§9.37.1Μαρδονίῳ δὲ προθυμεομένῳ μάχης ἄρχειν οὐκ ἐπιτήδεα ἐγίνετο τὰ ἱρά, ἀμυνομένῳ δὲ καὶ τούτῳ καλά.
对于渴望主动发起战斗的马多尼乌斯来说,祭祀的预兆也是不吉利的;但如果他也采取防守,预兆则是吉利的。
καὶ γὰρ οὗτος Ἑλληνικοῖσι ἱροῖσι ἐχρᾶτο, μάντιν ἔχων Ἡγησίστρατον ἄνδρα Ἠλεῖόν τε καὶ τῶν Τελλιαδέων ἐόντα λογιμώτατον, τὸν δὴ πρότερον τούτων Σπαρτιῆται λαβόντες ἔδησαν ἐπὶ θανάτῳ ὡς πεπονθότες πολλά τε καὶ ἀνάρσια ὑπʼ αὐτοῦ.
因为他也采用希腊式的祭礼,聘请了埃利斯人、泰利亚斯家族中最享盛名的赫格西斯特拉托斯为预言者。 此前,斯巴达人曾抓住过这个人,并因其让他们遭受了许多难以忍受的伤害而将其绑缚,准备处死。
§9.37.2ὁ δὲ ἐν τούτῳ τῷ κακῷ ἐχόμενος, ὥστε τρέχων περὶ τῆς ψυχῆς πρό τε τοῦ θανάτου πεισόμενος πολλά τε καὶ λυγρά, ἔργον ἐργάσατο μέζον λόγου.
而他身处这种绝境,为了性命而奔忙,并在死前将遭受许多悲惨的痛苦,于是做出了难以言喻的惊人壮举。
ὡς γὰρ δὴ ἐδέδετο ἐν ξύλῳ σιδηροδέτῳ, ἐσενειχθέντος κως σιδηρίου ἐκράτησε, αὐτίκα δὲ ἐμηχανᾶτο ἀνδρηιότατον ἔργον πάντων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν·
因为当他被锁在铁箍的木枷中时,不知怎的弄到了一个私运进来的铁制工具,便立即策划了我们所知道的最勇敢的举动。
σταθμησάμενος γὰρ ὅκως ἐξελεύσεταί οἱ τὸ λοιπὸν τοῦ ποδός, ἀπέταμε τὸν ταρσὸν ἑωυτοῦ.
因为他估算出自己脚的其余部分如何才能抽出来,便砍断了自己的前脚掌。
§9.37.3ταῦτα δὲ ποιήσας, ὡς φυλασσόμενος ὑπὸ φυλάκων, διορύξας τὸν τοῖχον ἀπέδρη ἐς Τεγέην, τὰς μὲν νύκτας πορευόμενος, τὰς δὲ ἡμέρας καταδύνων ἐς ὕλην καὶ αὐλιζόμενος, οὕτω ὡς Λακεδαιμονίων πανδημεὶ διζημένων τρίτῃ εὐφρόνῃ γενέσθαι ἐν Τεγέη, τοὺς δὲ ἐν θώματι μεγάλῳ ἐνέχεσθαι τῆς τε τόλμης, ὁρῶντας τὸ ἡμίτομον τοῦ ποδὸς κείμενον, κἀκεῖνον οὐ δυναμένους εὑρεῖν.
做完这件事后,尽管有人看守,他还是挖通墙壁逃往特革亚。 他夜间赶路,白天则潜入森林歇息。 尽管拉刻代蒙人倾举国之力搜捕,他仍在第三天晚上到达了特革亚;而那些拉刻代蒙人,看着地上遗留的半截残肢却找不到他的踪影,对他的胆识感到无比震惊。
§9.37.4τότε μὲν οὕτω διαφυγὼν Λακεδαιμονίους καταφεύγει ἐς Τεγέην ἐοῦσαν οὐκ ἀρθμίην Λακεδαιμονίοισι τοῦτον τὸν χρόνον·
当时,他正是这样逃脱了拉刻代蒙人,逃往特革亚避难,而此时的特革亚与拉刻代蒙人关系不睦。
ὑγιὴς δὲ γενόμενος καὶ προσποιησάμενος ξύλινον πόδα κατεστήκεε ἐκ τῆς ἰθέης Λακεδαιμονίοισι πολέμιος.
伤愈后,他为自己配了一只木制假肢,从此公开与拉刻代蒙人为敌。
οὐ μέντοι ἔς γε τέλος οἱ συνήνεικε τὸ ἔχθος τὸ ἐς Λακεδαιμονίους συγκεκυρημένον· ἥλω γὰρ μαντευόμενος ἐν Ζακύνθῳ ὑπʼ αὐτῶν καὶ ἀπέθανε.
然而,他对拉刻代蒙人怀有的这份仇恨,终究没有给你带来好结果:因为后来他在扎金索斯进行预言时,被他们抓获并处死。