Humanitext Reader

柏拉图 · 蒂迈欧篇 §75-76

肉的分布与皮肤、毛发及指甲的生成

第 32 段,共 41 段 · 希腊语

内容简介

提迈欧解释了为何在灵魂稀少之处覆以多肉,而具有智慧的头部则为了保持感官敏锐而特意减少覆肉、使其脆弱。他随后阐明了皮肤、毛发和爪甲的物理生成机制及其目的。

§75ΤΙ. διὸ δὴ τό τε τῶν μηρῶν καὶ κνημῶν καὶ τὸ περὶ τὴν τῶν ἰσχίων φύσιν τά τε περὶ τὰ τῶν βραχιόνων ὀστᾶ καὶ τὰ τῶν πήχεων, καὶ ὅσα ἄλλα ἡμῶν ἄναρθρα, ὅσα τε ἐντὸς ὀστᾶ διʼ ὀλιγότητα ψυχῆς ἐν μυελῷ κενά ἐστιν φρονήσεως, ταῦτα πάντα συμπεπλήρωται σαρξίν·
提:因此,大腿和胫骨、髋部结构周围的骨头,以及上臂骨和前臂骨周围的骨头,还有我们身体其他无关节的所有部分,以及内部因骨髓中灵魂稀少而缺乏智慧的所有骨头,都完全被肉填满。
ὅσα δὲ ἔμφρονα, ἧττον—εἰ μή πού τινα αὐτὴν καθʼ αὑτὴν αἰσθήσεων ἕνεκα σάρκα οὕτω συνέστησεν, οἷον τὸ τῆς γλώττης εἶδος— τὰ δὲ πλεῖστα ἐκείνως·
而那些具有智慧的骨头,所覆之肉则较少——除非神为了感官的缘故,特意将某些肉自身构成特殊的形态,例如舌头的形状——但大多数情况都是前一种。
ἡ γὰρ ἐξ ἀνάγκης γιγνομένη καὶ συντρεφομένη φύσις οὐδαμῇ προσδέχεται πυκνὸν ὀστοῦν καὶ σάρκα πολλὴν ἅμα τε αὐτοῖς ὀξυήκοον αἴσθησιν.
因为必然产生且共同生长的本性,决不能同时接受厚重的骨头、大量的肉以及敏锐的感官。
μάλιστα γὰρ ἂν αὐτὰ πάντων ἔσχεν ἡ περὶ τὴν κεφαλὴν σύστασις, εἴπερ ἅμα συμπίπτειν ἠθελησάτην, καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος σαρκώδη ἔχον ἐφʼ ἑαυτῷ καὶ νευρώδη κρατεράν τε κεφαλὴν βίον ἂν διπλοῦν καὶ πολλαπλοῦν καὶ ὑγιεινότερον καὶ ἀλυπότερον τοῦ νῦν κατεκτήσατο.
因为,如果这两者想要结合在一起,头部的结构最应当拥有它们,而人类若在自身之上拥有多肉、多腱且强壮的头部,就会获得比现在长一倍或数倍、更健康且更无痛苦的生命。
νῦν δὲ τοῖς περὶ τὴν ἡμετέραν γένεσιν δημιουργοῖς, ἀναλογιζομένοις πότερον πολυχρονιώτερον χεῖρον ἢ βραχυχρονιώτερον βέλτιον ἀπεργάσαιντο γένος, συνέδοξεν τοῦ πλείονος βίου, φαυλοτέρου δέ, τὸν ἐλάττονα ἀμείνονα ὄντα παντὶ πάντως αἱρετέον·
然而实际上,关乎我们诞生的造物主们,在权衡是创造一个寿命较长但较差的种族,还是创造一个寿命较短但较好的种族时,一致认为:较短但较好的生命,在任何情况下都绝对比生命较长但较差的更为可取。
ὅθεν δὴ μανῷ μὲν ὀστῷ, σαρξὶν δὲ καὶ νεύροις κεφαλήν, ἅτε οὐδὲ καμπὰς ἔχουσαν, οὐ συνεστέγασαν.
因此,由于头部甚至没有关节,他们没有用肉和腱覆盖它,而是用薄骨来防护。
κατὰ πάντα οὖν ταῦτα εὐαισθητοτέρα μὲν καὶ φρονιμωτέρα, πολὺ δὲ ἀσθενεστέρα παντὸς ἀνδρὸς προσετέθη κεφαλὴ σώματι.
因此,由于所有这些原因,一个感觉更敏锐、更聪明,但比任何人都脆弱得多的头部被加入到了身体上。
