§129ΑΛ. ἀδύνατον.
阿尔基比亚德：不可能。
ΣΩ. πότερον οὖν δὴ ῥᾴδιον τυγχάνει τὸ γνῶναι ἑαυτόν, καί τις ἦν φαῦλος ὁ τοῦτο ἀναθεὶς εἰς τὸν ἐν Πυθοῖ νεών, ἢ χαλεπόν τι καὶ οὐχὶ παντός;
苏格拉底：那么，认识自己到底是一件容易的事，而把这句话献纳在皮托神殿里的是个无用之辈，还是说它是一件困难且非人人都能做到的事？
ΑΛ. ἐμοὶ μέν, ὦ Σώκρατες, πολλάκις μὲν ἔδοξε παντὸς εἶναι, πολλάκις δὲ παγχάλεπον.
阿尔基比亚德：苏格拉底，对我来说，它有时显得是人人都能做到的，有时又显得极其困难。
ΣΩ. ἀλλʼ, ὦ Ἀλκιβιάδη, εἴτε ῥᾴδιον εἴτε μή ἐστιν, ὅμως γε ἡμῖν ὧδʼ ἔχει· γνόντες μὲν αὐτὸ τάχʼ ἂν γνοῖμεν τὴν ἐπιμέλειαν ἡμῶν αὐτῶν, ἀγνοοῦντες δὲ οὐκ ἄν ποτε.
苏格拉底：但是，阿尔基比亚德，无论它是容易还是不易，我们面临的情况依然是：如果我们认识了它，我们也许会很快知道对我们自身的关照；如果对它一无所知，我们就永远无法知道。
ΑΛ. ἔστι ταῦτα.
阿尔基比亚德：确实如此。
ΣΩ. φέρε δή, τίνʼ ἂν τρόπον εὑρεθείη αὐτὸ ταὐτό;
苏格拉底：来吧，“自身本身”能通过什么方式被找到呢？
οὕτω μὲν γὰρ ἂν τάχʼ εὕροιμεν τί ποτʼ ἐσμὲν αὐτοί, τούτου δʼ ἔτι ὄντες ἐν ἀγνοίᾳ ἀδύνατοί που.
因为这样我们也许会很快发现我们自身究竟是什么；但如果对这还处于无知之中，我们大概是无能为力的。
ΑΛ. ὀρθῶς λέγεις.
阿尔基比亚德：你说得对。
ΣΩ. ἔχε οὖν πρὸς Διός.
苏格拉底：那么请凭宙斯起誓。
τῷ διαλέγῃ σὺ νῦν;
你现在是在和谁对话？
ἄλλο τι ἢ ἐμοί;
难道是除了我以外的其他人吗？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：不是。
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ ἐγὼ σοί;
苏格拉底：那我也是在和你对话吗？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. Σωκράτης ἄρʼ ἐστὶν ὁ διαλεγόμενος;
苏格拉底：那么说话的人是苏格拉底吗？
ΑΛ. πάνυ γε.
阿尔基比亚德：正是。
ΣΩ. Ἀλκιβιάδης δʼ ὁ ἀκούων;
苏格拉底：而听的人是阿尔基比亚德吗？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. οὐκοῦν λόγῳ διαλέγεται ὁ Σωκράτης;
苏格拉底：那么苏格拉底是通过语言来进行对话的吗？
ΑΛ. τί μήν;
阿尔基比亚德：当然。
ΣΩ. τὸ δὲ διαλέγεσθαι καὶ τὸ λόγῳ χρῆσθαι ταὐτόν που καλεῖς.
苏格拉底：而你大概认为“对话”和“使用语言”是同一回事吧。
ΑΛ. πάνυ γε.
阿尔基比亚德：正是。
ΣΩ. ὁ δὲ χρώμενος καὶ ᾧ χρῆται οὐκ ἄλλο;
苏格拉底：但是，使用者和被使用者不是不同的吗？
ΑΛ. πῶς λέγεις;
阿尔基比亚德：你这是什么意思？
ΣΩ. ὥσπερ σκυτοτόμος τέμνει που τομεῖ καὶ σμίλῃ καὶ ἄλλοις ὀργάνοις.
苏格拉底：就像鞋匠大概用裁刀、锥子和其他工具进行裁剪。
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. οὐκοῦν ἄλλο μὲν ὁ τέμνων καὶ χρώμενος, ἄλλο δὲ οἷς τέμνων χρῆται;
苏格拉底：那么，裁剪和使用者，与他裁剪时所使用的东西，不是不同的吗？
ΑΛ. πῶς γὰρ οὔ;
阿尔基比亚德：当然是。
ΣΩ. ἆρʼ οὖν οὕτως καὶ οἷς ὁ κιθαριστὴς κιθαρίζει καὶ αὐτὸς ὁ κιθαριστὴς ἄλλο ἂν εἴη;
苏格拉底：那么，琴手弹琴时所使用的东西，和琴手自身，不也是不同的吗？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. τοῦτο τοίνυν ἀρτίως ἠρώτων, εἰ ὁ χρώμενος καὶ ᾧ χρῆται ἀεὶ δοκεῖ ἕτερον εἶναι.
