Humanitext Reader

狄摩西尼 · 葬礼演说 §8-14

雅典先祖的神话历史功勋与请求好意

第 2 段,共 5 段 · 希腊语

内容简介

演讲者回顾了雅典先祖所取得的神话和历史伟业(如击退亚马逊人和波斯人、庇护赫拉克勒斯子嗣等),并请求听众给予好意,以确保悼词的成功。

§8καὶ γὰρ τὸν Ἀμαζόνων στρατὸν ἐλθόντʼ ἐκράτησαν οὕτως ὥστʼ ἔξω Φάσιδος ἐκβαλεῖν, καὶ τὸν Εὐμόλπου καὶ τῶν πολλῶν ἄλλων στόλον οὐ μόνον ἐκ τῆς οἰκείας, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς τῶν ἄλλων Ἑλλήνων χώρας ἐξήλασαν, οὓς οἱ πρὸ ἡμῶν οἰκοῦντες πρὸς ἑσπέραν πάντες οὔθʼ ὑπέμειναν οὔτʼ ἐδυνήθησαν κωλῦσαι.
因为他们确实击败了入侵的亚马逊人军队,将其驱逐到法西斯河之外;他们不仅将欧摩尔波斯及其他许多人的远征军驱逐出自己的国土,还将其驱逐出其他希腊人的土地——对于这些侵略者,在我们之前居住在西方的所有人既无法抵挡,也无法阻止。
καὶ μὴν καὶ τῶν Ἡρακλέους παίδων, ὃς τοὺς ἄλλους ἔσῳζεν, σωτῆρες ὠνομάσθησαν, ἡνίκʼ ἦλθον εἰς τήνδε τὴν γῆν ἱκέται, φεύγοντες Εὐρυσθέα.
此外,当赫拉克勒斯的孩子们因逃避欧律斯透斯而作为请愿者来到这片土地时,他们还被称为这些孩子们的救星。
καὶ πρὸς πᾶσι τούτοις καὶ πολλοῖς ἄλλοις καὶ καλοῖς ἔργοις τὰ τῶν κατοιχομένων νόμιμʼ οὐ περιεῖδον ὑβριζόμενα, ὅτε τοὺς ἕπτʼ ἐπὶ Θήβας θάπτειν ἐκώλυεν Κρέων.
在所有这些以及许多其他高尚的伟业之外,当克瑞翁阻止安葬攻打底比斯的七将时,他们没有听任逝者的神圣法度受到践踏。
§9τῶν μὲν οὖν εἰς μύθους ἀνενηνεγμένων ἔργων πολλὰ παραλιπὼν τούτων ἐπεμνήσθην, ὧν οὕτως ἕκαστον εὐσχήμονας καὶ πολλοὺς ἔχει λόγους ὥστε καὶ τοὺς ἐν μέτροις καὶ τοὺς τῶν ᾀδομένων ποιητὰς καὶ πολλοὺς τῶν συγγραφέων ὑποθέσεις τἀκείνων ἔργα τῆς αὑτῶν μουσικῆς πεποιῆσθαι·
在那些被归入神话领域的伟业中,我省去了许多而提到了这些,其中每一项都拥有如此优美和丰富的传说,以至于无论是韵律诗人和歌唱创作者,还是许多历史学家,都将那些伟业作为自己艺术的题材。
ἃ δὲ τῇ μὲν ἀξίᾳ τῶν ἔργων οὐδέν ἐστι τούτων ἐλάττω, τῷ δʼ ὑπογυώτερʼ εἶναι τοῖς χρόνοις οὔπω μεμυθολόγηται, οὐδʼ εἰς τὴν ἡρωϊκὴν ἐπανῆκται τάξιν, ταῦτʼ ἤδη λέξω.
但是,那些在功勋价值上不亚于这些、却因年代较近而尚未被神话化、也未被提升到英雄之列的伟业,我现在就要开始叙述。
§10ἐκεῖνοι τὸν ἐξ ἁπάσης τῆς Ἀσίας στόλον ἐλθόντα μόνοι δὶς ἠμύναντο καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν, καὶ διὰ τῶν ἰδίων κινδύνων κοινῆς σωτηρίας πᾶσι τοῖς Ἕλλησιν αἴτιοι κατέστησαν.
那些人独自两次击退了来自整个亚细亚的陆海军远征,并通过自身的危险,成为了全体希腊人共同得救的原因。
καὶ προείρηται μὲν ὃ μέλλω λέγειν ὑπʼ ἄλλων πρότερον, δεῖ δὲ μηδὲ νῦν τοῦ δικαίου καὶ καλῶς ἔχοντος ἐπαίνου τοὺς ἄνδρας ἐκείνους στερηθῆναι· τοσούτῳ γὰρ ἀμείνους τῶν ἐπὶ Τροίαν στρατευσαμένων νομίζοιντʼ ἂν εἰκότως,ὅσον οἱ μὲν ἐξ ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος ὄντες ἀριστεῖς δέκʼ ἔτη τῆς Ἀσίας ἓν χωρίον πολιορκοῦντες μόλις εἷλον, §11οὗτοι δὲ τὸν ἐκ πάσης τῆς ἠπείρου στόλον ἐλθόντα μόνοι, τἄλλα πάντα κατεστραμμένον, οὐ μόνον ἠμύναντο, ἀλλὰ καὶ τιμωρίαν ὑπὲρ ὧν τοὺς ἄλλους ἠδίκουν ἐπέθηκαν.
虽然我将要说的话以前已被他人说过,但绝不能让那些人在现在被剥夺公正和得体的赞美;因为他们完全可以被认为比那些远征特洛伊的人优秀得多,因为后者虽是全希腊的精英,却在亚细亚包围了一个地方十年之久才艰难攻克,而这些人却独自不仅击退了来自整个大陆、且已征服了其他所有地方的远征军,而且还对他们对他人所犯下的不义行为施加了惩罚。
