Humanitext Reader

普鲁塔克 · 阿里斯提德传 §5.1-5.7

马拉松战役的功绩与就任执政官

第 5 段,共 27 段 · 希腊语

内容简介

在马拉松战役中,阿里斯提德通过将指挥权让给米尔提亚德斯为胜利做出了贡献,并在战后忠实地看守战利品和俘虏。随后,他出任雅典的同名执政官。

§5.1ἐπεὶ δὲ Δᾶτις ὑπὸ Δαρείου πεμφθεὶς λόγῳ μὲν ἐπιθεῖναι δίκην Ἀθηναίοις, ὅτι Σάρδεις ἐνέπρησαν, ἔργῳ δὲ καταστρέψασθαι τοὺς Ἕλληνας, εἰς Μαραθῶνα παντὶ τῷ στόλῳ κατέσχε καὶ τὴν χώραν ἐπόρθει, τῶν δέκα καθεστώτων τοῖς Ἀθηναίοις ἐπὶ τὸν πόλεμον στρατηγῶν μέγιστον μὲν εἶχεν ἀξίωμα Μιλτιάδης, δόξῃ δὲ καὶ δυνάμει δεύτερος ἦν Ἀριστείδης.
当大流士派出的达提斯名义上是为了惩罚烧毁萨迪斯的雅典人,实际上是为了征服希腊人,率领全部舰队在马拉松登陆并蹂躏该地区时,在雅典人为战争而设立的十位将军中,米尔提亚德斯拥有最高的威望,而阿里斯提德在声誉和实力上居于第二位。
§5.2καὶ τότε περὶ τῆς μάχης γνώμῃ τῇ Μιλτιάδου προσθέμενος οὐ μικρὰν ἐποίησε ῥοπήν· καὶ παρʼ ἡμέραν ἑκάστου στρατηγοῦ τὸ κράτος ἔχοντος, ὡς περιῆλθεν εἰς αὐτὸν ἡ ἀρχή, παρέδωκε Μιλτιάδῃ, διδάσκων τοὺς συνάρχοντας, ὅτι τὸ πείθεσθαι καὶ ἀκολουθεῖν τοῖς εὖ φρονοῦσιν οὐκ αἰσχρόν, ἀλλὰ σεμνόν ἐστι καὶ σωτήριον.
当时,在关于战斗的意见上,他赞同米尔提亚德斯的看法,起到了不小的决定性作用;虽然各将军轮流执掌一天的指挥权,但当指挥权轮到他自己时,他便将其让给米尔提亚德斯,以此教育同僚将军们,服从和追随智者并非耻辱,而是高尚且具有拯救意义的。
οὕτω δὲ πραΰνας τὴν φιλονεικίαν καὶ προτρεψάμενος αὐτοὺς ἀγαπᾶν μιᾷ γνώμῃ τῇ κρατίστῃ χρωμένους, ἔρρωσε τὸν Μιλτιάδην τῷ ἀπερισπάστῳ τῆς ἐξουσίας ἰσχυρὸν γενόμενον.
通过这种方式,他平息了内讧,促使他们甘于采用那唯一的最佳意见,从而增强了米尔提亚德斯的力量,使其因权力不受分散而变得强大。
χαίρειν γὰρ ἐῶν ἕκαστος ἤδη τὸ παρʼ ἡμέραν ἄρχειν ἐκείνῳ προσεῖχεν.
因为每个将军都放弃了自己轮值的指挥权,转而听从他的指挥。
§5.3ἐν δὲ τῇ μάχῃ μάλιστα τῶν Ἀθηναίων τοῦ μέσου πονήσαντος καὶ πλεῖστον ἐνταῦθα χρόνον τῶν βαρβάρων ἀντερεισάντων κατὰ τὴν Λεοντίδα καὶ τὴν Ἀντιοχίδα φυλήν, ἠγωνίσαντο λαμπρῶς τεταγμένοι παρʼ ἀλλήλους ὅ τε Θεμιστοκλῆς καὶ ὁ Ἀριστείδης· ὁ μὲν γὰρ Λεοντίδος ἦν, ὁ δʼ Ἀντιοχίδος·
在战斗中,雅典人阵线的中央部分承受了最大的压力,野蛮人在那里对莱昂蒂斯部落和安提奥基斯部落进行了最长时间的抵抗,而地米斯托克利和阿里斯提德便并肩排列,进行了英勇的战斗;因为前者属于莱昂蒂斯部落,后者属于安提奥基斯部落。
§5.4ἐπεὶ δὲ τρεψάμενοι τοὺς βαρβάρους ἐνέβαλον εἰς τὰς ναῦς καὶ πλέοντας οὐκ ἐπὶ νήσων ἑώρων, ἀλλʼ ὑπὸ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς θαλάσσης εἴσω πρὸς τὴν Ἀττικὴν ἀποβιαζομένους, φοβηθέντες μὴ τὴν πόλιν ἔρημον λάβωσι τῶν ἀμυνομένων, ταῖς μὲν ἐννέα φυλαῖς ἠπείγοντο πρὸς τὸ ἄστυ καὶ κατήνυσαν αὐθημερόν·
但是,当他们击溃野蛮人并将其赶回船上,且看到他们不是朝岛屿航行,而是被风和海浪逼着向内朝阿提卡方向驶去时,他们担心敌人会乘虚占领没有守卫的城市,于是带着九个部落急忙赶往市区,并在当天抵达。
