§1ὅν ἔπεμψας ἀπαγγελοῦντα περὶ τῆς τοῦ παιδίου τελευτῆς·
你派来告知孩子死讯的那个人，在前往雅典的途中似乎迷路了。
, ἔοικε διημαρτηκέναι καθʼ ὁδὸν εἰς Ἀθήνας πορευόμενος· ἐγὼ δʼ εἰς Τάναγραν ἐλθὼν ἐπυθόμην παρὰ τῆς θυγατριδῆς.
而我到了塔纳格拉，从外甥女那里得知了这件事。
τὰ μὲν οὖν περὶ τὴν ταφὴν ἤδη νομίζω γεγονέναι·
因此，关于葬礼的事务，我想现在应该已经办妥了。
γεγονότα δʼ ἐχέτω ὥς σοι μέλλει καὶ νῦν ἀλυπότατα καὶ πρὸς τὸ λοιπὸν ἕξειν.
但愿已然办妥之事，是以对你而言无论现在还是将来都最少痛苦的方式来妥善安置。
εἰ δέ τι βουλομένη μὴ πεποίηκας ἀλλὰ μένεις τὴν ἐμὴν γνώμην, οἴει δὲ κουφότερον οἴσειν γενομένου·
如果你有什么想要做却还没有做的事情，而是在等待我的意见，并且你认为做了那件事自己会感觉轻松一些，那就去做吧。
καὶ τοῦτʼ ἔσται δίχα πάσης περιεργίας καὶ δεισιδαιμονίας, ὧν ἥκιστά σοι μέτεστι.
这也将毫无任何多余的排场或迷信，因为这些东西与你最不相干。
§2μόνον, ὦ γύναι, τήρει κἀμὲ τῷ πάθει καὶ σεαυτὴν ἐπὶ τοῦ καθεστῶτος.
唯有的一点，我的妻子，在悲痛之中，请让我和你自己都保持理智与平静。
ἐγὼ γὰρ αὐτὸς μὲν οἶδα καὶ ὁρίζω τὸ συμβεβηκὸς ἡλίκον ἐστίν· ἂν δὲ σε τῷ δυσφορεῖν ὑπερβάλλουσαν εὕρω, τοῦτό μοι μᾶλλον ἐνοχλήσει τοῦ γεγονότος.
因为我自己也深知并能衡量这桩变故是何等重大；但若我发现你因过度悲伤而不能自持，这对我来说将比已发生的事情本身更加令人痛苦。
καίτοι οὐδʼ αὐτὸς
ἀπὸ δρυὸς οὐδʼ ἀπὸ πέτρης
ἐγενόμην οἶσθα δὲ καὶ αὐτή, τοσούτων μοι παιδίων ἀνατροφῆς κοινωνήσασα, πάντων ἐκτεθραμμένων οἴκοι διʼ αὐτῶν ἡμῶν·
况且，我自己也并非生自“橡树或岩石”；你自己也是知道这一点的，你与我共同分担了抚养这么多孩子的责任，他们全都是在我们自己家里、由我们亲手带大的。
τούτου δέ, ὅτι καὶ σοὶ ποθούσῃ θυγάτηρ μετὰ τέσσαρας υἱοὺς ἐγεννήθη κἀμοὶ τὸ σὸν ὄνομα θέσθαι ποθούμενον ἑν αὐτῇ παρέσχεν, ἀγαπητοῦ διαφερόντως μοι γενομένου.
而对于这个孩子，由于在你有了四个儿子、渴望得到一个女儿之后她降生了，并且她使我得以把渴望已久的你的名字赐予她，所以她对我而言是格外可爱、极其珍贵的。
πρόσεστι δὲ καὶ δριμύτης ἰδία τις τῷ πρὸς τὰ τηλικαῦτα φιλοστόργῳ, καὶ τὸ εὐφραῖνον αὐτῶν καθαρόν ἐστι καὶ πάσης ἀμιγὲς ὀργῆς καὶ μέμψεως.
因为对如此年幼的孩子的爱抚，本身就带带有独特而强烈的甜美，而且他们所带来的快乐是纯洁的，不掺杂任何愤怒或责备。
αὕτη δὲ καὶ φύσει θαυμαστὴν ἔσχεν εὐκολίαν καὶ πραότητα, καὶ τὸ ἀντιφιλοῦν καὶ χαριζόμενον αὐτῆς ἡδονὴν ἅμα καὶ κατανόησιν τοῦ φιλανθρώπου παρεῖχεν·
而她天生就有着令人赞叹的温和与柔顺，她的回报与迎合不仅带给人快乐，同时也让人体会到她的仁爱之心。
, οὐ γὰρ μόνον βρέφεσιν ἄλλοις ἀλλὰ καὶ σκεύεσιν, οἷς ἐτέρπετο, καὶ παιγνίοις ἐκέλευε τὴν τίτθην διδόναι καὶ προσφέρειν τὸν μαστὸν καὶ προσεκαλεῖτο καθάπερ πρὸς τράπεζαν ἰδίαν ὑπὸ φιλανθρωπίας, ὧνπερ ἐγίγνωσκε καὶ εἶχε τὰ ἥδιστα κοινουμένη τοῖς εὐφραίνουσιν αὐτήν.