ἔτι τοίνυν τὰς ἐν αὐτοῖς τοῖς Ἕλλησιν πλεονεξίας κωλύοντες πάντας ὅσους συνέβη γενέσθαι κινδύνους ὑπέμειναν, ὅπου τὸ δίκαιον εἴη τεταγμένον, ἐνταῦθα προσνέμοντες ἑαυτούς, ἕως εἰς τὴν νῦν ζῶσαν ἡλικίαν ὁ χρόνος προήγαγεν ἡμᾶς.
此外,为了阻止希腊人内部的强权扩张,他们在正义所在之处立足,承受了所有发生的危险,直到时间将我们带到了如今活着的这一代。
§12μηδεὶς δʼ ἡγείσθω μʼ ἀποροῦντα τί χρὴ περὶ τούτων εἰπεῖν ἑκάστου, ταῦτα τὰ πραχθέντʼ ἀπηριθμηκέναι.
请不要有人认为,我列举这些已成之功是因为我不知道该对其中每一项说些什么。
εἰ γὰρ ἁπάντων ἀμηχανώτατος ἦν ὅ τι χρὴ λέγειν πορίσασθαι, ἡ ʼκείνων ἀρετὴ δείκνυσιν αὐτὴ ἃ καὶ πρόχειρα καὶ ῥᾴδιʼ ἐπελθεῖν ἐστιν.
因为即使我是所有人中最不擅长寻找说辞的人,他们的美德本身也会指明那些既现成又容易叙述的事。
ἀλλὰ προαιροῦμαι τῆς εὐγενείας καὶ τῶν παρὰ τοῖς προγόνοις μεγίστων μνησθεὶς ὡς τάχιστα συνάψαι τὸν λόγον πρὸς τὰ τοῖσδε πεπραγμένα, ἵνα, ὥσπερ τὰς φύσεις ἦσαν συγγενεῖς, οὕτω τοὺς ἐπαίνους ἐπʼ αὐτῶν κοινοὺς ποιήσωμαι, ὑπολαμβάνων ταῦτʼ ἂν εἶναι κεχαρισμένα καὶ μάλιστʼ ἀμφοτέροις, εἰ τῆς ἀλλήλων ἀρετῆς μὴ μόνον τῇ φύσει μετάσχοιεν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐπαίνοις.
但我选择在提及他们高贵的出身和祖先最伟大的功绩后,尽快将演讲与这些人的所作所为联系起来,以便像他们的天性相近一样,我也能使对他们的赞美成为共同的。 因为我认为,如果他们不仅在天性上,而且在赞美中也能分享彼此的美德,这对于双方来说都是最令人高兴的。
§13ἀνάγκη δʼ ἐν τῷ μεταξὺ διαλαβεῖν, καὶ πρὸ τοῦ τὰ τοῖσδε πεπραγμένα τοῖς ἀνδράσιν δηλοῦν καὶ τοὺς ἔξω τοῦ γένους πρὸς τὸν τάφον ἠκολουθηκότας πρὸς εὔνοιαν παρακαλέσαι.
但在此期间,有必要先作停顿,在阐明这些人所立下的功绩之前,先请求那些跟随送葬队伍来到墓前、且非同族的人给予善意。
καὶ γὰρ εἰ μὲν εἰς χρημάτων δαπάνην ἤ τινʼ ἄλλην θεωρίαν ἱππικῶν ἢ γυμνικῶν ἄθλων ἐτάχθην κοσμῆσαι τὸν τάφον, ὅσῳπερ ἂν προθυμότερον καὶ ἀφειδέστερον ταῦτα παρεσκευάσμην, τοσούτῳ μᾶλλον ἂν προσήκοντʼ ἔδοξα πεποιηκέναι· λόγῳ δʼ ἐπαινέσαι τούτους τοὺς ἄνδρας αἱρεθείς, ἂν μὴ τοὺς ἀκούοντας συμβουλομένους λάβω, φοβοῦμαι μὴ τῇ προθυμίᾳ τοὐναντίον οὗ δεῖ ποιήσω.
因为,如果我被指派通过挥霍金钱或通过骑马、体育竞技等其他某种观赏活动来装饰坟墓,那么我准备得越热切、越慷慨,就越会被认为做到了得体之事;但是,既然我被选来用言辞赞美这些人,如果我不能得到听众的赞同与善意,我担心自己的热切反而会适得其反。
§14ὁ μὲν γὰρ πλοῦτος καὶ τὸ τάχος καὶ ἡ ἰσχὺς καὶ ὅσʼ ἄλλα τούτοις ὅμοια, αὐτάρκεις ἔχει τὰς ὀνήσεις τοῖς κεκτημένοις, καὶ κρατοῦσιν ἐν αὐτοῖς, οἷς ἂν παρῇ, κἂν μηδεὶς τῶν ἄλλων βούληται· ἡ δὲ τῶν λόγων πειθὼ τῆς τῶν ἀκουόντων εὐνοίας προσδεῖται, καὶ μετὰ ταύτης μέν, κἂν μετρίως ῥηθῇ, δόξαν ἤνεγκε καὶ χάριν προσποιεῖ, ἄνευ δὲ ταύτης, κἂν ὑπερβάλῃ τῷ λέγειν καλῶς, προσέστη τοῖς ἀκούουσιν.
因为财富、速度、力量以及所有其他类似的东西,对于拥有它们的人来说,都具有自足的益处,并且在拥有它们的人身上,即使没有其他人情愿,它们自身也能发挥作用;但是言辞的说服力还需要听众的善意,伴随着这种善意,即使说得平庸,也能带来名声并赢得感激,但若没有它,即使说得再好,也会引起听众的反感。