§5.5ἐν δὲ Μαραθῶνι μετὰ τῆς ἑαυτοῦ φυλῆς Ἀριστείδης ἀπολειφθεὶς φύλαξ τῶν αἰχμαλώτων καὶ τῶν λαφύρων οὐκ ἐψεύσατο τὴν δόξαν, ἀλλὰ χύδην μὲν ἀργύρου καὶ χρυσοῦ παρόντος, ἐσθῆτος δὲ παντοδαπῆς καὶ χρημάτων ἄλλων ἀμυθήτων ἐν ταῖς σκηναῖς καὶ τοῖς ἡλωκόσι σκάφεσιν ὑπαρχόντων, οὔτʼ αὐτὸς ἐπεθύμησε θιγεῖν οὔτʼ ἄλλον εἴασε, πλὴν εἴ τινες ἐκεῖνον λαθόντες ὠφελήθησαν· ὧν ἦν καὶ Καλλίας ὁ δᾳδοῦχος.
而阿里斯提德被留在马拉松,与他自己的部落一起看守战俘和战利品,他没有辜负自己的名声;因为尽管金银堆积如山,帐篷和缴获的船只中也有各种衣服和无数的其他财富,他自己既不想去碰,也不允许其他人去碰,除非有人瞒着他捞到了好处,其中就有火炬手卡利亚斯。
§5.6τούτῳ γάρ τις, ὡς ἔοικε, τῶν βαρβάρων προσέπεσεν οἰηθεὶς βασιλέα διὰ τὴν κόμην καὶ τὸ στρόφιον εἶναι· προσκυνήσας δὲ καὶ λαβόμενος τῆς δεξιᾶς ἔδειξε πολὺ χρυσίον ἐν λάκκῳ τινὶ κατορωρυγμένον.
因为,似乎有一个野蛮人倒在卡利亚斯面前,因他的长发和发带而误认他为国王;那人在顶礼膜拜并拉着他的右手后,指给他看埋在一个坑里的许多黄金。
ὁ δὲ Καλλίας ὠμότατος ἀνθρώπων καὶ παρανομώτατος γενόμενος τὸν μὲν χρυσὸν ἀνείλετο, τὸν δʼ ἄνθρωπον, ὡς μὴ κατείποι πρὸς ἑτέρους, ἀπέκτεινεν.
而卡利亚斯却成了最残忍和最无法无天的人,他拿走了黄金,并杀死了那人,以免他告诉别人。
ἐκ τούτου φασὶ καὶ λακκοπλούτους ὑπὸ τῶν κωμικῶν τοὺς ἀπὸ τῆς οἰκίας λέγεσθαι, σκωπτόντων εἰς τὸν τόπον, ἐν ᾧ τὸ χρυσίον ὁ Καλλίας εὗρεν.
据说,因此该家族的成员被喜剧诗人称为“坑中富翁”,以此来嘲讽卡利亚斯发现黄金的地方。
§5.7Ἀριστείδης δὲ τὴν ἐπώνυμον εὐθὺς ἀρχὴν ἦρξε.
随后,阿里斯提德立即担任了同名执政官。
καίτοι φησὶν ὁ Φαληρεὺς Δημήτριος ἄρξαι τὸν ἄνδρα μικρὸν ἔμπροσθεν τοῦ θανάτου μετὰ τὴν ἐν Πλαταιαῖς μάχην.
然而,法勒鲁姆的德米特里却说此人在普拉提亚战役之后、临死前不久才担任执政官。
ἐν δὲ ταῖς ἀναγραφαῖς μετὰ μὲν Ξανθιππίδην, ἐφʼ οὗ Μαρδόνιος ἡττήθη Πλαταιᾶσιν, οὐδʼ ὁμώνυμον Ἀριστείδην ἐν πάνυ πολλοῖς λαβεῖν ἔστι, μετὰ δὲ Φαίνιππον, ἐφʼ οὗ τὴν ἐν Μαραθῶνι μάχην ἐνίκων, εὐθὺς Ἀριστείδης ἄρχων ἀναγέγραπται.
但在官方记录中,在克桑提皮德斯(马尔多纽斯在普拉提亚被击败时的执政官)之后,在极多的人名中甚至找不到一个同名的阿里斯提德;而在法伊尼普斯(他们在马拉松战役中获胜时的执政官)之后,立即就登记有阿里斯提德作为执政官。

词汇与语法注释

  1. §5.1λόγῳ μὲν ἐπιθεῖναι... ἔργῳ δὲ καταστρέψασθαι — 依赖于分词 πεμφθείς 的目的不定式,构成对比:“口头上(表面上)为了惩罚……实际上为了征服……”
  2. §5.2παρʼ ἡμέραν ἑκάστου στρατηγοῦ τὸ κράτος ἔχοντος — 独立属格结构,其中 ἑκάστου στρατηγοῦ 为逻辑主语,ἔχοντος 为分词。短语 παρʼ ἡμέραν 意为“隔日”或“轮流每日”。
  3. §5.5πλὴν εἴ τινες ἐκεῖνον λαθόντες ὠφελήθησαν — 动词 λανθάνω 的分词 λαθόντες 修饰限定动词 ὠφελήθησαν,表示副词性关系,意为“瞒着他(不被他察觉地)谋取了私利”。
  4. §5.7ἐφʼ οὗ — 介词 ἐπί 接关系代词属格,用于表示时间范围,意为“在……任期内”或“在……执政时”。

引用这一段

普鲁塔克, 阿里斯提德传 §5.1-5.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0007.tlg024.humanitext-grc2:5.1-5.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。