Humanitext Reader

柏拉图 · 政治家篇 §274-275

技艺的获赠与对神圣牧手定义的反思

第 11 段,共 34 段 · 希腊语

内容简介

讲述了伴随宇宙反转而来的生物自主繁衍,以及人类失去神明照料后的困境与技术获赠。随后,对话者们反思了先前将国家统治者定义为“神圣牧手”的错误。

§274ΞΕ. καὶ τἆλλά τε πάντα μετέβαλλε, ἀπομιμούμενα καὶ συνακολουθοῦντα τῷ τοῦ παντὸς παθήματι, καὶ δὴ καὶ τὸ τῆς κυήσεως καὶ γεννήσεως καὶ τροφῆς μίμημα συνείπετο τοῖς πᾶσιν ὑπʼ ἀνάγκης·
客人:其他一切事物也都发生了变化,模仿并顺从着宇宙整体的遭遇,而且受必然性支配,受孕、生育和抚养的模仿也确实伴随着一切。
οὐ γὰρ ἐξῆν ἔτʼ ἐν γῇ διʼ ἑτέρων συνιστάντων φύεσθαι ζῷον, ἀλλὰ καθάπερ τῷ κόσμῳ προσετέτακτο αὐτοκράτορα εἶναι τῆς αὑτοῦ πορείας, οὕτω δὴ κατὰ ταὐτὰ καὶ τοῖς μέρεσιν αὐτοῖς διʼ αὑτῶν, καθʼ ὅσον οἷόν τʼ ἦν, φύειν τε καὶ γεννᾶν καὶ τρέφειν προσετάττετο ὑπὸ τῆς ὁμοίας ἀγωγῆς.
因为,动物已不再可能通过其他结合者的中介而在大地中产生,而是正如宇宙被命去自主掌控自身的运行一样,宇宙的各个部分自身也被那相似的引导命去尽可能通过自身来生育、繁衍和抚养。
οὗ δὲ ἕνεκα ὁ λόγος ὥρμηκε πᾶς, ἐπʼ αὐτῷ νῦν ἐσμὲν ἤδη.
而我们整个讨论所为之发端的那个目的,现在我们已经达到了。
περὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων θηρίων πολλὰ ἂν καὶ μακρὰ διεξελθεῖν γίγνοιτο, ἐξ ὧν ἕκαστα καὶ διʼ ἃς αἰτίας μεταβέβληκε· περὶ δὲ ἀνθρώπων βραχύτερα καὶ μᾶλλον προσήκοντα.
因为关于其他野兽,如果要详细阐述它们各自从何种状态、由于什么原因而发生改变,那将是非常繁多且冗长的;但关于人类,则可以谈得更简短、也更贴切。
τῆς γὰρ τοῦ κεκτημένου καὶ νέμοντος ἡμᾶς δαίμονος ἀπερημωθέντες ἐπιμελείας, τῶν πολλῶν αὖ θηρίων, ὅσα χαλεπὰ τὰς φύσεις ἦν, ἀπαγριωθέντων, αὐτοὶ δὲ ἀσθενεῖς ἄνθρωποι καὶ ἀφύλακτοι γεγονότες διηρπάζοντο ὑπʼ αὐτῶν, καὶ ἔτʼ ἀμήχανοι καὶ ἄτεχνοι κατὰ τοὺς πρώτους ἦσαν χρόνους, ἅτε τῆς μὲν αὐτομάτης τροφῆς ἐπιλελοιπυίας, πορίζεσθαι δὲ οὐκ ἐπιστάμενοί πω διὰ τὸ μηδεμίαν αὐτοὺς χρείαν πρότερον ἀναγκάζειν.
因为,当我们失去了占有并牧养我们的神灵的照料,且在许多野兽中那些天性凶残的变得更加狂野,而人类自身变得软弱且无防备,从而遭到它们的掠夺;而且在最初的时期,人类仍然无计可施、缺乏技术,因为自动供给的食物已经匮乏,而他们还不知道如何自己获取食物,因为以前没有任何需要去强迫他们。