τὰ δὲ νεῦρα διὰ ταῦτα καὶ οὕτως ὁ θεὸς ἐπʼ ἐσχάτην τὴν κεφαλὴν περιστήσας κύκλῳ περὶ τὸν τράχηλον ἐκόλλησεν ὁμοιότητι, καὶ τὰς σιαγόνας ἄκρας αὐτοῖς συνέδησεν ὑπὸ τὴν φύσιν τοῦ προσώπου· τὰ δʼ ἄλλα εἰς ἅπαντα τὰ μέλη διέσπειρε, συνάπτων ἄρθρον ἄρθρῳ.
由于这些原因并以此方式,神将腱绕在头部的最边缘,以均匀的方式黏合在颈部的周围,并将颌骨的末端在面部结构之下与它们系在一起;而其余的腱则分散到所有的肢体中,将关节与关节连接起来。
τὴν δὲ δὴ τοῦ στόματος ἡμῶν δύναμιν ὀδοῦσιν καὶ γλώττῃ καὶ χείλεσιν ἕνεκα τῶν ἀναγκαίων καὶ τῶν ἀρίστων διεκόσμησαν οἱ διακοσμοῦντες ᾗ νῦν διατέτακται, τὴν μὲν εἴσοδον τῶν ἀναγκαίων μηχανώμενοι χάριν, τὴν δʼ ἔξοδον τῶν ἀρίστων·
而关于我们口部的能力,为了必需的事物和最美好的事物,整序者们用牙齿、舌头和双唇,按照现在排列的方式进行了整饬,设计其入口是为了必需的事物,而出口则是为了最美好的事物。
ἀναγκαῖον μὲν γὰρ πᾶν ὅσον εἰσέρχεται τροφὴν διδὸν τῷ σώματι, τὸ δὲ λόγων νᾶμα ἔξω ῥέον καὶ ὑπηρετοῦν φρονήσει κάλλιστον καὶ ἄριστον πάντων ναμάτων.
因为一切进入身体并提供营养的东西都是必需的,而流向外部并服务于智慧的言论之流,则是所有流泉中最美丽、最美好的。
§76ΤΙ. τὴν δʼ αὖ κεφαλὴν οὔτε μόνον ὀστεΐνην ψιλὴν δυνατὸν ἐᾶν ἦν διὰ τὴν ἐν ταῖς ὥραις ἐφʼ ἑκάτερον ὑπερβολήν, οὔτʼ αὖ συσκιασθεῖσαν κωφὴν καὶ ἀναίσθητον διὰ τὸν τῶν σαρκῶν ὄχλον περιιδεῖν γιγνομένην·
提:另一方面,由于季节在两个方向上的极端变化,既不可能让头部仅保持裸露的骨头,也不可能让它被过多的肉遮蔽而变得迟钝和无感觉。
τῆς δὴ σαρκοειδοῦς φύσεως οὐ καταξηραινομένης λέμμα μεῖζον περιγιγνόμενον ἐχωρίζετο, δέρμα τὸ νῦν λεγόμενον.
因此,当肉状的本性没有完全干枯时,其分离出了一个残存的较大外皮,即现在所说的皮肤。
τοῦτο δὲ διὰ τὴν περὶ τὸν ἐγκέφαλον νοτίδα συνιὸν αὐτὸ πρὸς αὑτὸ καὶ βλαστάνον κύκλῳ περιημφιέννυεν τὴν κεφαλήν·
由于脑部的湿气,这皮肤自我收缩并在周围生长,包围了头部。
ἡ δὲ νοτὶς ὑπὸ τὰς ῥαφὰς ἀνιοῦσα ἦρδε καὶ συνέκλεισεν αὐτὸ ἐπὶ τὴν κορυφήν, οἷον ἅμμα συναγαγοῦσα, τὸ δὲ τῶν ῥαφῶν παντοδαπὸν εἶδος γέγονε διὰ τὴν τῶν περιόδων δύναμιν καὶ τῆς τροφῆς, μᾶλλον μὲν ἀλλήλοις μαχομένων τούτων πλείους, ἧττον δὲ ἐλάττους.
而湿气从缝合线下方上升,滋润并将其在头顶闭合,好似拉拢成一个结。 缝合线的多种形状是由于循环的力量和食物的力量而产生的,当这些力量互相争斗得更厉害时,缝合线就更多,争斗较少时,缝合线就较少。