苏格拉底：那么，这就是我刚才所问的，使用者和被使用者是否总是显得不同。
ΑΛ. δοκεῖ.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. τί οὖν φῶμεν τὸν σκυτοτόμον;
苏格拉底：那么对于鞋匠我们怎么说？
τέμνειν ὀργάνοις μόνον ἢ καὶ χερσίν;
他仅仅是用工具裁剪，还是也用手？
ΑΛ. καὶ χερσίν.
阿尔基比亚德：也用手。
ΣΩ. χρῆται ἄρα καὶ ταύταις;
苏格拉底：那么他也使用手了？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. ἦ καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς χρώμενος σκυτοτομεῖ;
苏格拉底：他也是在使用眼睛的情况下制鞋的吗？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. τὸν δὲ χρώμενον καὶ οἷς χρῆται ἕτερα ὁμολογοῦμεν;
苏格拉底：而我们同意，使用者和被使用者是不同的？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. ἕτερον ἄρα σκυτοτόμος καὶ κιθαριστὴς χειρῶν καὶ ὀφθαλμῶν οἷς ἐργάζονται;
苏格拉底：那么，鞋匠和琴手，与他们工作时所使用的手和眼睛是不同的？
ΑΛ. φαίνεται.
阿尔基比亚德：看来是这样。
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ παντὶ τῷ σώματι χρῆται ἅνθρωπος;
苏格拉底：那么，人不是也使用他的整个身体吗？
ΑΛ. πάνυ γε.
阿尔基比亚德：正是。
ΣΩ. ἕτερον δʼ ἦν τό τε χρώμενον καὶ ᾧ χρῆται;
苏格拉底：而使用者和被使用者是不同的？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. ἕτερον ἄρα ἅνθρωπός ἐστι τοῦ σώματος τοῦ ἑαυτοῦ;
苏格拉底：那么，人与他自己的身体是不同的？
ΑΛ. ἔοικεν.
阿尔基比亚德：看来是这样。
ΣΩ. τί ποτʼ οὖν ὁ ἄνθρωπος;
苏格拉底：那么，人究竟是什么？
ΑΛ. οὐκ ἔχω λέγειν.
阿尔基比亚德：我不知道该怎么说。
ΣΩ. ἔχεις μὲν οὖν, ὅτι γε τὸ τῷ σώματι χρώμενον.
苏格拉底：不，你其实知道，至少知道他是使用身体的那个东西。
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
§130ΣΩ. ἦ οὖν ἄλλο τι χρῆται αὐτῷ ἢ ψυχή;
苏格拉底：那么，使用身体的难道是除了灵魂以外的其他东西吗？
ΑΛ. οὐκ ἄλλο.
阿尔基比亚德：不是其他东西。
ΣΩ. οὐκοῦν ἄρχουσα;
苏格拉底：而且作为支配者？
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. καὶ μὴν τόδε γʼ οἶμαι οὐδένα ἂν ἄλλως οἰηθῆναι.
苏格拉底：而且，我认为任何人对这一点都不会有其他想法。
ΑΛ. τὸ ποῖον;
阿尔基比亚德：哪一点？
ΣΩ. μὴ οὐ τριῶν ἕν γέ τι εἶναι τὸν ἄνθρωπον.
苏格拉底：人不会不是三种东西中的某一个。
ΑΛ. τίνων;
阿尔基比亚德：哪三种？
ΣΩ. ψυχὴν ἢ σῶμα ἢ συναμφότερον, τὸ ὅλον τοῦτο.
苏格拉底：灵魂，或者身体，或者这二者结合的整体。
ΑΛ. τί μήν;
阿尔基比亚德：当然。
ΣΩ. ἀλλὰ μὴν αὐτό γε τὸ τοῦ σώματος ἄρχον ὡμολογήσαμεν ἄνθρωπον εἶναι;
苏格拉底：但是我们已经同意，支配身体的那个东西就是人？
ΑΛ. ὡμολογήσαμεν.
阿尔基比亚德：已经同意了。
ΣΩ. ἆρʼ οὖν σῶμα αὐτὸ αὑτοῦ ἄρχει;
苏格拉底：那么，身体自身支配它自己吗？
ΑΛ. οὐδαμῶς.
阿尔基比亚德：绝不。
ΣΩ. ἄρχεσθαι γὰρ αὐτὸ εἴπομεν.
苏格拉底：因为我们说过它是被支配的。
ΑΛ. ναί.
阿尔基比亚德：是的。
ΣΩ. οὐκ ἂν δὴ τοῦτό γε εἴη ὃ ζητοῦμεν.
苏格拉底：那么这绝不会是我们正在寻找的东西。
ΑΛ. οὐκ ἔοικεν.
