§121ΑΛ. καὶ γὰρ τὸ ἡμέτερον, ὦ Σώκρατες, εἰς Εὐρυσάκη, τὸ δʼ Εὐρυσάκους εἰς Δία.
阿尔基比亚德：因为我们的家族，苏格拉底，也可以追溯到欧律萨克斯，而欧律萨克斯的家族又追溯到宙斯。
ΣΩ. καὶ γὰρ τὸ ἡμέτερον, ὦ γενναῖε Ἀλκιβιάδη, εἰς Δαίδαλον, ὁ δὲ Δαίδαλος εἰς Ἥφαιστον τὸν Διός.
苏格拉底：是的，高贵的阿尔基比亚德，我们的家族也追溯到代达罗斯，而代达罗斯追溯到宙斯之子赫菲斯托斯。
ἀλλὰ τὰ μὲν τούτων ἀπʼ αὐτῶν ἀρξάμενα βασιλῆς εἰσιν ἐκ βασιλέων μέχρι Διός, οἱ μὲν Ἄργους τε καὶ Λακεδαίμονος, οἱ δὲ τῆς Περσίδος τὸ ἀεί, πολλάκις δὲ καὶ τῆς Ἀσίας, ὥσπερ καὶ νῦν· ἡμεῖς δὲ αὐτοί τε ἰδιῶται καὶ οἱ πατέρες.
但是他们的家系，从他们自身开始，世世代代都是国王，一直追溯到宙斯；一方是阿耳戈斯和拉刻代蒙的国王，另一方则始终是波斯的国王，而且常常也是整个亚洲的国王，正如现在这样；而我们自己和我们的父亲都是普通公民。
εἰ δὲ καὶ τοὺς προγόνους σε δέοι καὶ τὴν πατρίδα Εὐρυσάκους ἐπιδεῖξαι Σαλαμῖνα ἢ τὴν Αἰακοῦ τοῦ ἔτι προτέρου Αἴγιναν Ἀρτοξέρξῃ τῷ Ξέρξου, πόσον ἂν οἴει γέλωτα ὀφλεῖν;
如果你不得不向薛西斯之子阿尔塔薛西斯展示你的祖先以及欧律萨克斯的故乡萨拉米斯，或者更早的祖先埃阿科斯的故乡埃癸纳，你认为这会招致多么大的嘲笑？
ἀλλʼ ὅρα μὴ τοῦ τε γένους ὄγκῳ ἐλαττώμεθα τῶν ἀνδρῶν καὶ τῇ ἄλλῃ τροφῇ.
但你要留心，我们是否不仅在门第的显赫上，而且在其他的养育上都逊色于那些人。
ἢ οὐκ ᾔσθησαι τοῖς τε Λακεδαιμονίων βασιλεῦσιν ὡς μεγάλα τὰ ὑπάρχοντα, ὧν αἱ γυναῖκες δημοσίᾳ φυλάττονται ὑπὸ τῶν ἐφόρων, ὅπως εἰς δύναμιν μὴ λάθῃ ἐξ ἄλλου γενόμενος ὁ βασιλεὺς ἢ ἐξ Ἡρακλειδῶν;
难道你没有注意到，拉刻代蒙人的国王们所拥有的财产是多么庞大，他们的妻子受到监察官们公开的监视，以便尽可能不让国王在不知不觉中由赫拉克勒斯后代以外的任何人所生？
ὁ δὲ Περσῶν τοσοῦτον ὑπερβάλλει, ὥστʼ οὐδεὶς ὑποψίαν ἔχει ὡς ἐξ ἄλλου ἂν βασιλεὺς γένοιτο ἢ ἐξ αὐτοῦ· διὸ οὐ φρουρεῖται ἡ βασιλέως γυνὴ ἀλλʼ ἢ ὑπὸ φόβου.
而波斯的国王更远远超过这一点，以至于没有人会怀疑国王会由他自己以外的任何人所生；因此，波斯国王的妻子除了恐惧之外，不受任何东西的监视。
ἐπειδὰν δὲ γένηται ὁ παῖς ὁ πρεσβύτατος, οὗπερ ἡ ἀρχή, πρῶτον μὲν ἑορτάζουσι πάντες οἱ ἐν τῇ βασιλέως, ὧν ἂν ἄρχῃ, εἶτα εἰς τὸν ἄλλον χρόνον ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ βασιλέως γενέθλια πᾶσα θύει καὶ ἑορτάζει ἡ Ἀσία· ἡμῶν δὲ γενομένων, τὸ τοῦ κωμῳδοποιοῦ, οὐδʼ οἱ γείτονες σφόδρα τι αἰσθάνονται, ὦ Ἀλκιβιάδη.
