§37ΣΩ. διορισώμεθα δὴ σαφέστερον ἔτι τὸ νυνδὴ λεγόμενον ἡδονῆς τε πέρι καὶ δόξης.
苏：那么，让我们对刚才谈到的关于快乐和信念的事情做出更清晰的界定。
ἔστιν γάρ πού τι δοξάζειν ἡμῖν;
对我们来说，想必确实存在着“有信念”这回事吧？
ΠΡΩ. ναί.
普：是的。
ΣΩ. καὶ ἥδεσθαι;
苏：还有感到快乐？
ΠΡΩ. ναί.
普：是的。
ΣΩ. καὶ μὴν καὶ τὸ δοξαζόμενόν ἐστί τι;
苏：而且，被相信的对象也是某种存在吗？
ΠΡΩ. πῶς δʼ οὔ;
普：怎么会不是呢？
ΣΩ. καὶ τό γε ᾧ τὸ ἡδόμενον ἥδεται;
苏：还有那个让快乐者感到快乐的对象也是吗？
ΠΡΩ. καὶ πάνυ γε.
普：确实如此。
ΣΩ. οὐκοῦν τὸ δοξάζον, ἄντε ὀρθῶς ἄντε μὴ ὀρθῶς δοξάζῃ, τό γε δοξάζειν ὄντως οὐδέποτε ἀπόλλυσιν.
苏：那么，那个持有信念者，无论其信念正确与否，绝不会失去其实际上正在进行“相信”这一事实。
ΠΡΩ. πῶς γὰρ ἄν;
普：怎么会呢？
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ τὸ ἡδόμενον, ἄντε ὀρθῶς ἄντε μὴ ὀρθῶς ἥδηται, τό γε ὄντως ἥδεσθαι δῆλον ὡς οὐδέποτʼ ἀπολεῖ.
苏：那么同样地，那个感到快乐者，无论其快乐得正确与否，显然也绝不会失去其实际上正在“感到快乐”这一事实。
ΠΡΩ. ναί, καὶ τοῦθʼ οὕτως ἔχει.
普：是的，情况也是如此。
ΣΩ. ὅτῳ ποτὲ οὖν δὴ τρόπῳ δόξα ψευδής τε καὶ ἀληθὴς ἡμῖν φιλεῖ γίγνεσθαι, τὸ δὲ τῆς ἡδονῆς μόνον ἀληθές, δοξάζειν δʼ ὄντως καὶ χαίρειν ἀμφότερα ὁμοίως εἴληχεν σκεπτέον.
苏：因此，究竟是以何种方式，在我们身上信念往往既会变成虚假的也会变成真实的，而快乐却唯独是真实的，尽管“实际上在相信”和“实际上在快乐”这两者同样都分得了存在的地位——这一点是我们必须考察的。
ΠΡΩ. σκεπτέον.
普：应当考察。
ΣΩ. ἆρʼ ὅτι δόξῃ μὲν ἐπιγίγνεσθον ψεῦδός τε καὶ ἀληθές, καὶ ἐγένετο οὐ μόνον δόξα διὰ ταῦτα ἀλλὰ καὶ ποιά τις ἑκατέρα, σκεπτέον φῂς τοῦτʼ εἶναι;
苏：这是因为虚假和真实附加在信念之上，从而使它不仅是信念，而且使它们各自都具有了某种性质吗？ 你说这就是需要考察的吗？
ΠΡΩ. ναί.
普：是的。
ΣΩ. πρὸς δέ γε τούτοις, εἰ καὶ τὸ παράπαν ἡμῖν τὰ μέν ἐστι ποίʼ ἄττα, ἡδονὴ δὲ καὶ λύπη μόνον ἅπερ ἐστί, ποιώ τινε δὲ οὐ γίγνεσθον, καὶ ταῦθʼ ἡμῖν διομολογητέον.
苏：此外，我们还必须共同承认这一点：是不是有些事物整体上对我们而言具有某些性质，而快乐和痛苦却仅仅是它们本身，而不会具有某些性质？
ΠΡΩ. δῆλον.
普：显然。
ΣΩ. ἀλλʼ οὐδὲν τοῦτό γε χαλεπὸν ἰδεῖν, ὅτι καὶ ποιώ τινε· πάλαι γὰρ εἴπομεν ὅτι μεγάλαι τε καὶ σμικραὶ καὶ σφόδρα ἑκάτεραι γίγνονται, λῦπαί τε καὶ ἡδοναί.
苏：但这绝不难看出它们也具有某些性质；因为我们很久以前就说过，痛苦和快乐这两者，各自都会变得巨大、微小以及强烈。
ΠΡΩ. παντάπασι μὲν οὖν.