ἐκ τούτων πάντων ἐν μεγάλαις ἀπορίαις ἦσαν.
由于所有这些原因,他们陷入了极大的困境。
ὅθεν δὴ τὰ πάλαι λεχθέντα παρὰ θεῶν δῶρα ἡμῖν δεδώρηται μετʼ ἀναγκαίας διδαχῆς καὶ παιδεύσεως, πῦρ μὲν παρὰ Προμηθέως, τέχναι δὲ παρʼ Ἡφαίστου καὶ τῆς συντέχνου, σπέρματα δὲ αὖ καὶ φυτὰ παρʼ ἄλλων·
正因如此,古时所传说的神明的礼物,连同必要的传授和教导,才被赐予了我们:从普罗米修斯那里得到了火,从赫菲斯托斯及其同艺女神那里得到了手艺,又从其他神明那里得到了种子和植物。
καὶ πάνθʼ ὁπόσα τὸν ἀνθρώπινον βίον συγκατεσκεύακεν ἐκ τούτων γέγονεν, ἐπειδὴ τὸ μὲν ἐκ θεῶν, ὅπερ ἐρρήθη νυνδή, τῆς ἐπιμελείας ἐπέλιπεν ἀνθρώπους, διʼ ἑαυτῶν τε ἔδει τήν τε διαγωγὴν καὶ τὴν ἐπιμέλειαν αὐτοὺς αὑτῶν ἔχειν καθάπερ ὅλος ὁ κόσμος, ᾧ συμμιμούμενοι καὶ συνεπόμενοι τὸν ἀεὶ χρόνον νῦν μὲν οὕτως, τοτὲ δὲ ἐκείνως ζῶμέν τε καὶ φυόμεθα.
而一切构成人类生活所需的事物都是由此产生的,因为正如刚才所说,神明对人类的照料已经匮乏,人类必须像整个宇宙一样,通过自身来主导自己的生活并自我照料;我们在所有时间里都与宇宙相模仿并相随,现在以此种方式,而那时则以彼种方式生活与繁衍。
καὶ τὸ μὲν δὴ τοῦ μύθου τέλος ἐχέτω, χρήσιμον δὲ αὐτὸν ποιησόμεθα πρὸς τὸ κατιδεῖν ὅσον ἡμάρτομεν ἀποφηνάμενοι τὸν βασιλικόν τε καὶ πολιτικὸν ἐν τῷ πρόσθε λόγῳ.
那么,神话就在此结束吧,但我们将用它来认清我们在先前的讨论中界定国王和政治家时犯了多么大的错误。
ΝΕ. ΣΩ. πῶς οὖν καὶ πόσον ἁμάρτημα φῂς εἶναι γεγονὸς ἡμῖν;
年轻的苏格拉底:那么,您说我们所犯的错误究竟是怎样的,又有多大呢?
ΞΕ. τῇ μὲν βραχύτερον, τῇ δὲ μάλα γενναῖον καὶ πολλῷ μεῖζον καὶ πλέον ἢ τότε.
客人:在某一方面较小,但在另一方面却非常严重,比那时要大得多,也严重得多。
ΝΕ. ΣΩ. πῶς;
年轻的苏格拉底:怎么会这样?
§275ΞΕ. ὅτι μὲν ἐρωτώμενοι τὸν ἐκ τῆς νῦν περιφορᾶς καὶ γενέσεως βασιλέα καὶ πολιτικὸν τὸν ἐκ τῆς ἐναντίας περιόδου ποιμένα τῆς τότε ἀνθρωπίνης ἀγέλης εἴπομεν, καὶ ταῦτα θεὸν ἀντὶ θνητοῦ, ταύτῃ μὲν πάμπολυ παρηνέχθημεν·
客人:首先,当被问及属于现在旋转和诞生周期的国王和政治家时,我们却说成了来自相反周期、属于那时人类群落的牧手,而且是用神明代替了凡人——在这一点上,我们差得太远了。