当长子，即拥有统治权的孩子出生时，首先，在国王统治下的帝国的每一个臣民都会庆祝，此后在每年的这一天，整个亚洲都献祭并庆祝国王的生日；而我们出生时，正如喜剧作家所说，连邻居们都不会多加注意，阿尔基比亚德。
μετὰ τοῦτο τρέφεται ὁ παῖς, οὐχ ὑπὸ γυναικὸς τροφοῦ ὀλίγου ἀξίας, ἀλλʼ ὑπʼ εὐνούχων οἳ ἂν δοκῶσιν τῶν περὶ βασιλέα ἄριστοι εἶναι· οἷς τά τε ἄλλα προστέτακται ἐπιμέλεσθαι τοῦ γενομένου, καὶ ὅπως ὅτι κάλλιστος ἔσται μηχανᾶσθαι, ἀναπλάττοντας τὰ μέλη τοῦ παιδὸς καὶ κατορθοῦντας· καὶ ταῦτα δρῶντες ἐν μεγάλῃ τιμῇ εἰσιν.
此后，孩子被抚养起来，不是由一个没有什么价值的女乳母，而是由国王身边被认为最优秀的宦官们；他们被委派负责，除了其他事务外，照料出生婴儿，并想方设法使其尽可能美丽，塑造并矫正孩子的四肢；他们因做这些事而享有极高的荣誉。
ἐπειδὰν δὲ ἑπτέτεις γένωνται οἱ παῖδες, ἐπὶ τοὺς ἵππους καὶ ἐπὶ τοὺς τούτων διδασκάλους φοιτῶσιν, καὶ ἐπὶ τὰς θήρας ἄρχονται ἰέναι.
当孩子们满七岁时，他们便开始接触马谱和教导他们的老师，并开始参与狩猎。
δὶς ἑπτὰ δὲ γενόμενον ἐτῶν τὸν παῖδα παραλαμβάνουσιν οὓς ἐκεῖνοι βασιλείους παιδαγωγοὺς ὀνομάζουσιν· εἰσὶ δὲ ἐξειλεγμένοι Περσῶν οἱ ἄριστοι δόξαντες ἐν ἡλικίᾳ τέτταρες, ὅ τε σοφώτατος καὶ ὁ δικαιότατος καὶ ὁ σωφρονέστατος καὶ ὁ ἀνδρειότατος.
当孩子年满十四岁时，那些被他们称为皇家教师的人便接管了他；这是从波斯人中选出的在盛年期被认为最优秀的四个人：最智慧者、最公正者、最克己者和最勇敢者。
§122ΣΩ. ὧν ὁ μὲν μαγείαν τε διδάσκει τὴν Ζωροάστρου τοῦ Ὡρομάζου—ἔστι δὲ τοῦτο θεῶν θεραπεία— διδάσκει δὲ καὶ τὰ βασιλικά, ὁ δὲ δικαιότατος ἀληθεύειν διὰ παντὸς τοῦ βίου, ὁ δὲ σωφρονέστατος μηδʼ ὑπὸ μιᾶς ἄρχεσθαι τῶν ἡδονῶν, ἵνα ἐλεύθερος εἶναι ἐθίζηται καὶ ὄντως βασιλεύς, ἄρχων πρῶτον τῶν ἐν αὑτῷ ἀλλὰ μὴ δουλεύων, ὁ δὲ ἀνδρειότατος ἄφοβον καὶ ἀδεᾶ παρασκευάζων, ὡς ὅταν δείσῃ δοῦλον ὄντα·
苏格拉底：在他们中，第一位教授奥罗马泽斯之子佐罗亚斯特的魔术——这便是对神明的崇敬——他也教授君王之道；最公正者教授在整个生命中说真话；最克己者教授不被任何一种快乐所支配，以便他习惯于保持自由并成为真正的国王，首先统治自身之内的事务而不作奴隶；最勇敢者则使他无畏无惧，因为一旦他害怕，他便成了奴隶。
σοὶ δʼ, ὦ Ἀλκιβιάδη, Περικλῆς ἐπέστησε παιδαγωγὸν τῶν οἰκετῶν τὸν ἀχρειότατον ὑπὸ γήρως, Ζώπυρον τὸν Θρᾷκα.
而对于你，阿尔基比亚德，伯里克利却指派了家仆中因年老而最无用的人，色雷斯人佐皮罗斯，来作你的教师。
διῆλθον δὲ καὶ τὴν ἄλλην ἄν σοι τῶν ἀνταγωνιστῶν τροφήν τε καὶ παιδείαν, εἰ μὴ πολὺ ἔργον ἦν καὶ ἅμα ταῦθʼ ἱκανὰ δηλῶσαι καὶ τἆλλα ὅσα τούτοις ἀκόλουθα·
我也本可以向你详细讲述你的竞争对手们的其他抚养和教育，如果这不是一项浩大的工程，而且同时这些事情已足够说明这一切以及随之而来的其他所有事情。
τῆς δὲ σῆς γενέσεως, ὦ Ἀλκιβιάδη, καὶ τροφῆς καὶ παιδείας, ἢ ἄλλου ὁτουοῦν Ἀθηναίων, ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδενὶ μέλει, εἰ μὴ εἴ τις ἐραστής σου τυγχάνει ὤν.