因为由于她的仁爱之心，她不仅让乳母给其他婴儿喂奶，甚至还要求给那些逗她开心的器具和玩具喂奶。
她仿佛是在邀请它们来到自己的餐桌前，慷慨地将自己所知道并拥有的最美好的东西，与那些带给她快乐的事物分享。
§3ἀλλʼ οὐχ ὁρῶ, γύναι, διὰ τί ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ζώσης μὲν ἔτερπεν ἡμᾶς νυνὶ δʼ ἀνιάσει καὶ συνταράξει, λαμβάνοντας ἐπίνοιαν αὐτῶν.
但是，我的妻子，我不明白，为什么这些及类似的事情在她活着时曾带给我们快乐，而现在当我们回想起来时，却会使我们感到痛苦和困扰。
ἀλλὰ καὶ δέδια πάλιν, μὴ συνεκβάλωμεν τῷ λυποῦντι τὴν μνήμην, ὥσπερ ἡ Κλυμένη λέγουσα
"
μισῶ δʼ εὐάγκαλον
τόξον κρανείας, γυμνάσιά δʼ οἴχετ
"
ἀεὶ φεύγουσα καὶ τρέμουσα τὴν ὑπόμνησιν τοῦ παιδός, ὅτι συμπαροῦσαν λύπην εἶχεν·
相反，我倒有些担心，我们会因为排斥痛苦而连同把记忆也一并抛弃。 就像克吕墨涅所说： “我憎恶那张合手的茱萸木之弓，往昔的演练场已然远去。 ” 她总是逃避并惧怕对孩子的怀念，因为那怀念伴随着眼前的痛苦。
πᾶν γὰρ ἡ φύσις φεύγει τὸ δυσχεραινόμενον.
因为天性总是避开令人不快的事物。
δεῖ γάρ, ὥσπερ αὐτὴ πάντων ἥδιστον ἡμῖν ἄσπασμα καὶ θέαμα καὶ ἄκουσμα παρεῖχεν ἑαυτήν, οὕτω καὶ τὴν ἐπίνοιαν αὐτῆς ἐνδιαιτᾶσθαι καὶ συμβιοῦν ἡμῖν πλέον ἔχουσαν, μᾶλλον δὲ πολλαπλάσιον, τὸ εὐφραῖνον ἢ τὸ λυποῦν·
因为，正像她自身曾带给我们最甜蜜的拥抱、景象和声音一样，她的记忆也应当在我们心中安居并与我们同在，而其中带给我们的快乐，应当远多于、甚至是数倍于痛苦。
εἴπερ ἄρα τι τῶν λόγων, οὓς πολλάκις εἰρήκαμεν πρὸς ἑτέρους, εἰκός ἐστι καὶ ἡμῖν ὄφελος ἐν καιρῷ γενέσθαι, καὶ μὴ καθῆσθαι μηδʼ ἐγκεκλεῖσθαι πολλαπλασίας ταῖς ἡδοναῖς ἐκείναις λύπας ἀντιδιδόντας.
如果说我们过去常常对他人说的那些话，也应该在此时对我们自己有所帮助，而不至于让我们只是坐着或把自己封闭起来，用数倍于往昔快乐的悲伤来作为回报。
§4καὶ τοῦτο, λέγουσιν οἱ παραγενόμενοι καὶ θαυμάζοντες, ὡς οὐδʼ ἱμάτιον ἤλλαξας οὐδὲ σαυτῇ τινα προσήγαγες ἢ θεραπαινίσιν ἀτημέλειαν·
还有这件事，那些在场并感到惊奇的人们说道，你甚至没有换衣服，也没有让自己或女仆们显露出任何不修边幅的邋遢样。
οὐδʼ ἦν παρασκευὴ πολυτελείας πανηγυρικῆς περὶ τὴν ταφήν, ἀλλʼ ἐπράττετο κοσμίως πάντα καὶ σιωπῇ μετὰ τῶν ἀναγκαίων.
