§5ἀλλʼ ἡμῖν γε, γύναι, πρὸς ἀλλήλους οὔτʼ ἐκείνης ἐδέησε τῆς μάχης οὔτε ταύτης οἶμαι δεήσειν.
但是,我的妻子,在我们彼此的关系中,我们既不需要那过去的抗争,我想也将不需要如今的这番斗争。
εὐτελείᾳ μὲν γὰρ τῇ περὶ τὸ σῶμα καὶ ἀθρυψίᾳ τῇ περὶ δίαιταν οὐδείς ἐστι τῶν φιλοσόφων, ὃν οὐκ ἐξέπληξας; ἐν ὁμιλίᾳ καὶ συνηθείᾳ γενόμενον ἡμῖν· οὐδὲ τῶν πολιτῶν, ᾧ μὴ θέαμα παρέχεις ἐν ἱεροῖς καὶ θυσίαις καὶ θεάτροις τὴν· σεαυτῆς ἀφέλειαν.
因为凭借你对身体的简朴和对生活的节俭,在与我们交往并建立亲密关系的哲学家中,没有一个不为你感到惊叹;在市民中也没有人未曾在神殿、祭祀和剧场里,将你的朴素视为一幕优美的图景。
ἤδη δὲ καὶ περὶ τὰ τοιαῦτα πολλὴν εὐστάθειαν ἐπεδείξω, τὸ πρεσβύτατον τῶν τέκνων ἀποβαλοῦσα· καὶ πάλιν, ἐκείνου τοῦ καλοῦ Χαίρωνος ἡμᾶς προλιπόντος.
而且此前在类似境遇中,你也展现出了极大的沉着,那是当你失去最年长的一个孩子,以及当那个美丽的凯隆离开我们的时候。
μέμνημαι γὰρ ἀπὸ θαλάσσης ξένους μοι συνοδεύσαντας, ἀπηγγελμένης τῆς τοῦ παιδίου τελευτῆς, καὶ συνελθόντας ἅμα τοῖς ἄλλοις ἐς τὴν οἰκίαν· ἐπεὶ δὲ πολλὴν κατάστασιν ἑώρων καὶ ἡσυχίαν, ὡς ὕστερον διηγοῦντο καὶ πρὸς ἑτέρους, ᾤοντο μηδὲν εἶναι δεινὸν ἀλλὰ κενὸν ἄλλως ἐξενηνέχθαι λόγον·
因为我记得,在孩子死讯传来时,一些与我一同从海边前来的客人,同其他人一起走进了我们的家;当他们看到家里如此井然有序且安静时,正如他们后来对其他人讲述的那样,他们以为并未发生任何不幸,只是传言在虚无地流传。
οὕτω σωφρόνως κατεκόσμησας τὸν οἶκον ἐν καιρῷ πολλὴν ἀκοσμίας ἐξουσίαν διδόντι, καίτοι τῷ σεαυτῆς ἐκεῖνον μαστῷ ἐξέθρεψας καὶ τομῆς ἠνέσχου τῆς θηλῆς περίθλασιν λαβούσης· γενναῖα γὰρ ταῦτα καὶ φιλόστοργα.
在那个极易放任混乱的时刻,你竟然如此节制地整顿了家园。 况且,你还用自己的乳房亲自哺乳了他,并在乳头受损时忍受了手术切开的痛苦,因为这些是高尚且充满挚爱的举动。
§6τὰς δὲ πολλὰς ὁρῶμεν μητέρας, ὅταν ὑπʼ ἄλλων τὰ παιδία καθαρθῇ καὶ γανωθῇ, καθάπερ παίγνια λαμβανούσας εἰς χεῖρας, εἶτʼ ἀποθανόντων ἐκχεομένας εἰς κενὸν καὶ ἀχάριστον πένθος, οὐχ ὑπʼ εὐνοίας ʽ εὐλόγιστον γὰρ εὔνοια καὶ καλόν̓· ἀλλὰ μικρῷ τῷ φυσικῷ πάθει πολὺ συγκεραννύμενον τὸ πρὸς κενὴν δόξαν ἄγρια ποιεῖ καὶ μανικὰ καὶ δυσεξίλαστα τὰ πένθη.
然而,我们看到大多数母亲,当孩子们被他人洗净和打扮时,像玩具一样将他们抱在手中,而一旦孩子们夭折,她们便让自己沉溺于虚无且无益的悲哀中,这并非出于爱(因为爱是理智且美好的),而是因为微少的自然情感中掺杂了过多引向虚荣的偏见,使得她们的悲哀变得狂野、疯狂且难以抚平。
καὶ τοῦτο φαίνεται μὴ λαθεῖν Αἴσωπον· ἔφη γὰρ οὗτος ὅτι, τοῦ Διὸς τὰς τιμὰς διανέμοντος τοῖς θεοῖς, ᾔτει καὶ τὸ πένθος.