普：完全如此。
ΣΩ. ἂν δέ γε πονηρία τούτων, ὦ Πρώταρχε, προσγίγνηταί τινι, πονηρὰν μὲν φήσομεν οὕτω γίγνεσθαι δόξαν, πονηρὰν δὲ καὶ ἡδονήν;
苏：但是，普罗塔科，如果恶劣性附加在这些事物的任何一个之上，我们是否要说，信念因此变得恶劣，而快乐也同样变得恶劣？
ΠΡΩ. ἀλλὰ τί μήν, ὦ Σώκρατες;
普：不然还能怎样呢，苏格拉底？
ΣΩ. τί δʼ, ἂν ὀρθότης ἢ τοὐναντίον ὀρθότητι τινὶ τούτων προσγίγνηται;
苏：那如果正确，或者与正确相反的东西附加在它们其中之一之上呢？
μῶν οὐκ ὀρθὴν μὲν δόξαν ἐροῦμεν, ἂν ὀρθότητα ἴσχῃ, ταὐτὸν δὲ ἡδονήν;
难道我们不该说，如果一个信念拥有正确性，它就是正确的信念，而快乐也是同样吗？
ΠΡΩ. ἀναγκαῖον.
普：必然如此。
ΣΩ. ἂν δέ γε ἁμαρτανόμενον τὸ δοξαζόμενον ᾖ, τὴν δόξαν τότε ἁμαρτάνουσάν γε οὐκ ὀρθὴν ὁμολογητέον οὐδʼ ὀρθῶς δοξάζουσαν;
苏：但是，如果被相信的对象是错谬的，我们难道不该承认，那时的信念因其错谬而并非正确的，也不是正确地在相信吗？
ΠΡΩ. πῶς γὰρ ἄν;
普：怎么会不是呢？
ΣΩ. τί δʼ, ἂν αὖ λύπην ἤ τινα ἡδονὴν περὶ τὸ ἐφʼ ᾧ λυπεῖται ἢ τοὐναντίον ἁμαρτάνουσαν ἐφορῶμεν, ὀρθὴν ἢ χρηστὴν ἤ τι τῶν καλῶν ὀνομάτων αὐτῇ προσθήσομεν;
苏：那如果我们又看到某种痛苦或快乐，对于其所痛苦或相反所快乐的对象发生了错谬，我们还会给它冠以“正确的”、“好的”或任何美好的名称吗？
ΠΡΩ. ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε, εἴπερ ἁμαρτήσεταί γε ἡδονή.
普：如果不免出错的是快乐，那就不可能了。
ΣΩ. καὶ μὴν ἔοικέν γε ἡδονὴ πολλάκις οὐ μετὰ δόξης ὀρθῆς ἀλλὰ μετὰ ψεύδους ἡμῖν γίγνεσθαι.
苏：而且确实，快乐似乎常常并非伴随着正确的信念，而是伴随着虚假的信念在我们身上产生。
§38ΠΡΩ. πῶς γὰρ οὔ;
普：怎么会不如此呢？
καὶ τὴν μὲν δόξαν γε, ὦ Σώκρατες, ἐν τῷ τοιούτῳ καὶ τότε λέγομεν ψευδῆ, τὴν δʼ ἡδονὴν αὐτὴν οὐδεὶς ἄν ποτε προσείποι ψευδῆ.
而且，苏格拉底，在这种情况下，在那个时候，我们把这一信念称为虚假的，但对于快乐本身，绝不会有人称其为虚假的。
ΣΩ. ἀλλὰ προθύμως ἀμύνεις τῷ τῆς ἡδονῆς, ὦ Πρώταρχε, λόγῳ τὰ νῦν.
苏：普罗塔科，你现在倒是非常热心地在为快乐的论点辩护呢。
ΠΡΩ. οὐδέν γε, ἀλλʼ ἅπερ ἀκούω λέγω.
普：绝非如此，我只是在说我所听到的话。
ΣΩ. διαφέρει δʼ ἡμῖν οὐδέν, ὦ ἑταῖρε, ἡ μετὰ δόξης τε ὀρθῆς καὶ μετʼ ἐπιστήμης ἡδονὴ τῆς μετὰ τοῦ ψεύδους καὶ ἀγνοίας πολλάκις ἑκάστοις ἡμῶν ἐγγιγνομένης;
苏：但是，朋友啊，伴随着正确信念与知识的快乐，与伴随着虚假与无知而常常在我们每个人身上产生的快乐，对我们来说难道没有任何区别吗？
ΠΡΩ. εἰκὸς γοῦν μὴ σμικρὸν διαφέρειν.
普：无论如何，它们很可能有着不小的区别。
ΣΩ. τῆς δὴ διαφορᾶς αὐτοῖν ἐπὶ θεωρίαν ἔλθωμεν.
苏：那么，让我们来考察它们二者之间的区别吧。
ΠΡΩ. ἄγʼ ὅπῃ σοι φαίνεται.
普：请按照你认为合适的路径引导吧。
ΣΩ. τῇδε δὴ ἄγω.
苏：那我就往这边引导。
ΠΡΩ. πῇ;
普：往哪边？
ΣΩ. δόξα, φαμέν, ἡμῖν ἔστι μὲν ψευδής, ἔστι δὲ καὶ ἀληθής;
苏：我们说，对我们而言，信念既有虚假的，也有真实的，是吗？
ΠΡΩ. ἔστιν.
普：是的。
ΣΩ. ἕπεται μὴν ταύταις, ὃ νυνδὴ ἐλέγομεν, ἡδονὴ καὶ λύπη πολλάκις, ἀληθεῖ καὶ ψευδεῖ δόξῃ λέγω.