ὅτι δὲ συμπάσης τῆς πόλεως ἄρχοντα αὐτὸν ἀπεφήναμεν, ὅντινα δὲ τρόπον οὐ διείπομεν, ταύτῃ δὲ αὖ τὸ μὲν λεχθὲν ἀληθές, οὐ μὴν ὅλον γε οὐδὲ σαφὲς ἐρρήθη, διὸ καὶ βραχύτερον ἢ κατʼ ἐκεῖνο ἡμαρτήκαμεν.
其次,虽然我们宣布他是整个城邦的统治者,但却没有说清楚是以何种方式,在这一点上,所说的固然是真实的,但并没有说得完整和清楚,因此我们犯的错误比前一个要小一些。
ΝΕ. ΣΩ. ἀληθῆ.
年轻的苏格拉底:对。
ΞΕ. δεῖ τοίνυν τὸν τρόπον, ὡς ἔοικε, διορίσαντας τῆς ἀρχῆς τῆς πόλεως οὕτω τελέως τὸν πολιτικὸν ἡμῖν εἰρῆσθαι προσδοκᾶν.
客人:因此,看来我们必须界定统治城邦的方式,然后才能指望政治家已被我们完整地阐明。
ΝΕ. ΣΩ. καλῶς.
年轻的苏格拉底:很好。
ΞΕ. διὰ ταῦτα μὴν καὶ τὸν μῦθον παρεθέμεθα, ἵνα ἐνδείξαιτο περὶ τῆς ἀγελαιοτροφίας μὴ μόνον ὡς πάντες αὐτῆς ἀμφισβητοῦσι τῷ ζητουμένῳ τὰ νῦν, ἀλλὰ κἀκεῖνον αὐτὸν ἐναργέστερον ἴδοιμεν, ὃν προσήκει μόνον κατὰ τὸ παράδειγμα ποιμένων τε καὶ βουκόλων τῆς ἀνθρωπίνης ἐπιμέλειαν ἔχοντα τροφῆς τούτου μόνον ἀξιωθῆναι τοῦ προσρήματος.
客人:确实,我们之所以引入神话,不仅是为了说明在群落养育这方面,如今所有人都在同我们所寻找的人争论不休,而且也是为了让我们能更清晰地看到那个唯一合适的人——他应该像牧羊人和牧牛人的范例一样,负责照料人类的养育,并且唯独他配得上这个称号。
ΝΕ. ΣΩ. ὀρθῶς.
年轻的苏格拉底:正确。
ΞΕ. οἶμαι δέ γʼ, ὦ Σώκρατες, τοῦτο μὲν ἔτι μεῖζον ἢ κατὰ βασιλέα εἶναι τὸ σχῆμα τὸ τοῦ θείου νομέως, τοὺς δʼ ἐνθάδε νῦν ὄντας πολιτικοὺς τοῖς ἀρχομένοις ὁμοίους τε εἶναι μᾶλλον πολὺ τὰς φύσεις καὶ παραπλησιαίτερον παιδείας μετειληφέναι καὶ τροφῆς.
客人:但我认为,苏格拉底,那神圣牧手的形象对于国王来说依然是太过伟大了,而现在的那些政治家,在天性上要与被统治者相近得多,且在所受的教育和抚养方面也更相似。
ΝΕ. ΣΩ. πάντως που.
年轻的苏格拉底:无疑完全是这样。
ΞΕ. ζητητέοι γε μὴν οὐδὲν ἂν εἴησαν οὔθʼ ἧττον οὔτε μᾶλλον, εἴθʼ οὕτως εἴτʼ ἐκείνως πεφύκασιν.
客人:然而,无论他们天生是属于此种还是彼种,对他们的探求都绝不应该因此而减少或增加。
ΝΕ. ΣΩ. πῶς γὰρ οὔ;
年轻的苏格拉底:当然,怎么会不呢?
ΞΕ. τῇδε δὴ πάλιν ἐπανέλθωμεν.
客人:那么,让我们再次回到这里。
ἣν γὰρ ἔφαμεν αὐτεπιτακτικὴν μὲν εἶναι τέχνην ἐπὶ ζῴοις, οὐ μὴν ἰδίᾳ γε ἀλλὰ κοινῇ τὴν ἐπιμέλειαν ἔχουσαν, καὶ προσείπομεν δὴ τότε εὐθὺς ἀγελαιοτροφικήν—μέμνησαι γάρ;
