Humanitext Reader

普鲁塔克 · 弗拉米尼努斯传 §10.1-10.6

地峡竞技会上希腊自由的宣布

第 10 段,共 21 段 · 希腊语

内容简介

提图斯决定从所有希腊城市撤军以平息埃托利亚人的指责,并在地峡竞技会上宣布希腊诸城的自由与独立,人群巨大的欢呼声甚至导致空中的飞鸟坠落。

§10.1ἐπεὶ δὲ οἱ δέκα πρέσβεις, οὓς ἡ σύγκλητος ἔπεμψε τῷ Τίτῳ, συνεβούλευον τοὺς μὲν ἄλλους Ἕλληνας ἐλευθεροῦν, Κόρινθον δὲ καὶ Χαλκίδα καὶ Δημητριάδα διατηρεῖν ἐμφρούρους ἕνεκα τῆς πρὸς Ἀντίοχον ἀσφαλείας, ἐνταῦθα δὴ ταῖς κατηγορίαις λαμπροὶ λαμπρῶς τὰς πόλεις ἀνερρήγνυσαν Αἰτωλοί, τὸν μὲν Τίτον κελεύοντες τὰς πέδας τῆς Ἑλλάδος λύειν (οὕτω γὰρ ὁ Φίλιππος εἰώθει τὰς προειρημένας πόλεις ὀνομάζειν), §10.2τοὺς δὲ Ἕλληνας ἐρωτῶντες εἰ κλοιὸν ἔχοντες βαρύτερον μὲν, λειότερον δὲ τοῦ πάλαι τὸν νῦν, χαίρουσι, καὶ θαυμάζουσι τὸν Τίτον ὡς εὐεργέτην, ὅτι τοῦ ποδὸς λύσας τὴν Ἑλλάδα τοῦ τραχήλου δέδεκεν.
但是,当元老院派遣给提图斯的十位使节建议释放其他希腊人,但为了防备安条克的安全而继续在科林斯、哈尔基斯和德米特里阿斯驻军时,埃托利亚人借此大肆指责,激烈地煽动这些城市,要求提图斯解开“希腊的镣铐”(因为腓力过去常常如此称呼上述城市),并询问希腊人,如今戴着一个虽比过去光滑却更沉重的颈圈是否感到高兴,以及为什么把提图斯当成恩人来崇拜,因为他虽然解放了希腊的脚,却套住了她的脖子。
ἐφʼ οἷς ἀχθόμενος ὁ Τίτος καὶ βαρέως φέρων, καὶ δεόμενος τοῦ συνεδρίου, τέλος ἐξέπεισε καὶ ταύτας τὰς πόλεις ἀνεῖναι τῆς φρουρᾶς, ὅπως ὁλόκληρος ἡ χάρις ὑπάρξῃ παρʼ αὐτοῦ τοῖς Ἕλλησιν.
提图斯对此感到恼怒和沉重,便恳求十人委员会,最终说服他们也将这些城市免除驻军,以便他给希腊人的恩惠能够完美无缺。
§10.3Ἰσθμίων οὖν ἀγομένων πλῆθος μὲν ἀνθρώπων ἐν τῷ σταδίῳ καθῆστο τὸν γυμνικὸν ἀγῶνα θεωμένων, οἷα δὴ διὰ χρόνων πεπαυμένης μὲν πολέμων τῆς Ἑλλάδος ἐπʼ ἐλπίσιν ἐλευθερίας, σαφεῖ δὲ εἰρήνῃ πανηγυριζούσης τῇ σάλπιγγι δὲ σιωπῆς εἰς ἅπαντας διαδοθείσης, §10.4προελθὼν εἰς μέσον ὁ κῆρυξ ἀνεῖπεν ὅτι Ῥωμαίων ἡ σύγκλητος καὶ Τίτος Κοΐντιος στρατηγὸς ὕπατος καταπολεμήσαντες βασιλέα Φίλιππον καὶ Μακεδόνας, ἀφιᾶσιν ἀφρουρήτους καὶ ἐλευθέρους καὶ ἀφορολογήτους, νόμοις χρωμένους τοῖς πατρίοις, Κορινθίους, Λοκρούς, Φωκεῖς, Εὐβοέας, Ἀχαιοὺς Φθιώτας, Μάγνητας, Θετταλούς, Περραιβούς.
因此,在举行地峡竞技会时,大批人群坐在体育场内观看体育比赛,因为希腊在长期战争结束后,正怀着对自由的希望,在确凿的和平中举行盛会,当小号向所有人宣告肃静时,传令官走到场中宣告说:罗马元老院和执政官级的将军提图斯·昆克蒂乌斯,在击败了腓力国王和马其顿人之后,免除科林斯人、洛克里斯人、福基斯人、优卑亚人、弗提奥提斯的阿开亚人、马格内西亚人、色萨利人、佩赖比亚人的驻军,使之自由并免税,依其祖传法律自主生活。
