§17.1ἐπεὶ δὲ Ῥωμαίοις ὁ πρὸς Ἀντίοχον ἐν τῇ Ἑλλάδι συνέστη πόλεμος, ἦν μὲν ἰδιώτης ὁ Φιλοποίμην, ὁρῶν δὲ τὸν Ἀντίοχον αὐτὸν ἐν Χαλκίδι καθήμενον περὶ γάμους καὶ παρθένων ἔρωτας οὐ καθʼ ὥραν σχολάζοντα, τοὺς δὲ Σύρους ἐν ἀταξίᾳ πολλῇ καὶ χωρὶς ἡγεμόνων ἐν ταῖς πόλεσι πλαζομένους καὶ τρυφῶντας, ἤχθετο μὴ στρατηγῶν τότε τῶν Ἀχαιῶν, καὶ Ῥωμαίοις ἔλεγε φθονεῖν τῆς νίκης.
当罗马人在希腊与安蒂奥科斯爆发战争时,菲洛波义曼正闲居在家。 然而,他看到安蒂奥科斯本人滞留在哈尔基斯,不合时宜地沉溺于婚姻和对年轻姑娘的爱情之中,而叙利亚士兵则在极度无序中、在没有指挥官的情况下在各城市中游荡并骄奢淫逸,他便因自己当时未担任亚该亚同盟的将军而感到懊恼,并对人说他嫉妒罗马人的胜利。
ἐγὼ γὰρ ἂν,
ἔφη,
στρατηγῶν ἐν τοῖς καπηλείοις κατέκοψα τούτους πάντας.
“因为如果我,”他说,“当时担任将军,我就会在酒馆里把他们全部砍死。
§17.2ἐπεὶ δὲ νικήσαντες οἱ Ῥωμαῖοι τὸν Ἀντίοχον ἐνεφύοντο τοῖς Ἑλληνικοῖς μᾶλλον ἤδη, καὶ περιεβάλλοντο τῇ δυνάμει τοὺς Ἀχαιοὺς ὑποκατακλινομένων αὐτοῖς τῶν δημαγωγῶν, ἡ δʼ ἰσχὺς ἐπὶ πάντα πολλὴ μετὰ τοῦ δαίμονος ἐχώρει, καὶ τὸ τέλος ἐγγὺς ἦν εἰς ὃ τὴν τύχην ἔδει περιφερομένην ἐξικέσθαι, καθάπερ ἀγαθὸς κυβερνήτης πρὸς κῦμα διερειδόμενος ὁ Φιλοποίμην τὰ μὲν ἐνδιδόναι καὶ παρείκειν ἠναγκάζετο τοῖς καιροῖς, περὶ δὲ τῶν πλείστων διαφερόμενος τοὺς τῷ λέγειν καὶ πράττειν ἰσχύοντας ἀντισπᾶν ἐπειρᾶτο πρὸς τὴν ἐλευθερίαν.
” 然而,当罗马人击败安蒂奥科斯后,开始更加深入地介入希腊事务,并在煽动家们向他们俯首帖耳的过程中,用实力将亚该亚人包围在自己的势力范围内,而罗马的力量在神意的眷顾下向万物强力推进,运命转动所注定到达的终局已然临近时,菲洛波义曼就像一位与波涛搏斗的优秀舵手,虽然在某些事情上不得不顺应时势而让步妥协,但在绝大多数事情上,他都持反对意见,并试图将那些在言论和行动上有影响力的人拉回到自由的一方。
§17.3Ἀρισταίνου δὲ τοῦ Μεγαλοπολίτου δυναμένου μὲν ἐν τοῖς Ἀχαιοῖς μέγιστον, τοὺς δὲ Ῥωμαίους ἀεὶ θεραπεύοντος καὶ τοὺς Ἀχαιοὺς μὴ οἰομένου δεῖν ἐναντιοῦσθαι μηδὲ ἀχαριστεῖν ἐκείνοις, ἐν τῷ συνεδρίῳ λέγεται τὸν Φιλοποίμενα σιωπᾶν ἀκούοντα καὶ βαρέως φέρειν, τέλος δὲ ὑπʼ ὀργῆς δυσανασχετοῦντα πρὸς τὸν Ἀρίσταινον εἰπεῖν
ὦ ἄνθρωπε, τί σπεύδεις τὴν πεπρωμένην τῆς Ἑλλάδος ἐπιδεῖν;
大都会的阿里斯泰诺斯在亚该亚人中拥有极大的权势,他总是奉迎罗马人,并认为亚该亚人不应该反对他们,也不应该对他们忘恩负义;当时在会议上,据说菲洛波义曼听着这些话,保持着沉默并难以忍受,但最后,他因愤怒而无法抑制自己,对阿里斯泰诺斯说:“你这人,为何如此急于亲眼看见希腊注定的末日呢?
§17.4Μανίου δὲ τοῦ Ῥωμαίων ὑπάτου νενικηκότος μὲν Ἀντίοχον, αἰτουμένου δὲ παρὰ τῶν Ἀχαιῶν ὅπως ἐάσωσι τοὺς Λακεδαιμονίων φυγάδας κατελθεῖν, καὶ Τίτου ταὐτὸ τῷ Μανίῳ περὶ τῶν φυγάδων ἀξιοῦντος, διεκώλυσεν ὁ Φιλοποίμην οὐ τοῖς φυγάσι πολεμῶν, ἀλλὰ βουλόμενος διʼ αὑτοῦ καὶ τῶν Ἀχαιῶν, ἀλλὰ μὴ Τίτου μηδὲ Ῥωμαίων χάριτι τοῦτο πραχθῆναι·
” 当罗马执政官马尼乌斯击败安蒂奥科斯并向亚该亚人请求允许拉凯戴蒙的流亡者归国,且特提乌斯在流亡者问题上也向亚该亚人提出与马尼乌斯相同的要求时,菲洛波义曼予以了阻止,这并非因为他与流亡者为敌,而是因为他希望这件事是由他自己和亚该亚人促成,而不是出于特提乌斯或罗马人的恩惠。
καὶ στρατηγῶν εἰς τοὐπιὸν αὐτὸς κατήγαγε τοὺς φυγάδας, οὕτως εἶχέ τι πρὸς τὰς ἐξουσίας ὑπὸ φρονήματος δύσερι καὶ φιλόνεικον.
此后,当他在下一年担任将军时,他亲自召回了流亡者。 由于他的高傲气魄,他对权贵总是抱有这样一种反叛与争胜的态度。