§4οὐ μὴν ἀλλὰ κἂν διαλείμματα γιγνόμενα τοῦ φιλοσοφεῖν, τὰ δʼ ὕστερα τῶν πρότερον ἑδραιότερα καὶ μακρότερα, σημεῖον οὐ φαῦλόν ἐστιν ἐκθλιβομένης πόνῳ καὶ ἀσκήσει τῆς ῥᾳθυμίας·
然而，即便哲学思考的过程中出现了中断，若后来的中断比先前的更为稳固且持久，这也是一个不错的迹象，表明懒惰正通过劳苦和锻炼而被排挤出去。
τὸ δʼ ἐναντίον πονηρόν, αἱ μετʼ οὐ πολὺν χρόνον πολλαὶ καὶ συνεχεῖς ἀνακοπαί, τῆς προθυμίας οἷον ἀπομαραινομένης.
相反的情况则是糟糕的，即在不久之后便出现频繁且连续的阻碍，因为这表明热意仿佛正在枯萎消散。
ὡς γὰρ ἡ τοῦ καλάμου βλάστησις, ὁρμὴν ἔχουσα πλείστην ἀπʼ ἀρχῆς εἰς μῆκος ὁμαλὸν καὶ συνεχές, τὸ πρῶτον ἐν διαστήμασι μεγάλοις ὀλίγας λαμβάνουσα προσκρούσεις καὶ ἀντικοπάς, εἶθʼ οἷον ὑπʼ ἄσθματος ἄνω διʼ ἀσθένειαν ἀπαγορεύουσα πολλοῖς ἐνίσχεται καὶ πυκνοῖς τοῖς γόνασι, τοῦ πνεύματος πληγὰς καὶ τρόμους λαμβάνοντος, οὕτως ὅσοι τὸ πρῶτον μεγάλαις ἐκδρομαῖς ἐχρήσαντο πρὸς φιλοσοφίαν, εἶτα πολλὰ καὶ συνεχῆ προσκρούματα καὶ διασπάσματα λαμβάνουσι μηδενὸς διαφόρου πρὸς τὸ βέλτιον ἐπαισθανόμενοι, τελευτῶντες ἐξέκαμον καὶ ἀπηγόρευσαν.
因为正如芦苇的生长，其从一开始就有着向着均匀且连续的高度伸展的最大势头，起初只是在很大的间隔中遭受少许碰撞和阻碍，但随后由于虚弱而仿佛气喘吁吁地放弃向上生长，陷入许多密集密布的节中，使其呼吸承受打击与颤抖；同样，那些起初在哲学道路上大步迈进，随后因没有察觉到任何改善而遭受多次且连续的挫折与分裂的人，最终也会精疲力竭并宣告放弃。
τῷ δʼ αὖτε πτερὰ γίγνετο
διʼ ὠφέλειαν φερομένῳ καὶ διακόπτοντι τὰς προφάσεις ὥσπερ ὄχλον ἐμποδὼν ὄντα ῥώμῃ καὶ προθυμίᾳ τῆς ἀνύσεως.
另一方面，对于因获益而前行、并凭借完成的毅力与热情而切断借口（如同切断眼前的阻碍人群）的人来说，双翼再次生长出来。
καθάπερ οὖν ἔρωτος ἀρχομένου σημεῖόν ἐστιν οὐ τὸ χαίρειν τῷ καλῷ παρόντι τοῦτο γὰρ κοινόν ἀλλὰ τὸ δάκνεσθαι καὶ ἀλγεῖν ἀποσπώμενον, οὕτως ἄγονται μὲν ὑπὸ φιλοσοφίας πολλοὶ καὶ σφόδρα γε φιλοτίμως ἀντιλαμβάνεσθαι τοῦ μανθάνειν δοκοῦσιν, ἂν δʼ ἀπέλθωσιν ὑπὸ πραγμάτων ἄλλων καὶ ἀσχολιῶν, ἐξερρύη τὸ πάθος αὐτῶν ἐκεῖνο, καὶ ῥᾳδίως φέρουσιν.