τοῦτο δὴ πᾶν τὸ δέρμα κύκλῳ κατεκέντει πυρὶ τὸ θεῖον, τρηθέντος δὲ καὶ τῆς ἰκμάδος ἔξω διʼ αὐτοῦ φερομένης τὸ μὲν ὑγρὸν καὶ θερμὸν ὅσον εἰλικρινὲς ἀπῄειν, τὸ δὲ μεικτὸν ἐξ ὧν καὶ τὸ δέρμα ἦν, αἰρόμενον μὲν ὑπὸ τῆς φορᾶς ἔξω μακρὸν ἐτείνετο, λεπτότητα ἴσην ἔχον τῷ κατακεντήματι, διὰ δὲ βραδυτῆτα ἀπωθούμενον ὑπὸ τοῦ περιεστῶτος ἔξωθεν πνεύματος πάλιν ἐντὸς ὑπὸ τὸ δέρμα εἱλλόμενον κατερριζοῦτο·
神圣的力量用火在周围刺穿了这整个皮肤,当它被穿透且湿气通过它流向外部时,湿热中纯净的部分便流失了,而与构成皮肤的物质相同的混合物质,被运动带向外部,拉得很长,其细度与刺穿的孔相同,但因为其缓慢,被外部包围的空气推回,再次盘绕在皮肤内部的下方并扎根。
καὶ κατὰ ταῦτα δὴ τὰ πάθη τὸ τριχῶν γένος ἐν τῷ δέρματι πέφυκεν, συγγενὲς μὲν ἱμαντῶδες ὂν αὐτοῦ, σκληρότερον δὲ καὶ πυκνότερον τῇ πιλήσει τῆς ψύξεως, ἣν ἀποχωριζομένη δέρματος ἑκάστη θρὶξ ψυχθεῖσα συνεπιλήθη.
正是由于这些过程,皮肤中生出了发类。 它具有与皮肤相似的带状本性,但由于冷却的压缩而变得更硬、更密,每根头发在脱离皮肤时被冷却并随之压缩。
τούτῳ δὴ λασίαν ἡμῶν ἀπηργάσατο τὴν κεφαλὴν ὁ ποιῶν, χρώμενος μὲν αἰτίοις τοῖς εἰρημένοις, διανοούμενος δὲ ἀντὶ σαρκὸς αὐτὸ δεῖν εἶναι στέγασμα τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον ἕνεκα ἀσφαλείας κοῦφον καὶ θέρους χειμῶνός τε ἱκανὸν σκιὰν καὶ σκέπην παρέχειν, εὐαισθησίας δὲ οὐδὲν διακώλυμα ἐμποδὼν γενησόμενον.
造物主以此让我们的头部变得毛茸茸,利用了上述的辅助原因,但其意图是让它代替肉,成为脑部安全的轻便覆盖物,足以在夏冬两季提供遮阴和防护,且决不至于成为阻碍敏锐感觉的障碍。
τὸ δʼ ἐν τῇ περὶ τοὺς δακτύλους καταπλοκῇ τοῦ νεύρου καὶ τοῦ δέρματος ὀστοῦ τε, συμμειχθὲν ἐκ τριῶν, ἀποξηρανθὲν ἓν κοινὸν συμπάντων σκληρὸν γέγονεν δέρμα, τοῖς μὲν συναιτίοις τούτοις δημιουργηθέν, τῇ δὲ αἰτιωτάτῃ διανοίᾳ τῶν ἔπειτα ἐσομένων ἕνεκα εἰργασμένον.
另一方面,在手指周围腱、皮肤和骨头的缠绕中,这三者混合,干燥后形成了一个对所有这些都共同的、坚硬的皮。 这皮固然是由这些协作原因制作出来的,但在最首要的意图上,它是为了将来要发生的事情而做出的。
ὡς γάρ ποτε ἐξ ἀνδρῶν γυναῖκες καὶ τἆλλα θηρία γενήσοιντο, ἠπίσταντο οἱ συνιστάντες ἡμᾶς, καὶ δὴ καὶ τῆς τῶν ὀνύχων χρείας ὅτι πολλὰ τῶν θρεμμάτων καὶ ἐπὶ πολλὰ δεήσοιτο ᾔδεσαν, ὅθεν ἐν ἀνθρώποις εὐθὺς γιγνομένοις ὑπετυπώσαντο τὴν τῶν ὀνύχων γένεσιν.
因为我们身体的构建者知道,有一天女人和其他野兽将从男人中产生;而且他们也知道,许多兽类在许多情况下都需要爪子;因此在人类一出生时,他们就预先勾勒出了爪子的生成。
τούτῳ δὴ τῷ λόγῳ καὶ ταῖς προφάσεσιν ταύταις δέρμα τρίχας ὄνυχάς τε ἐπʼ ἄκροις τοῖς κώλοις ἔφυσαν.
正是因为这个道理和这些目的,他们才在肢体的末端生出了皮肤、毛发和爪子。