词汇与语法注释

  1. 8οὓς — 关系代词 οὓς 指向前句中表示远征军的名词 στόλον。关系从句的主语是 οἱ πρὸ ἡμῶν οἰκοῦντες πρὸς ἑσπέραν(在我们之前居住在西方的人),指出他们无法抵挡或阻止这次入侵。
  2. 8οὐ περιεῖδον ὑβριζόμενα — 动词 περιορῶ 连同分词表示“默许、听任某事发生”。在此处与否定词 οὐ 连用,表示强烈的不能容忍:“他们没有听任[死者的法度]受到践踏”。
  3. 10τοσούτῳ... ὅσον... — 使用表示程度差异与格的关联句型(“以同样多的……如……”),强调雅典先祖的伟业在何等程度上超越了特洛伊战争中全体希腊联军的功绩。
  4. 13συμβουλομένους — 分词 συμβουλόμενος 通常表示“寻求建议”等,但在此处指听众的心态,意为“好意的”、“赞同的”或“与发言者意愿一致的”。
  5. 14προσέστη — 动词 προσίστημι 的不定过去时,在此处意为“引起反感”或“使人厌恶”(源自食物引起胃部不适的隐喻),形象地描述了缺乏好意的言论给听众带来的反感和不快。

引用这一段

狄摩西尼, 葬礼演说 §8-14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0014.tlg060.humanitext-grc2:8-14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。