§19εἶεν· ἀπολογητέον δή, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, καὶ ἐπιχειρητέον ὑμῶν ἐξελέσθαι τὴν διαβολὴν ἣν ὑμεῖς ἐν πολλῷ χρόνῳ ἔσχετε ταύτην ἐν οὕτως ὀλίγῳ χρόνῳ.
好吧,雅典的市民们,我确实必须进行申辩,并且必须努力在如此短暂的时间内,清除你们在漫长时间里对我的这种偏见。
βουλοίμην μὲν οὖν ἂν τοῦτο οὕτως γενέσθαι, εἴ τι ἄμεινον καὶ ὑμῖν καὶ ἐμοί, καὶ πλέον τί με ποιῆσαι ἀπολογούμενον·
如果这确实对你们和对我都有好处,我当然希望事情能这样发展,并且希望我能通过申辩取得一些成效。
οἶμαι δὲ αὐτὸ χαλεπὸν εἶναι, καὶ οὐ πάνυ με λανθάνει οἷόν ἐστιν.
但我认为这是困难的,而且我绝非不了解这是怎样的一项任务。
ὅμως τοῦτο μὲν ἴτω ὅπῃ τῷ θεῷ φίλον, τῷ δὲ νόμῳ πειστέον καὶ ἀπολογητέον.
然而,这件事就随神所愿吧,但我必须服从法律,进行申辩。
ἀναλάβωμεν οὖν ἐξ ἀρχῆς τίς ἡ κατηγορία ἐστὶν ἐξ ἧς ἡ ἐμὴ διαβολὴ γέγονεν, ᾗ δὴ καὶ πιστεύων Μέλητός με ἐγράψατο τὴν γραφὴν ταύτην.
那么,让我们从头审视:那导致对我的偏见产生的控告究竟是什么,而美勒托又正是出于对它的深信不疑,才对我提起了这项诉讼。
εἶεν· τί δὴ λέγοντες διέβαλλον οἱ διαβάλλοντες;
好吧:那些诽谤者到底说了些什么来诽谤我呢?
ὥσπερ οὖν κατηγόρων τὴν ἀντωμοσίαν δεῖ ἀναγνῶναι αὐτῶν· Σωκράτης ἀδικεῖ καὶ περιεργάζεται ζητῶν τά τε ὑπὸ γῆς καὶ οὐράνια καὶ τὸν ἥττω λόγον κρείττω ποιῶν καὶ ἄλλους ταὐτὰ ταῦτα διδάσκων.
正如必须宣读正式控告者的宣誓起诉书一样,我们也必须宣读他们的起诉书: “苏格拉底是不义的,他多管闲事,探究地底和天上的事物,把弱势的论证变成强势的论证,并且把这些同样的事情教授给别人。
τοιαύτη τίς ἐστιν·
” 起诉书大体就是这样的。
ταῦτα γὰρ ἑωρᾶτε καὶ αὐτοὶ ἐν τῇ Ἀριστοφάνους κωμῳδίᾳ, Σωκράτη τινὰ ἐκεῖ περιφερόμενον, φάσκοντά τε ἀεροβατεῖν καὶ ἄλλην πολλὴν φλυαρίαν φλυαροῦντα, ὧν ἐγὼ οὐδὲν οὔτε μέγα οὔτε μικρὸν πέρι ἐπαΐω.
因为你们自己在阿里斯托芬的喜剧中也看到了这些:一个叫苏格拉底的人在那里被荡来荡去,宣称自己“在空中漫步”,并大扯许多其他的荒唐鬼话,而我对这些事情,无论多寡,都一无所知。
καὶ οὐχ ὡς ἀτιμάζων λέγω τὴν τοιαύτην ἐπιστήμην, εἴ τις περὶ τῶν τοιούτων σοφός ἐστιν—μή πως ἐγὼ ὑπὸ Μελήτου τοσαύτας δίκας φεύγοιμι— ἀλλὰ γὰρ ἐμοὶ τούτων, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, οὐδὲν μέτεστιν.
我这样说并非为了贬低这种知识,如果有人在这些事情上确有智慧的话——但愿我不要因此被美勒托控告出这么多罪名! ——但事实上,雅典的市民们,我对这些事情毫无份涉。
μάρτυρας δὲ αὖ ὑμῶν τοὺς πολλοὺς παρέχομαι, καὶ ἀξιῶ ὑμᾶς ἀλλήλους διδάσκειν τε καὶ φράζειν, ὅσοι ἐμοῦ πώποτε ἀκηκόατε διαλεγομένου—πολλοὶ δὲ ὑμῶν οἱ τοιοῦτοί εἰσιν— φράζετε οὖν ἀλλήλοις εἰ πώποτε ἢ μικρὸν ἢ μέγα ἤκουσέ τις ὑμῶν ἐμοῦ περὶ τῶν τοιούτων διαλεγομένου, καὶ ἐκ τούτου γνώσεσθε ὅτι τοιαῦτʼ ἐστὶ καὶ τἆλλα περὶ ἐμοῦ ἃ οἱ πολλοὶ λέγουσιν.
此外,我提出你们中的大多数人作为证人,并要求你们彼此指教和诉说,只要你们曾听过我的谈话——你们当中这样的人有很多。 因此,如果你们中有人曾听过我谈论这些事情,不论是多是少,请告诉彼此。 由此你们就会明白,世人关于我的其他传闻,也是同样性质的事情。
ἀλλὰ γὰρ οὔτε τούτων οὐδέν ἐστιν, οὐδέ γʼ εἴ τινος ἀκηκόατε ὡς ἐγὼ παιδεύειν ἐπιχειρῶ ἀνθρώπους καὶ χρήματα πράττομαι, οὐδὲ τοῦτο ἀληθές.
然而,这些事没有一件是真实的。 即使你们听人说过我企图教育人并收取费用,那也绝非事实。
ἐπεὶ καὶ τοῦτό γέ μοι δοκεῖ καλὸν εἶναι, εἴ τις οἷός τʼ εἴη παιδεύειν ἀνθρώπους ὥσπερ Γοργίας τε ὁ Λεοντῖνος καὶ Πρόδικος ὁ Κεῖος καὶ Ἱππίας ὁ Ἠλεῖος.
虽然在我看来,如果有人能够像雷翁提尼的高尔吉亚、凯奥斯的普罗迪科以及厄利斯的希庇亚那样去教育人,那确实也是一件美好的事情。