§296ΞΕ. τῷ δὲ τὰ δίκαια δὴ καὶ ἄδικα καὶ καλὰ καὶ αἰσχρὰ καὶ ἀγαθὰ καὶ κακὰ γράψαντι καὶ ἄγραφα νομοθετήσαντι ταῖς τῶν ἀνθρώπων ἀγέλαις, ὁπόσαι κατὰ πόλιν ἐν ἑκάσταις νομεύονται κατὰ τοὺς τῶν γραψάντων νόμους, ἂν ὁ μετὰ τέχνης γράψας ἤ τις ἕτερος ὅμοιος ἀφίκηται, μὴ ἐξέστω δὴ παρὰ ταῦτα ἕτερα προστάττειν;
异邦人:那么,对于曾为人造人群体——即在各城市中根据制定法律者的法律而受牧养的那些人类群体——写下什么是公正与不公正、美与丑、善与恶,并制定了非成文法律的人,如果那位凭借技术而制定法律的人、或另一个与他相似的人来到,难道就不允许他做出违背这些规定的其他指示吗?
ἢ καὶ τοῦτο τὸ ἀπόρρημα οὐδὲν ἧττον ἂν ἐκείνου τῇ ἀληθείᾳ γελοῖον φαίνοιτο;
或者说,这种禁令在真实性上,难道不也显得和之前那个同样荒谬吗?
ΝΕ. ΣΩ. τί μήν;
年轻苏格拉底:可不是吗?
ΞΕ. οἶσθʼ οὖν ἐπὶ τῷ τοιούτῳ λόγον τὸν παρὰ τῶν πολλῶν λεγόμενον;
异邦人:那么,你可知道大众关于此类事情所说的一种论调?
ΝΕ. ΣΩ. οὐκ ἐννοῶ νῦν γʼ οὕτως.
年轻苏格拉底:我现在一时想不起来。
ΞΕ. καὶ μὴν εὐπρεπής.
异邦人:然而这听起来倒是挺得体的。
φασὶ γὰρ δὴ δεῖν, εἴ τις γιγνώσκει παρὰ τοὺς τῶν ἔμπροσθεν βελτίους νόμους, νομοθετεῖν τὴν ἑαυτοῦ πόλιν ἕκαστον πείσαντα, ἄλλως δὲ μή.
因为他们确实说,如果有人认识到比前人更好的法律,他必须在说服了自己的城市之后才能为之立法,否则就不行。
ΝΕ. ΣΩ. τί οὖν;
年轻苏格拉底:那又怎样?
οὐκ ὀρθῶς;
难道这不对吗?
ΞΕ. ἴσως.
异邦人:也许吧。
ἂν δʼ οὖν μὴ πείθων τις βιάζηται τὸ βέλτιον, ἀπόκριναι, τί τοὔνομα τῆς βίας ἔσται;
但如果有人在没有说服的情况下,强行实施更好的做法,请回答,这种强迫的名称会是什么?
μὴ μέντοι πω, περὶ δὲ τῶν ἔμπροσθεν πρότερον.
不过先别急着回答,我们先讨论一下之前的那件事。
ΝΕ. ΣΩ. ποῖον δὴ λέγεις;
年轻苏格拉底:你指的是哪一类事情?
ΞΕ. ἄν τις ἄρα μὴ πείθων τὸν ἰατρευόμενον, ἔχων δὲ ὀρθῶς τὴν τέχνην, παρὰ τὰ γεγραμμένα τὸ βέλτιον ἀναγκάζῃ δρᾶν παῖδα ἤ τινα ἄνδρα ἢ καὶ γυναῖκα, τί τοὔνομα τῆς βίας ἔσται ταύτης;
异邦人:如果有人在没有说服患者的情况下,但正确地掌握了技术,违背写下来的规定,强迫一个孩子、或某个男人、甚至是女人去做更好的事情,那么这种强迫的名称会是什么?