因此，正如爱意萌芽的迹象不在于因美者在身边而欣喜——因为这是人人皆同的——而在于被拆散时感到被刺痛和痛苦，同样，许多人被哲学所引导，并表现出极其热切地致力于学习，但如果他们因为其他事务和忙碌而离开，他们的那份热情便会流逝，并且他们能泰然处之。
"
ὅτῳ δʼ ἔρωτος δῆγμα παιδικῶν
"
πρόσεστι, μέτριος μὲν ἄν σοι φανείη καὶ πρᾶος ἐν τῷ παρεῖναι καὶ συμφιλοσοφεῖν ὅταν δʼ ἀποσπασθῇ καὶ χωρὶς γένηται, θεῶ φλεγόμενον καὶ ἀδημονοῦντα καὶ δυσκολαίνοντα πᾶσι πράγμασι καὶ ἀσχολίαις, μνήμῃ δὲ φιλῶν ὥσπερ ἄλογος ἐλαύνεται πόθῳ τῷ πρὸς φιλοσοφίαν.
“至于那身负对美少年的爱之咬痕之人，” 在身旁相伴并共同讨论哲学时，他或许会在你面前表现得温和而平静；但当他被拆散、独自一人时，你便会看到他备受煎熬、焦虑不安，对一切事务和忙碌感到不快，并在记忆中爱着，像失去理智般被对哲学的渴望所驱使。
οὐ γὰρ δεῖ τοῖς λόγοις εὐφραίνεσθαι μὲν παρόντας ὥσπερ τοῖς μύροις, ἀποστάντας δὲ μὴ ζητεῖν μηδʼ ἀσχάλλειν, ἀλλὰ πείνῃ τινὶ καὶ δίψῃ πάθος ὅμοιον ἐν τοῖς ἀποσπασμοῖς πάσχοντας ἔχεσθαι τοῦ προκόπτοντος ἀληθῶς, ἄν τε γάμος ἄν τε πλοῦτος ἄν τε φιλία τις ἄν τε στρατεία προσπεσοῦσα ποιήσῃ τὸν χωρισμόν.
因为我们不应当在场时像享受香水一样仅仅对言论感到喜悦，而一旦离开便不再寻找也不感到烦恼；相反，在分离时应当体验到类似于饥渴的痛苦，以此来坚守真正进步者的道路，即便婚姻、财富、某种友谊或军事行动突然降临并造成了这种分离。
ὅσῳ γὰρ πλέον ἐστὶ τὸ προσειλημμένον ἐκ φιλοσοφίας, τοσούτῳ πλέον ἐνοχλεῖ τὸ ἀπολειπόμενον.
因为从哲学中汲取得越多，那被撇在后面的事物就越是让人心烦意乱。
§5τούτῳ δʼ ὁμοῦ τι ταὐτόν ἐστιν ἢ σύνεγγυς τὸ πρεσβύτατον δήλωμα προκοπῆς τοῦ Ἡσιόδου, μηκέτι προσάντη μηδʼ ὄρθιον ἄγαν ἀλλὰ ῥᾳδίαν καὶ λείαν καὶ διʼ εὐπετείας εἶναι τὴν ὁδόν, οἷον ἐκλεαινομένην τῇ ἀσκήσει καὶ φῶς ἐν τῷ φιλοσοφεῖν καὶ λαμπρότητα ποιοῦσαν ἐξ ἀπορίας καὶ πλάνης καὶ μεταμελειῶν, αἷς προστυγχάνουσιν οἱ φιλοσοφοῦντες τὸ πρῶτον, ὥσπερ οἱ γῆν ἀπολιπόντες ἣν ἴσασι, μηδέπω δὲ καθορῶντες ἐφʼ ἣν πλέουσι.
与此几乎完全相同或非常接近的是赫西俄德关于进步的最古老的证明：道路不再险峻，也不再过于陡峭，而是变得容易、平坦且顺畅，仿佛通过锻炼而被抚平，并在哲学思考中，从哲学研究者最初所遭遇的困惑、迷茫和悔恨中产生出光芒和明亮，这正如那些离开了他们所熟悉的陆地、却尚未望见他们正航向之陆地的航海者一样。
προέμενοι γὰρ τὰ κοινὰ καὶ συνήθη πρὶν ἢ τὰ βελτίονα γνῶναι καὶ λαβεῖν, ἐν μέσῳ περιφέρονται πολλάκις ὑποτρεπόμενοι.
