§12.1οὕτως δὲ χειροήθεις ποιησάμενος αὐτούς ἐχρῆτο πρὸς ἅπαντα μετριωτέροις, οὐχ ὑπʼ ἀνδρὸς ἀλλοδαποῦ λογισμῶν, ἀλλʼ ὑπὸ θεοῦ στρατηγεῖσθαι πειθομένοις, ἅμα καὶ τῶν πραγμάτων ἐπιμαρτυρούντων τῷ παρὰ λόγον τὴν δύναμιν αὐξάνεσθαι.
他以这种方式使他们顺从，从而在一切事务中都将他们作为更易于管理的人来对待，因为他们深信自己不是在一个外国人的智谋下、而是在神明的指引下作战；同时，实际的事态也证实了他的力量正在超乎预料地增长。
§12.2δισχιλίοις γὰρ ἑξακοσίοις οὓς ὠνόμαζε Ῥωμαίους, συμμείκτοις δὲ ἑπτακοσίοις Λιβύων εἰς Λυσιτανίαν αὐτῷ συνδιαβᾶσι πελταστὰς τετρακισχιλίους Λυσιτανῶν καὶ ἱππεῖς ἑπτακοσίους προσλαβὼν ἐπολέμει τέτταρσι Ῥωμαίων στρατηγοῖς, ὑφʼ οἷς ἦσαν πεζῶν μὲν δώδεκα μυριάδες, ἱππεῖς δὲ ἑξακισχίλιοι, τοξόται δὲ καὶ σφενδονῆται δισχίλιοι, πόλεις δὲ ἀναρίθμητοι τὸ πλῆθος, αὐτὸς εἴκοσι τὰς πάσας ἐν ἀρχῇ κεκτημένος.
因为，他以自己称为罗马人的两千六百人，以及与他一同渡海进入卢西塔尼亚的七百名混杂的利比亚人，又招募了四千名卢西塔尼亚轻盾兵和七百名骑兵，来对抗四位罗马将领，在这些将领麾下有十二万步兵、六千骑兵、两千名弓箭手和投石兵，以及数量无法估量的城市，而他自己起初总共只拥有二十座城市。
§12.3ἀλλʼ ὅμως ἀσθενὴς οὕτω καὶ μικρὸς ἀρξάμενος οὐ μόνον ἐθνῶν ἐκράτησε μεγάλων καὶ πόλεις εἷλε πολλάς, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀντιστρατήγων Κότταν μὲν ἐν τῷ περὶ τὴν Μελλαρίαν πορθμῷ κατεναυμάχησε, Φουφίδιον δὲ τὸν ἄρχοντα τῆς Βαιτικῆς περὶ τὸν Βαῖτιν ἐτρέψατο δισχιλίους ἀποκτείνας Ῥωμαίων, Δομίτιον δὲ Λεύκιον ἀνθύπατον ὄντα τῆς ἑτέρας Ἰβηρίας διὰ τοῦ ταμίου καταγωνισάμενος, §12.4καὶ Θώράνιον, ἄλλον ἡγεμόνα τῶν ὑπὸ Μετέλλου πεμφθέντων μετὰ δυνάμεως, ἀνεῖλεν, αὐτόν τε τὸν Μέτελλον, ἄνδρα Ῥωμαίων ἐν τοῖς τότε μέγιστον καὶ δοκιμώτατον, οὐκ ὀλίγοις σφάλμασι περιβαλὼν εἰς τοσαύτην ἀπορίαν κατέστησεν ὥστε Λεύκιον μὲν Μάλλιον ἐκ τῆς περὶ Ναρβῶνα Γαλατίας ἐλθεῖν αὐτῷ βοηθόν, Πομπήϊον δὲ Μᾶγνον ἐκ Ῥώμης κατὰ τάχος ἀποσταλῆναι μετὰ δυνάμεως.
然而尽管如此，他从这样弱小而微不足道的起点开始，不仅征服了伟大的部族并攻占了许多城市，而且在敌对的将领中，他在梅拉里亚附近的海峡击败了科塔的海军，又在贝提斯河附近击溃了贝提卡的统治者富菲迪乌斯，消灭了两千名罗马人；并通过他的财务官，击败了另一方伊比利亚的前执政官卢基乌斯·多米提乌斯，并且斩杀了托拉尼乌斯——另一位由梅特鲁斯派遣、率领军队的将领；他还让梅特鲁斯本人——当时罗马人中最伟大且最受尊崇的人——屡遭挫败，陷入了极大的困境，以至于卢基乌斯·马利乌斯不得不从纳尔博一带的高卢前来援助他，而庞培·马格努斯也奉命带着军队从罗马火速赶来。
§12.5οὐ γὰρ εἶχεν ὁ Μέτελλος ὅ τι χρήσαιτο προσπολεμῶν ἀνδρὶ τολμητῇ πάσης ἐξαναδυομένῳ φανερᾶς μάχης, πᾶσαν δὲ μεταβαλλομένῳ μεταβολὴν εὐσταλείᾳ καὶ κουφότητι τῆς Ἰβηρικῆς στρατιᾶς, αὐτὸς ὁπλιτικῶν καὶ νομίμων ἀσκητὴς γεγονὼς ἀγώνων καὶ στρατηγὸς ἐμβριθοῦς καὶ μονίμου φάλαγγος, ὤσασθαι μὲν εἰς χεῖρας ἐλθόντας πολεμίους καὶ καταβαλεῖν ἄριστα γεγυμνασμένης, ὀρειβατεῖν δὲ καὶ συνηρτῆσθαι διώξεσι καὶ φυγαῖς ἀπαύστοις ἀνθρώπων ὑπηνεμίων καὶ λιμὸν ἀνέχεσθαι καὶ δίαιταν ἄπυρον καὶ ἄσκηνον, ὥσπερ ἐκεῖνοι, μὴ δυναμένης.
因为梅特鲁斯不知道该如何对付这样一个敢于冒险、回避一切公开交战，且由于伊比利亚军队的轻便与敏捷而能够随时变换战术的对手。 梅特鲁斯自己习惯于重装步兵和正规战的训练，是一位拥有厚重且稳固方阵的统帅，这种方阵在击退并消灭近身交战的敌人方面训练极佳，但却无法像对手那样，在山地行军，或跟上风一般敏捷之人的不间断追击与退却，也无法忍受饥饿、不用火烹饪的饮食以及无帐篷的露宿生活。