ἆρʼ οὐ πᾶν μᾶλλον ἢ τὸ παρὰ τὴν τέχνην λεγόμενον ἁμάρτημα τὸ νοσῶδες;
难道这不应该是除了那被称为违背技术的、意在致病的“错误”之外的任何其他名称吗?
καὶ πάντα ὀρθῶς εἰπεῖν ἔστι πρότερον τῷ βιασθέντι περὶ τὸ τοιοῦτον πλὴν ὅτι νοσώδη καὶ ἄτεχνα πέπονθεν ὑπὸ τῶν βιασαμένων ἰατρῶν;
而且对于在类似事情中被强迫的人,除了说他遭受了强迫他们的医生们所给出的不健康且不合技术的待遇之外,难道不可以正确地表达任何其他事情吗?
ΝΕ. ΣΩ. ἀληθέστατα λέγεις.
年轻苏格拉底:你说得再对不过了。
ΞΕ. τί δὲ ἡμῖν δὴ τὸ παρὰ τὴν πολιτικὴν τέχνην ἁμάρτημα λεγόμενόν ἐστιν;
异邦人:那么,对于我们来说,那被称为违背政治艺术的错误是什么?
ἆρʼ οὐ τὸ αἰσχρὸν καὶ κακὸν καὶ ἄδικον;
难道不就是丑、恶和不公正吗?
ΝΕ. ΣΩ. παντάπασί γε.
年轻苏格拉底:完全是。
ΞΕ. τῶν δὴ βιασθέντων παρὰ τὰ γεγραμμένα καὶ πάτρια δρᾶν ἕτερα δικαιότερα καὶ ἀμείνω καὶ καλλίω τῶν ἔμπροσθεν, φέρε, τὸν τῶν τοιούτων αὖ ψόγον περὶ τῆς τοιαύτης βίας, ἆρʼ, εἰ μέλλει μὴ καταγελαστότατος εἶναι πάντων, πάντʼ αὐτῷ μᾶλλον λεκτέον ἑκάστοτε πλὴν ὡς αἰσχρὰ καὶ ἄδικα καὶ κακὰ πεπόνθασιν οἱ βιασθέντες ὑπὸ τῶν βιασαμένων;
异邦人:那么,对于那些被强迫违背写下的规定和祖传习俗、去行使比先前更公正、更好、更美的事情的人,试问,如果关于这种强迫的指责不想成为所有人中最荒谬的,那么每一次人们难道不应该说任何其他的话,唯独不能说被强迫者遭受了强迫他们的人所施加的丑陋、不公正和邪恶的待遇吗?
ΝΕ. ΣΩ. ἀληθέστατα λέγεις.
年轻苏格拉底:你说得再对不过了。
ΞΕ. ἀλλʼ ἆρα ἐὰν μὲν πλούσιος ὁ βιασάμενος ᾖ, δίκαια, ἂν δʼ ἄρα πένης, ἄδικα τὰ βιασθέντα ἐστίν;
异邦人:但是,难道强迫者如果是富人,被强迫的事情就是公正的,而如果是穷人,被强迫的事情就是不公正的吗?
ἢ κἂν πείσας κἂν μὴ πείσας τις, πλούσιος ἢ πένης, ἢ κατὰ γράμματα ἢ παρὰ γράμματα, δρᾷ σύμφορα, τοῦτον δεῖ καὶ περὶ ταῦτα τὸν ὅρον εἶναι τόν γε ἀληθινώτατον ὀρθῆς πόλεως διοικήσεως, ὃν ὁ σοφὸς καὶ ἀγαθὸς ἀνὴρ διοικήσει τὸ τῶν ἀρχομένων;
或者,无论某人是说服了还是没有说服,是富人还是穷人,是依照成文规定还是违背成文规定,只要他做的是有益的事情,这就必须成为关于这些事情、针对正确国家行政管理的最真实的标准,即贤明而善良的人依此来管理被统治者的事务?