因为他们在了解并获得更好的事物之前，就放弃了普通和熟悉的事物，于是在中途漂流，常常折返。
καθάπερ φασὶ Σέξτιον τὸν Ῥωμαῖον ἀφεικότα τὰς ἐν τῇ πόλει τιμὰς καὶ ἀρχὰς διὰ φιλοσοφίαν, ἐν δὲ τῷ φιλοσοφεῖν αὖ πάλιν δυσπαθοῦντα καὶ χρώμενον τῷ λόγῳ χαλεπῷ τὸ πρῶτον, ὀλίγου δεῆσαι καταβαλεῖν ἑαυτὸν ἔκ τινος διήρους.
正如人们传说罗马人塞克斯提乌斯为了哲学而放弃了城邦中的荣誉与官职，但在哲学思考中又再次感到痛苦，起初觉得学说艰难，以至于差点从二层楼上跳下去。
καὶ περὶ Διογένους ὅμοια τοῦ Σινωπέως ἱστοροῦσιν ἀρχομένου φιλοσοφεῖν, ὡς Ἀθηναίοις ἦν ἑορτὴ καὶ δεῖπνα δημοτελῆ καὶ θέατρα, καὶ συνουσίας μετʼ ἀλλήλων ἔχοντες ἐχρῶντο κώμοις καὶ παννυχίσιν, ὁ δʼ ἔν τινι γωνίᾳ συνεσπειραμένος ὡς καθευδήσων ἐνέπιπτεν εἰς λογισμοὺς τρέποντας αὐτὸν οὐκ ἀτρέμα καὶ θραύοντας, ὡς ἀπʼ οὐδεμιᾶς ἀνάγκης εἰς ἐπίπονον καὶ ἀλλόκοτον ἥκων βίον αὐτὸς ὑφʼ ἑαυτοῦ κάθηται τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων ἐστερημένος.
关于锡诺普的第欧根尼开始学习哲学时，也有类似的传说：当时雅典人正在过节，有公宴和戏剧，人们聚在一起，尽情狂欢并彻夜庆祝，而他却蜷缩在某个角落准备睡觉，陷入了让他心神不宁且倍受打击的思索中，心想：在没有任何迫不得已的情况下，自己竟然走进了如此艰辛而古怪的生活，由于自己的选择而坐在这里，被剥夺了一切美好的事物。
εἶτα μέντοι μῦν τινα προσερπύσαντα λέγεται περὶ τὰς ψίχας αὐτοῦ τῆς ἀναστρέφεσθαι, τὸν δʼ, αὖθις ἀναφέρειν τῷ φρονήματι καὶ λέγειν πρὸς ἑαυτὸν οἷον ἐπιπλήττοντα καὶ κακίζοντα
τί φῄς, ὦ Διόγενες;
然而，据说随后有一只老鼠爬了过来，在面包屑周围绕来绕去，而他则再次重振精神，对自己说道，仿佛是在责备和痛斥自己： “你在说什么，第欧根尼？
τοῦτον μὲν εὐωχεῖ τὰ σὰ λείμματα, σὺ δʼ ὁ γενναῖος ὅτι μὴ μεθύεις ἐκεῖ κατακείμενος ἐν ἁπαλοῖς καὶ ἀνθίνοις στρώμασιν καὶ θρηνεῖς σεαυτόν;
这只生灵尚且能享用你的残羹剩饭，而你这位高贵的人，仅仅因为自己没有躺在温软且饰满鲜花的铺垫上喝得酩酊大醉，就在这里自怨自艾吗？
ὅταν οὖν οἱ τοιοῦτοι κατασπασμοὶ γένωνται μὴ πολλάκις, αἵ τε πρὸς αὐτοὺς ἐξερείσεις καὶ ἀνακρούσεις τοῦ φρονήματος ὥσπερ ἐκ τροπῆς ταχεῖαι παρῶσι καὶ διαλύωσι ῥᾳδίως τὸν ἄλυν καὶ τὴν ἀδημονίαν, ἔν τινι βεβαίῳ τὴν προκοπὴν εἶναι δεῖ νομίζειν.
” 因此，当此类消沉并不经常发生，而且针对它们的斗志激扬与反弹（如同从败退中迅速整顿）迅速显现，并轻易消解了焦虑与苦闷时，就应当认为进步已处于稳固的状态。