τὸ μὲν οὖν πρῶτον οὐ πάνυ πάντες οὐδὲ σαφῶς ἐπήκουσαν, ἀλλʼ ἀνώμαλος καὶ θορυβώδης κίνησις ἦν ἐν τῷ σταδίῳ θαυμαζόντων καὶ διαπυνθανομένων καὶ πάλιν ἀνειπεῖν κελευόντων·
起初,并非所有人都能完全、清晰地听到,体育场内出现了一股混乱和嘈杂的骚动,人们惊叹、相互询问,并要求重新宣告。
§10.5ὡς δὲ αὖθις ἡσυχίας γενομένης ἀναγαγὼν ὁ κῆρυξ τὴν φωνὴν προθυμότερον εἰς ἅπαντας ἐγεγώνει καὶ διῆλθε τὸ κήρυγμα, κραυγὴ μὲν ἄπιστος τὸ μέγεθος διὰ χαρὰν ἐχώρει μέχρι θαλάττης, ὀρθὸν δὲ ἀνειστήκει τὸ θέατρον, οὐδεὶς δὲ λόγος ἦν τῶν ἀγωνιζομένων, ἔσπευδον δὲ πάντες ἀναπηδῆσαι καὶ δεξιώσασθαι καὶ προσειπεῖν τὸν σωτῆρα τῆς Ἑλλάδος καὶ πρόμαχον.
当再次安静下来后,传令官扬起声音,更加热切地向所有人高声呼喊并宣读完公告。 顿时,一阵因喜悦而发出的、其大无比令人难以置信的欢呼声一直传到海边,整个剧场的观众都站立起来,再没有人关注那些竞技者,所有人急忙跳起来,去握手并致敬这位希腊的救星与保卫者。
§10.6τὸ δὲ πολλάκις λεγόμενον εἰς ὑπερβολὴν τῆς φωνῆς καὶ μέγεθος ὤφθη τότε.
当时目睹了人们常说的关于声音极大时的夸张现象。
κόρακες γὰρ ὑπερπετόμενοι κατὰ τύχην ἔπεσον εἰς τὸ στάδιον.
因为几只乌鸦碰巧飞过,竟坠落到了体育场内。
αἰτία δὲ ἡ τοῦ ἀέρος ῥῆξις·
其原因在于空气的破裂。
ὅταν γὰρ ἡ φωνὴ πολλὴ καὶ μεγάλη φέρηται, διασπώμενος ὑπʼ αὐτῆς οὐκ ἀντερείδει τοῖς πετομένοις, ἀλλʼ ὀλίσθημα ποιεῖ καθάπερ κενεμβατοῦσιν, εἰ μὴ νὴ Δία πληγῇ τινι μᾶλλον ὡς ὑπὸ βέλους διελαυνόμενα πίπτει καὶ ἀποθνῄσκει, δύναται δὲ καὶ περιδίνησις εἶναι τοῦ ἀέρος, οἷον ἑλιγμὸν ἐν πελάγει καὶ παλιρρύμην τοῦ σάλου διὰ μέγεθος λαμβάνοντος.
当声音极其巨大地传播时,空气被其撕裂,无法支撑飞行之物,而是造成失足,如同踩在虚空之中;或者,誓以朱庇特之名,它们更是受到如箭矢般的一击而坠落死亡;又或者可能是空气产生了气流漩涡,由于力量巨大,就像在海中产生了回旋和波浪的逆流一样。

词汇与语法注释

  1. 10.1ταῖς κατηγορίαις λαμπροὶ λαμπρῶς — 主格复数形容词 λαμπροί 与同源副词 λαμπρῶς 的并置,强调了埃托利亚人指责指控时的极其猛烈。配合接下来的动词 ἀνερρήγνυσαν(撕裂、煽动),形象地描绘了他们的煽动极具戏剧性和破坏性。
  2. 10.3πλῆθος... θεωμένων — 此处为“依意一致”(constructio ad sensum)的用法。复数属格分词 θεωμένων 没有与单数集合名词 πλῆθος(人群)保持语法一致,而是与构成人群的具体个体(即属格复数的 ἀνθρώπων)在意义上保持一致。
  3. 10.6εἰ μὴ νὴ Δία — 表示强烈肯定誓言的小词 νὴ Δία(誓以朱庇特/宙斯之名)被插入到条件从句 εἰ μή(除非)中,用以引出一个极具说服力的替换假说(即鸟类实际上像被飞镖击中一样受到物理撞击而坠落),以对比前面提到的空气稀薄假说。

引用这一段

普鲁塔克, 弗拉米尼努斯传 §10.1-10.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0007.tlg028.humanitext-grc2:10.1-10.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。