因为,我们曾说过那是一门对动物拥有自我指令权的艺术,并非针对个体,而是进行共同照料,而我们当时立刻称之为“群落养育业”——你还记得吗?
ΝΕ. ΣΩ. ναί.
年轻的苏格拉底:是的。
ΞΕ. ταύτης τοίνυν πῃ διημαρτάνομεν.
客人:那么,我们在这一点上犯了某种错误。
τὸν γὰρ πολιτικὸν οὐδαμοῦ συνελάβομεν οὐδʼ ὠνομάσαμεν, ἀλλʼ ἡμᾶς ἔλαθεν κατὰ τὴν ὀνομασίαν ἐκφυγών.
因为我们根本没有把政治家囊括进去,也没有给其命名,而是在命名的过程中让他不知觉地溜走了。
ΝΕ. ΣΩ. πῶς;
年轻的苏格拉底:怎么会?
ΞΕ. τοῦ τὰς ἀγέλας ἑκάστας τρέφειν τοῖς μὲν ἄλλοις που πᾶσι μέτεστι νομεῦσι, τῷ πολιτικῷ δὲ οὐ μετὸν ἐπηνέγκαμεν τοὔνομα, δέον τῶν κοινῶν ἐπενεγκεῖν τι σύμπασιν.
客人:喂养各个群落确实是其他所有牧手的份,但对政治家来说,这并不属于他,我们却把这个名字加在他身上,而我们本来应该给他们全体加上一个共同照料的称呼。
ΝΕ. ΣΩ. ἀληθῆ λέγεις, εἴπερ ἐτύγχανέ γε ὄν.
年轻的苏格拉底:您说得对,如果确实存在这样一个称呼的话。
ΞΕ. πῶς δʼ οὐκ ἦν τό γε θεραπεύειν που πᾶσι κοινόν, μηδὲν διορισθείσης τροφῆς μηδέ τινος ἄλλης πραγματείας;
客人:怎么会没有呢? “照料”对所有人来说至少是共同的,不需要限定是喂食还是其他任何具体的事务。
ἀλλʼ ἤ τινα ἀγελαιοκομικὴν ἢ θεραπευτικὴν ἢ καί τινα ἐπιμελητικὴν αὐτὴν ὀνομάσασιν ὡς κατὰ πάντων ἐξῆν περικαλύπτειν καὶ τὸν πολιτικὸν ἅμα τοῖς ἄλλοις, ἐπειδὴ δεῖν τοῦτʼ ἐσήμαινεν ὁ λόγος.
只要把它命名为“群落看护业”或“照料业”,或者就是“看护业”本身,就可以在所有人中同时把政治家和其他人囊括进来,因为我们的论证表明这是必要的。

词汇与语法注释

  1. ¦274a¦διʼ ἑτέρων συνιστάντων — 属格分词 συνιστάντων 修饰介词 διά 后方的代词 ἑτέρων(“其他结合者/组织者”),用以对比前一个时代由神圣中介进行生命构造,与当前周期中生命自主繁衍的差异。
  2. ¦274d¦ᾧ συμμιμούμενοι καὶ συνεπόμενοι — 与格关系代词 ᾧ 的先行词是前方的 ὅλος ὁ κόσμος(整个宇宙)。分词 συμμιμούμενοι 和 συνεπόμενοι 由于前缀 σύν- 的作用而支配与格,意为“模仿并顺从整个宇宙”。
  3. ¦275a¦ὅτι μὲν ... ὅτι δὲ ... — 两个 ὅτι 从句(ὅτι μὲν ... ὅτι δὲ ...)并列作为名词性从句或原因从句,具体指明了主句动词 παρηνέχθημεν(“我们走入歧途”)和 ἡμαρτήκαμεν(“我们犯了错误”)所指的错误内容和原因。

引用这一段

柏拉图, 政治家篇 §274-275. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg008.humanitext-grc2:274-275

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。