这一点似乎并未逃过伊索的眼睛;因为他说,当宙斯向众神分发荣誉时,悲哀也提出了请求。
ἔδωκεν οὖν αὐτῷ, παρὰ τοῖς αἱρουμένοις δὲ μόνοις καὶ θέλουσιν.
宙斯便将荣誉赐予了他,但仅限于那些自行选择并情愿接纳他的人。
ἐν ἀρχῇ μὲν οὖν οὕτω τοῦτο γιγνόμενόν ἐστιν· αὐτὸς γὰρ ἕκαστος εἰσάγει τὸ πένθος ἐφʼ ἑαυτόν.
因而,在开始时情况确实如此:每个人都是自己将悲哀引入自身。
ὅταν δʼ ἱδρυθῇ χρόνῳ καὶ γένηται σύντροφον καὶ σύνοικον, οὐδὲ πάνυ βουλομένων ἀπαλλάττεται.
但当它随着时间安顿下来,成为同伴和同住者时,即使人们极想摆脱它,它也不会轻易离去。
διὸ δεῖ μάχεσθαι περὶ θύρας αὐτῷ καὶ μὴ προσίεσθαι, φρουρὰν διʼ ἐσθῆτος ἢ κουρᾶς ἤ τινος ἄλλου τῶν τοιούτων, ἃ καθʼ ἡμέραν ἀπαντῶντα καὶ δυσωποῦντα μικρὰν καὶ στενὴν καὶ ἀνέξοδον καὶ ἀμείλικτον καὶ ψοφοδεῆ ποιεῖ τὴν διάνοιαν, ὡς οὔτε γέλωτος αὐτῇ μετὸν οὔτε φωτὸς οὔτε φιλανθρώπου τραπέζης, τοιαῦτα περικειμένῃ καὶ μεταχειριζομένῃ διὰ τὸ πένθος.
因此,我们必须在门口与它抗争,绝不能让它通过衣服、理发或任何其他类似的事物建立起防线,这些日常相遇并令人感到难堪的事物,会使精神变得狭隘、局促、封闭、无情且胆怯,仿佛因为悲哀而身穿并处理这些事物,精神便不再享有笑声、光明或人性的餐桌。
ἀμέλειαι δὲ σώματος ἕπονται τῷ κακῷ τούτῳ καὶ διαβολαὶ πρὸς ἄλειμμα καὶ λουτρὸν καὶ τὴν ἄλλην δίαιταν ὧν πᾶν τοὐναντίον ἔδει, τὴν ψυχὴν πονοῦσαν αὐτὴν βοηθεῖσθαι διὰ τοῦ σώματος ἐρρωμένου.
随这种恶果而来的是对身体的疏忽,以及对涂油、沐浴和其他生活调理的厌恶;然而,情况本应完全相反,正在受苦的灵魂自身,应当通过强健的身体得到帮助。
πολὺ γὰρ ἀμβλύνεται καὶ χαλᾶται τοῦ λυποῦντος, ὥσπερ ἐν εὐδίᾳ κῦμα, τῇ γαλήνῃ τοῦ σώματος διαχεομένου.
因为当身体的平静舒展开来时,痛苦的大部分就会被钝化和松弛,就像晴朗天气里的波浪一样。
ἐὰν δʼ αὐχμὸς ἐγγένηται καὶ τραχύτης ἐκ φαύλης διαίτης, καὶ μηδὲν εὐμενὲς μηδὲ χρηστὸν ἀναπέμπῃ τὸ σῶμα τῇ ψυχῇ πλὴν ὀδύνας καὶ λύπας, ὥσπερ τινὰς πικρὰς καὶ δυσχερεῖς ἀναθυμιάσεις, οὐδὲ βουλομένοις ἔτι ῥᾳδίως ἀναλαβεῖν ἔστι.
但如果由于粗劣的生活方式而使身体产生干燥和粗糙,并且身体除了痛苦和悲哀之外,未能向灵魂传送任何友好或有益的东西,反而像是一些苦涩而难受的熏气,那么即使人们想要重新振作,也已经不容易了。
τοιαῦτα λαμβάνει πάθη τὴν ψυχὴν οὕτω κακωθεῖσαν.
被如此摧残的灵魂便会遭受这般病痛。