葬礼也无任何节日般奢华的准备，而是一切都在至亲的陪伴下，庄重且安静地进行。
ἐγὼ δὲ τοῦτο μὲν οὐκ ἐθαύμαζον, εἰ μηδέποτε καλλωπισαμένη περὶ θέατρον ἢ πομπὴν ἀλλὰ καὶ πρὸς ἡδονὰς ἄχρηστον ἡγησαμένη τὴν πολυτέλειαν, ἐν τοῖς σκυθρωποῖς διεφύλαξας τὸ ἀφελὲς καὶ λιτόν.
但对我来说，这并不足以为奇，因为你从未为了剧场或游行而刻意打扮，并且认为奢华甚至对于享乐也是无益的，你在悲痛的时刻仍能保持自己的朴素与简练。
οὐ γάρ
ἐν βακχεύμασι
δεῖ μόνον τὴν σώφρονα μένειν ἀδιάφθορον, ἀλλὰ μηδὲν οἴεσθαι ἧττον τὸν ἐν πένθεσι σάλον καὶ τὸ κίνημα τοῦ πάθους ἐγκρατείας δεῖσθαι διαμαχομένης οὐ πρὸς τὸ φιλόστοργον, ὡς οἱ πολλοὶ νομίζουσιν, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀκόλαστον τῆς ψυχῆς.
因为节制的女子不仅应当 “在酒神的狂欢中” 保持不受污染，而且应当认为，在悲哀之中的动荡和情感的起伏也同样需要自制力的克制—— 这种自制力所抗争的，并非如大多数人所认为的骨肉之情，而是灵魂的无节制。
τῷ μὲν γὰρ φιλοστόργῳ χαριζόμεθα τὸ ποθεῖν καὶ τὸ τιμᾶν καὶ τὸ μεμνῆσθαι τῶν ἀπογενομένων, ἡ δὲ θρήνων ἄπληστος ἐπιθυμία καὶ πρὸς ὀλοφύρσεις ἐξάγουσα καὶ κοπετοὺς αἰσχρὰ μὲν οὐχ ἧττον τῆς περὶ τὰς ἡδονὰς ἀκρασίας, λόγῳ δὲ συγγνώμης ἔτυχεν, ὅτι τὸ λυπηρὸν αὐτῆς καὶ πικρὸν ἀντὶ τοῦ τερπνοῦ τῷ αἰσχρῷ πρόσεστι.
因为出于挚爱，我们允许对逝者倾注怀念、尊崇与缅怀；然而，那无节制地渴望哀号、并导致号啕大哭与捶胸顿足的行为，其实并不比沉溺于享乐的放荡少一分可耻，只是因为它所伴随的是痛苦与辛酸而非快乐，才在世人言论中得到了宽恕。
τί γὰρ ἀλογώτερον ἢ τὸ γέλωτος μὲν ὑπερβολὰς καὶ περιχαρείας ἀφαιρεῖν, τοῖς δὲ κλαυθμῶν καὶ ὀδυρμῶν ῥεύμασιν ἐκ μιᾶς πηγῆς φερομένων εἰς ἅπαν ἐφιέναι;
难道还有比这更荒谬的事情吗：一方面限制过度的笑声和狂喜，另一方面却对源自同一源头的痛哭与哀悼的洪流听之任之、放任自流？
καὶ περὶ μύρου μὲν ἐνίους καὶ πορφύρας διαμάχεσθαι ταῖς γυναιξί, κουρὰς δὲ συγχωρεῖν πενθίμους καὶ βαφὰς ἐσθῆτος μελαίνας καὶ καθίσεις ἀμόρφους καὶ κατακλίσεις ἐπιπόνους;
又或者，有些男人会因为香精和紫衣而与妻子争吵，却容许她们为了服丧而剪发、染黑衣服、采取不雅的坐姿和痛苦的躺卧？
καί, ὃ δὴ πάντων ἐστὶ χαλεπώτατον, ἂν οἰκέτας ἢ θεραπαινίδας κολάζωσιν ἀμέτρως καὶ ἀδίκως, ἐνίστασθαι καὶ κωλύειν αὐτάς, ὑφʼ ἑαυτῶν δʼ ὠμῶς κολαζομένας καὶ πικρῶς περιορᾶν ἐν πάθεσι καὶ τύχαις ῥᾳστώνης καὶ φιλανθρωπίας δεομέναις;
还有最令人难以容忍的是，如果别人过度且不公正地惩罚男女奴仆，她们会出面干涉和制止；但当她们自己在需要慰藉与仁慈的悲痛和不幸之中、残酷且痛苦地惩罚自己时，却被任由不管？