πολὺν μένειν, ἅτε κεκοινωνηκότας μὲν πολλῶν πόνων καὶ κινδύνων ἀλλήλοις, ὑπὸ γένους δὲ ἑνὸς τῶν βασιλέων ἀδελφῶν ὄντων διακεκοσμῆσθαι, πρὸς τούτοις δʼ ἔτι καὶ πολλοῖς μάντεσι κεχρημένους εἶναι τοῖς τε ἄλλοις καὶ τῷ Δελφικῷ Ἀπόλλωνι;
雅典人:那么,他们自然也会认为这些体制能够稳固地维持下去,并且会存续很长一段时间,因为他们彼此共同经历了许多艰辛和危险,并且由同一血统的兄弟国王们来整顿秩序,此外,他们还借助了许多神谕,包括其他神谕以及德尔斐的阿波罗?
ΜΕ. πῶς δʼ οὐκ εἰκός;
梅格洛斯:怎么会不自然呢?
ΑΘ. ταῦτα δὴ τὰ μεγάλα οὕτως προσδοκώμενα διέπτατο, ὡς ἔοικε, τότε ταχύ, πλὴν ὅπερ εἴπομεν νυνδὴ σμικροῦ μέρους τοῦ περὶ τὸν ὑμέτερον τόπον, καὶ τοῦτο δὴ πρὸς τὰ δύο μέρη πολεμοῦν οὐ πώποτε πέπαυται μέχρι τὰ νῦν·
雅典人:然而,看来这些曾被寄予如此厚望的伟大设想,在当时很快就化为泡影了,除了我们刚才说过的、你们那个地区周围的一个小部分以外;而即便是这部分,至今也从未停止过对另外两部分的战争。
ἐπεὶ γενομένη γε ἡ τότε διάνοια καὶ συμφωνήσασα εἰς ἕν, ἀνυπόστατον ἄν τινα δύναμιν ἔσχε κατὰ πόλεμον.
因为,如果当时的意图得以实现并融合成一个整体,它本会在战争中拥有无坚不摧的力量。
ΜΕ. πῶς γὰρ οὔ;
梅格洛斯:怎么不是呢?
ΑΘ. πῶς οὖν καὶ πῇ διώλετο;
雅典人:那么,它是如何以及在何处毁灭的呢?
ἆρʼ οὐκ ἄξιον ἐπισκοπεῖν τηλικοῦτον καὶ τοιοῦτον σύστημα ἥτις ποτὲ τύχη διέφθειρε;
难道不值得去探究究竟是什么样的命运摧毁了如此伟大且如此这般的体系吗?
ΜΕ. σχολῇ γὰρ οὖν δή τις ἂν ἄλλο σκοπῶν, ἢ νόμους ἢ πολιτείας ἄλλας θεάσαιτο σῳζούσας καλὰ καὶ μεγάλα πράγματα ἢ καὶ τοὐναντίον διαφθειρούσας τὸ παράπαν, εἰ ἀμελήσειε τούτων.
梅格洛斯:确实如此;因为如果有人忽略了这些,那么他在考察其他任何事物时,都很难看到有什么法律或其他国制能够保存美好而伟大的事业,或者相反,将其彻底毁灭。
ΑΘ. τοῦτο μὲν ἄρα, ὡς ἔοικεν, εὐτυχῶς πως ἐμβεβήκαμέν γε εἴς τινα σκέψιν ἱκανήν.
雅典人:看来,我们相当幸运地步入了一项充分的考察。
ΜΕ. πάνυ μὲν οὖν.
梅格洛斯:完全确实如此。
ΑΘ. ἆρʼ οὖν, ὦ θαυμάσιε, λελήθαμεν ἄνθρωποι πάντες, καὶ τὰ νῦν δὴ ἡμεῖς, οἰόμενοι μὲν ἑκάστοτέ τι καλὸν ὁρᾶν πρᾶγμα γενόμενον καὶ θαυμαστὰ ἂν ἐργασάμενον, εἴ τις ἄρα ἠπιστήθη καλῶς αὐτῷ χρῆσθαι κατά τινα τρόπον, τὸ δὲ νῦν γε ἡμεῖς τάχʼ ἂν ἴσως περὶ τοῦτο αὐτὸ οὔτʼ ὀρθῶς διανοοίμεθα οὔτε κατὰ φύσιν, καὶ δὴ καὶ περὶ τὰ ἄλλα πάντες πάντα, περὶ ὧν ἂν οὕτω διανοηθῶσιν;
雅典人:那么,奇妙的朋友啊,我们所有的人,甚至也包括当下的我们自己,是否都在不知不觉中陷入了这样一种境地:虽然每次我们看到发生了一些美好的事情,并且认为只要有人懂得如何以某种方式极好地利用它,它就会成就奇迹,但现在我们自己对这件事情本身的思考也许既不正确也不符合自然,而且实际上所有人对于他们这样去思考的所有事情,都是如此?
ΜΕ. λέγεις δὲ δὴ τί, καὶ περὶ τίνος σοι φῶμεν μάλιστʼ εἰρῆσθαι τοῦτον τὸν λόγον;
梅格洛斯:你究竟是什么意图? 我们应该说你这段话主要是针对什么而言的?
ΑΘ. ὠγαθέ, καὶ αὐτὸς ἐμαυτοῦ νυνδὴ κατεγέλασα.
雅典人:好朋友,我刚才自己也笑话了自己。
ἀποβλέψας γὰρ πρὸς τοῦτον τὸν στόλον οὗ πέρι διαλεγόμεθα, ἔδοξέ μοι πάγκαλός τε εἶναι καὶ θαυμαστὸν κτῆμα παραπεσεῖν τοῖς Ἕλλησιν, ὅπερ εἶπον, εἴ τις ἄρα αὐτῷ τότε καλῶς ἐχρήσατο.
因为当我回头看我们正在讨论的这支军队时,它在我看来显得极其美好,并且对希腊人来说是一份落入他们手中的奇妙财富——正如我所说,只要当时有人极好地利用了它。
ΜΕ. οὐκοῦν εὖ καὶ ἐχόντως νοῦν σύ τε πάντα εἶπες καὶ ἐπῃνέσαμεν ἡμεῖς;
梅格洛斯:难道你说的这些不都是很好、很有道理的,而我们也赞同了吗?
ΑΘ. ἴσως· ἐννοῶ γε μὴν ὡς πᾶς, ὃς ἂν ἴδῃ τι μέγα καὶ δύναμιν ἔχον πολλὴν καὶ ῥώμην, εὐθὺς ἔπαθε τοῦτο, ὡς εἴπερ ἐπίσταιτο ὁ κεκτημένος αὐτῷ χρῆσθαι τοιούτῳ τε ὄντι καὶ τηλικούτῳ, θαυμάστʼ ἂν καὶ πολλὰ κατεργασάμενος εὐδαιμονοῖ.
雅典人:也许吧;然而我想到的是,任何人只要看到某种庞大且拥有巨大威力和力量的事物,立刻就会产生这样的感受:即如果它的所有者懂得如何去使用如此品质、如此巨大的事物,他本可以成就许多奇迹并获得幸福。