但是阿尔基比亚德，对于你的出身、抚养和教育，或者其他任何雅典人的这些，可以说没有人在意，除非碰巧有人是你的爱慕者。
εἰ δʼ αὖ ἐθέλεις εἰς πλούτους ἀποβλέψαι καὶ τρυφὰς καὶ ἐσθῆτας ἱματίων θʼ ἕλξεις καὶ μύρων ἀλοιφὰς καὶ θεραπόντων πλήθους ἀκολουθίας τήν τε ἄλλην ἁβρότητα τὴν Περσῶν, αἰσχυνθείης ἂν ἐπὶ σεαυτῷ, αἰσθόμενος ὅσον αὐτῶν ἐλλείπεις.
再次，如果你想把目光投向财富、奢华、服饰、拖地的长袍、香膏的涂抹、成群仆从的跟随以及波斯人的其他华丽，你会为自己感到羞耻，意识到你在这些方面与他们相差多远。
εἰ δʼ αὖ ἐθελήσεις εἰς σωφροσύνην τε καὶ κοσμιότητα ἀποβλέψαι καὶ εὐχέρειαν καὶ εὐκολίαν καὶ μεγαλοφροσύνην καὶ εὐταξίαν καὶ ἀνδρείαν καὶ καρτερίαν καὶ φιλοπονίαν καὶ φιλονικίαν καὶ φιλοτιμίας τὰς Λακεδαιμονίων, παῖδʼ ἂν ἡγήσαιο σαυτὸν πᾶσι τοῖς τοιούτοις.
再次，如果你想把目光投向拉刻代蒙人的克己、秩序、简朴、随和、气魄、规律、勇敢、坚韧、勤勉、好胜以及名誉心，在所有这些方面，你会认为自己只是个孩子。
εἰ δʼ αὖ τι καὶ πλούτῳ προσέχεις καὶ κατὰ τοῦτο οἴει τι εἶναι, μηδὲ τοῦθʼ ἡμῖν ἄρρητον ἔστω, ἐάν πως αἴσθῃ οὗ εἶ.
再次，如果你对财富有所关注，并在这方面自以为了不起，那么也让我们不要对这件事闭口不谈，好让你能以某种方式觉察到你所处的位置。
τοῦτο μὲν γὰρ εἰ ἐθέλεις εἰς τοὺς Λακεδαιμονίων πλούτους ἰδεῖν, γνώσῃ ὅτι πολὺ τἀνθάδε τῶν ἐκεῖ ἐλλείπει· γῆν μὲν γὰρ ὅσην ἔχουσιν τῆς θʼ ἑαυτῶν καὶ Μεσσήνης, οὐδʼ ἂν εἷς ἀμφισβητήσειε τῶν τῇδε πλήθει οὐδʼ ἀρετῇ, οὐδʼ αὖ ἀνδραπόδων κτήσει τῶν τε ἄλλων καὶ τῶν εἱλωτικῶν, οὐδὲ μὴν ἵππων γε, οὐδʼ ὅσα ἄλλα βοσκήματα κατὰ Μεσσήνην νέμεται.
因为如果你想看看拉刻代蒙人的财富，你会明白这里的财产远不及那里的财产；因为就他们所拥有的土地而言，无论是他们自己的还是梅塞内的，这里的任何人都不可能在数量和质量上提出异议，在奴隶的占有上，包括其他奴隶和黑劳士阶层的奴隶，也同样如此，甚至在马匹以及在梅塞内牧养的其他所有牲畜上也是如此。
ἀλλὰ ταῦτα μὲν πάντα ἐῶ χαίρειν, χρυσίον δὲ καὶ ἀργύριον οὐκ ἔστιν ἐν πᾶσιν Ἕλλησιν ὅσον ἐν Λακεδαίμονι ἰδίᾳ· πολλὰς γὰρ ἤδη γενεὰς εἰσέρχεται μὲν αὐτόσε ἐξ ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων, πολλάκις δὲ καὶ ἐκ τῶν βαρβάρων, ἐξέρχεται δὲ οὐδαμόσε, ἀλλʼ ἀτεχνῶς κατὰ τὸν Αἰσώπου μῦθον ὃν ἡ ἀλώπηξ πρὸς τὸν λέοντα εἶπεν, καὶ τοῦ εἰς Λακεδαίμονα νομίσματος εἰσιόντος μὲν τὰ ἴχνη τὰ ἐκεῖσε τετραμμένα δῆλα, ἐξιόντος δὲ οὐδαμῇ ἄν τις ἴδοι.
但是所有这些我都姑且不提；然而，在所有希腊人中，私人拥有的金银之多，无一能及拉刻代蒙；因为已经有许多代，金银从所有希腊人那里流入该地，而且常常也从蛮族那里流入，却从不流出到任何地方，完全就像伊索寓言中狐狸对狮子所说的那样，流入拉刻代蒙的钱币，朝向那里的足迹清晰可见，但流出的足迹，却任谁也看不到。