阿尔基比亚德：看来不是。
ΣΩ. ἀλλʼ ἄρα τὸ συναμφότερον τοῦ σώματος ἄρχει, καὶ ἔστι δὴ τοῦτο ἄνθρωπος;
苏格拉底：那么，是二者结合的整体支配身体，而这正是人吗？
ΑΛ. ἴσως δῆτα.
阿尔基比亚德：也许确实是。
ΣΩ. πάντων γε ἥκιστα·
苏格拉底：绝对不可能。
μὴ γὰρ συνάρχοντος τοῦ ἑτέρου οὐδεμία που μηχανὴ τὸ συναμφότερον ἄρχειν.
因为如果其中一个不同时支配，二者结合的整体大概无论如何都不可能进行支配。
ΑΛ. ὀρθῶς.
阿尔基比亚德：对。
ΣΩ. ἐπειδὴ δʼ οὔτε σῶμα οὔτε τὸ συναμφότερόν ἐστιν ἄνθρωπος, λείπεται οἶμαι ἢ μηδὲν αὔτʼ εἶναι, ἢ εἴπερ τί ἐστι, μηδὲν ἄλλο τὸν ἄνθρωπον συμβαίνειν ἢ ψυχήν.
苏格拉底：既然身体和二者结合的整体都不是人，那么我想，剩下的要么人什么都不是，要么如果他是某种东西，那么人最终只能是灵魂。
ΑΛ. κομιδῇ μὲν οὖν.
阿尔基比亚德：完全如此。
ΣΩ. ἔτι οὖν τι σαφέστερον δεῖ ἀποδειχθῆναί σοι ὅτι ἡ ψυχή ἐστιν ἄνθρωπος;
苏格拉底：那么，还需要向你更清楚地证明灵魂就是人吗？
ΑΛ. μὰ Δία, ἀλλʼ ἱκανῶς μοι δοκεῖ ἔχειν.
阿尔基比亚德：不，凭宙斯起誓，我觉得这已经足够了。
ΣΩ. εἰ δέ γε μὴ ἀκριβῶς ἀλλὰ καὶ μετρίως, ἐξαρκεῖ ἡμῖν·
苏格拉底：哪怕不够精确，只要还算过得去，对我们也就够了。
ἀκριβῶς μὲν γὰρ τότε εἰσόμεθα, ὅταν εὕρωμεν ὃ νυνδὴ παρήλθομεν διὰ τὸ πολλῆς εἶναι σκέψεως.
因为我们将来会精确地知道，那时我们会找到我们刚才因为需要大量的考察而放过去的那个东西。
ΑΛ. τί τοῦτο;
阿尔基比亚德：那是哪一个？
ΣΩ. ὃ ἄρτι οὕτω πως ἐρρήθη, ὅτι πρῶτον σκεπτέον εἴη αὐτὸ τὸ αὐτό· νῦν δὲ ἀντὶ τοῦ αὐτοῦ αὐτὸ ἕκαστον ἐσκέμμεθα ὅτι ἐστί.
苏格拉底：刚才大约是这样说到的，即我们必须首先考察“自身本身”；但现在，我们没有考察那个“自身”，而是考察了“每个东西自身”是什么。
καὶ ἴσως ἐξαρκέσει· οὐ γάρ που κυριώτερόν γε οὐδὲν ἂν ἡμῶν αὐτῶν φήσαιμεν ἢ τὴν ψυχήν.
而这也许就足够了，因为我们大概不能说有什么比灵魂更主宰我们自身的了。
ΑΛ. οὐ δῆτα.
阿尔基比亚德：确实不能。
ΣΩ. οὐκοῦν καλῶς ἔχει οὕτω νομίζειν, ἐμὲ καὶ σὲ προσομιλεῖν ἀλλήλοις τοῖς λόγοις χρωμένους τῇ ψυχῇ πρὸς τὴν ψυχήν;
苏格拉底：那么，我们这样认为也是对的吧：我和你正通过语言，用灵魂对灵魂，在互相交流？
ΑΛ. πάνυ μὲν οὖν.
阿尔基比亚德：完全如此。
ΣΩ. τοῦτʼ ἄρα ἦν ὃ καὶ ὀλίγῳ ἔμπροσθεν εἴπομεν, ὅτι Σωκράτης Ἀλκιβιάδῃ διαλέγεται λόγῳ χρώμενος, οὐ πρὸς τὸ σὸν πρόσωπον, ὡς ἔοικεν, ἀλλὰ πρὸς τὸν Ἀλκιβιάδην ποιούμενος τοὺς λόγους· τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ψυχή.
苏格拉底：这就是我们刚才不久前说过的，苏格拉底是用语言与阿尔基比亚德对话，看来他不是对着你的脸，而是对着阿尔基比亚德进行对话——而这就是灵魂。
ΑΛ. ἔμοιγε δοκεῖ.
阿尔基比亚德：在我看来是这样。
ΣΩ. ψυχὴν ἄρα ἡμᾶς κελεύει γνωρίσαι ὁ ἐπιτάττων γνῶναι ἑαυτόν.
苏格拉底：那么，那道命令“认识你自己”的诫命，是在命令我们要认识灵魂。