苏：而且，正如我们刚才所说，快乐和痛苦常常伴随着这些信念——我是指伴随着真实的和虚假的信念。
ΠΡΩ. πάνυ γε.
普：确实如此。
ΣΩ. οὐκοῦν ἐκ μνήμης τε καὶ αἰσθήσεως δόξα ἡμῖν καὶ τὸ διαδοξάζειν ἐγχειρεῖν γίγνεθʼ ἑκάστοτε;
苏：那么，我们身上的信念以及尝试做出判断这一行为，每次不都是产生于记忆和感觉吗？
ΠΡΩ. καὶ μάλα.
普：非常确实。
ΣΩ. ἆρʼ οὖν ἡμᾶς ὧδε περὶ ταῦτα ἀναγκαῖον ἡγούμεθʼ ἴσχειν;
苏：那么，关于这些事物，你认为我们必然处于以下这种状态吗？
ΠΡΩ. πῶς;
普：怎么说？
ΣΩ. πολλάκις ἰδόντι τινὶ πόρρωθεν μὴ πάνυ σαφῶς τὰ καθορώμενα συμβαίνειν βούλεσθαι κρίνειν φαίης ἂν ταῦθʼ ἅπερ ὁρᾷ;
苏：你会不会说，一个从远处看去、看得并不十分清楚的人，往往会想要去判定他所看到的那些事物？
ΠΡΩ. φαίην ἄν.
普：我会这么说。
ΣΩ. οὐκοῦν τὸ μετὰ τοῦτο αὐτὸς αὑτὸν οὗτος ἀνέροιτʼ ἂν ὧδε;
苏：那么，在此之后，这个人难道不会像这样问自己吗？
ΠΡΩ. πῶς;
普：怎么问？
ΣΩ. τί ποτʼ ἄρʼ ἔστι τὸ παρὰ τὴν πέτραν τοῦθʼ ἑστάναι φανταζόμενον ὑπό τινι δένδρῳ;
苏：“那个在岩石旁、某棵树下显现出站立模样的，到底是什么东西？
ταῦτʼ εἰπεῖν ἄν τις πρὸς ἑαυτὸν δοκεῖ σοι, τοιαῦτʼ ἄττα κατιδὼν φαντασθέντα αὑτῷ ποτε;
”你认为有人在看到这些呈现在他眼前的这类事物时，会对自己说这样的话吗？
ΠΡΩ. τί μήν;
普：当然会了。
ΣΩ. ἆρʼ οὖν μετὰ ταῦτα ὁ τοιοῦτος ὡς ἀποκρινόμενος ἂν πρὸς αὑτὸν εἴποι τοῦτο, ὡς ἔστιν ἄνθρωπος, ἐπιτυχῶς εἰπών;
苏：那么，在此之后，这样的人会不会对自己做出回答说“那是一人”，并且说得恰中其妙？
ΠΡΩ. καὶ πάνυ γε.
普：确实如此。
ΣΩ. καὶ παρενεχθείς γʼ αὖ τάχʼ ἂν ὡς ἔστι τινῶν ποιμένων ἔργον τὸ καθορώμενον ἄγαλμα προσείποι.
苏：或者，如果他被误导了，他也许会把所看到的东西说成是某种牧人制作的雕像。
ΠΡΩ. μάλα γε.
普：非常确实。
ΣΩ. κἂν μέν τίς γʼ αὐτῷ παρῇ, τά τε πρὸς αὑτὸν ῥηθέντα ἐντείνας εἰς φωνὴν πρὸς τὸν παρόντα αὐτὰ ταῦτʼ ἂν πάλιν φθέγξαιτο, καὶ λόγος δὴ γέγονεν οὕτως ὃ τότε δόξαν ἐκαλοῦμεν;
苏：而且，如果有人在场，他就会把对自己说的话转为声音，对在场的人再次说出这些同样的话，于是，我们先前称为“信念”的东西，在此便以这种方式变成了“言辞”？
ΠΡΩ. τί μήν;
普：当然如此。
ΣΩ. ἂν δʼ ἄρα μόνος ᾖ τοῦτο ταὐτὸν πρὸς αὑτὸν διανοούμενος, ἐνίοτε καὶ πλείω χρόνον ἔχων ἐν αὑτῷ πορεύεται.
苏：但如果他是独自一人在心中思考这同样的事情，有时他会把这想法留在心中走上更长的一段时间。
ΠΡΩ. πάνυ μὲν οὖν.
普：完全如此。
ΣΩ. τί οὖν;
苏：那么如何？
ἆρα σοὶ φαίνεται τὸ περὶ τούτων ὅπερ ἐμοί;
关于这些事情，你的看法和我一样吗？
ΠΡΩ. τὸ ποῖον;
普：是怎样的想法？
ΣΩ. δοκεῖ μοι τότε ἡμῶν ἡ ψυχὴ βιβλίῳ τινὶ προσεοικέναι.
苏：在我看来，那时我们的灵魂就像是一本书。
ΠΡΩ. πῶς;
普：怎么说？