词汇与语法注释

  1. 75aεἰ μή πού τινα αὐτὴν καθʼ αὑτὴν αἰσθήσεων ἕνεκα σάρκα οὕτω συνέστησεν — 这一条件从句作为前文“具有智慧的骨头覆盖较少肉”这一规律的例外说明。它指神为了感官而特别独立创造的“肉本身”,并以舌头为实例。短语 αὐτὴν καθʼ αὑτὴν 修饰 σάρκα。
  2. 75bἡ γὰρ ἐξ ἀνάγκης γιγνομένη καὶ συντρεφομένη φύσις — 主语指在物质必然性(ἀνάγκη)下产生和发育的肉体物理本性。随后的并列宾格表示,在这些物质制约下,厚骨、多肉与敏锐的感官是决然无法共存的。
  3. 75cτοῦ πλείονος βίου, φαυλοτέρου δέ, τὸν ἐλάττονα ἀμείνονα ὄντα παντὶ πάντως αἱρετέον — 属格短语用作比较属格,而宾格短语用作动形容词 αἱρετέον(应被选择的)的主语。这一结构构成了一个间接陈述,表达了造物主们所作出的决定。
  4. 76bλεπτότητα ἴσην ἔχον τῷ κατακεντήματι — 意为“具有相等的细度”,与格 τῷ κατακεντήματι(刺穿的孔)作为比较基准与形容词 ἴσην 连用。这解释了皮肤上微孔的直径直接决定了生长出的发丝粗细的物理过程。

引用这一段

柏拉图, 蒂迈欧篇 §75-76. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg031.humanitext-grc2:75-76

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。