Humanitext Reader

修昔底德 · 伯罗奔尼撒战争史 §7.69.1-7.69.4

尼西阿斯的临战训话与雅典舰队的起航

第 790 段,共 917 段 · 希腊语

内容简介

叙拉古军察觉到雅典人的行动后立即整军备战;面对迫在眉睫的危机,尼西阿斯极度焦虑,再次逐一召唤并恳切劝说各战船指挥官,抬出祖先德行与祖国自由,随后在岸边部署陆军以壮声势。接着,德摩斯梯尼等人率领的雅典舰队起航,企图强行突破港口封锁线。

§7.69.1καὶ οἱ μὲν τῶν Συρακοσίων στρατηγοὶ καὶ Γύλιππος τοιαῦτα καὶ αὐτοὶ τοῖς σφετέροις στρατιώταις παρακελευσάμενοι ἀντεπλήρουν τὰς ναῦς εὐθὺς ἐπειδὴ καὶ τοὺς Ἀθηναίους ᾐσθάνοντο.
叙拉古的将军们和吉利普斯自己也向他们的士兵作了类似的动员,一旦察觉到雅典人的动向,便立即让士兵登上战船。
§7.69.2ὁ δὲ Νικίας ὑπὸ τῶν παρόντων ἐκπεπληγμένος καὶ ὁρῶν οἷος ὁ κίνδυνος καὶ ὡς ἐγγὺς ἤδη [ἦν], ἐπειδὴ καὶ ὅσον οὐκ ἔμελλον ἀνάγεσθαι, καὶ νομίσας, ὅπερ πάσχουσιν ἐν τοῖς μεγάλοις ἀγῶσι, πάντα τε ἔργῳ ἔτι σφίσιν ἐνδεᾶ εἶναι καὶ λόγῳ αὐτοῖς οὔπω ἱκανὰ εἰρῆσθαι, αὖθις τῶν τριηράρχων ἕνα ἕκαστον ἀνεκάλει, πατρόθεν τε ἐπονομάζων καὶ αὐτοὺς ὀνομαστὶ καὶ φυλήν, ἀξιῶν τό τε καθ’ ἑαυτόν, ᾧ ὑπῆρχε λαμπρότητός τι, μὴ προδιδόναι τινὰ καὶ τὰς πατρικὰς ἀρετάς, ὧν ἐπιφανεῖς ἦσαν οἱ πρόγονοι, μὴ ἀφανίζειν, πατρίδος τε τῆς ἐλευθερωτάτης ὑπομιμνῄσκων καὶ τῆς ἐν αὐτῇ ἀνεπιτάκτου πᾶσιν ἐς τὴν δίαιταν ἐξουσίας, ἄλλα τε λέγων ὅσα ἐν τῷ τοιούτῳ ἤδη τοῦ καιροῦ ὄντες ἄνθρωποι οὐ πρὸς τὸ δοκεῖν τινὶ ἀρχαιολογεῖν φυλαξάμενοι εἴποιεν ἄν, καὶ ὑπὲρ ἁπάντων παραπλήσια ἔς τε γυναῖκας καὶ παῖδας καὶ θεοὺς πατρῴους προφερόμενα, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ παρούσῃ ἐκπλήξει ὠφέλιμα νομίζοντες ἐπιβοῶνται.
而尼西阿斯因眼前的境况而惊恐万分,看到危险是多么巨大且已迫在眉睫,因为他们正要起航,并且他认为(正如人们在重大斗争中所经历的那样),在行动上他们仍有一切不足,在言辞上他们也还未说得足够。 于是他再次将三段桨船的指挥官们一一召回,直呼其名、其父名及部落名,要求任何拥有某种光荣的人不要背弃自身,也不要抹杀先祖们赖以成名的祖德;他提醒他们,他们的祖国是最自由的,在其中每个人在日常生活中都享有不受支配的自由。 他还说了其他各种话,这些话是人们在如此紧急的关头,不会去防备被任何人认为是在陈词滥调而会说出来的话,他们为所有人提出关于妻子、儿女和祖先神明的类似诉求,因为他们相信这些话在眼前的恐慌中是有益的而大声疾呼。
§7.69.3καὶ ὁ μὲν οὐχ ἱκανὰ μᾶλλον ἢ καὶ ἀναγκαῖα νομίσας παρῃνῆσθαι, ἀποχωρήσας ἦγε τὸν πεζὸν πρὸς τὴν θάλασσαν καὶ παρέταξεν ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἐδύνατο, ὅπως ὅτι μεγίστη τοῖς ἐν ταῖς ναυσὶν ὠφελία ἐς τὸ θαρσεῖν γίγνοιτο·
他认为自己与其说是作了充分的动员,不如说是仅仅进行了必要的劝告,于是退了下来,将步兵带到海边,并在尽可能宽的战线上排开,以便对船上的士兵在增添勇气方面提供最大的帮助。
§7.69.4ὁ δὲ Δημοσθένης καὶ Μένανδρος καὶ Εὐθύδημος (οὗτοι γὰρ ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν Ἀθηναίων στρατηγοὶ ἐπέβησαν) ἄραντες ἀπὸ τοῦ ἑαυτῶν στρατοπέδου εὐθὺς ἔπλεον πρὸς τὸ ζεῦγμα τοῦ λιμένος καὶ τὸν παραλειφθέντα διέκπλουν, βουλόμενοι βιάσασθαι ἐς τὸ ἔξω.
此时,德摩斯梯尼、梅南德罗斯和欧西德莫斯(因为他们是作为将军登上雅典战船的)自营地启航,立即驶向港口的封锁线及留出的通道,企图强行突破到外海。

词汇与语法注释

  1. 7.69.2ὅσον οὐκ — 与连词 ἐπειδὴ 连用,意为“正当……之时”或“几乎就要……之时”。ὅσον οὐκ 字面意思是“几乎没有不”,在此作为副词短语表示“几乎”或“迫在眉睫”。它与表示意图的未完成过去时动词 ἔμελλον 结合,生动地描绘了雅典舰队正要起航的紧迫时刻。
  2. 7.69.2μὴ προδιδόναι τινὰ — 不定式 προδιδόναι 的逻辑主语是其内部的不定代词 τινὰ(宾格),在语境中指代各位三段桨船指挥官(“任何人”)。其宾语是前置的短语 τό τε καθ’ ἑαυτόν(“关于自身的事/自身的光荣”),并受到关系从句 ᾧ ὑπῆρχε λαμπρότητός τι(“此人身上存有某种光荣”)的修饰。
  3. 7.69.3οὐχ ἱκανὰ μᾶλλον ἢ καὶ ἀναγκαῖα — 这是一个比较结构,意为“与其说是充分的,不如说是[仅仅]必要的”,传递了尼西阿斯悲怆的心境。μᾶλλον ἤ 比较两个形容词,表示“与其是A,不如是B”。在此处,它暗示尼西阿斯并不觉得自己的动员足够充分,而仅仅是在紧要关头不得不说的最低限度的必要之言。

引用这一段

修昔底德, 伯罗奔尼撒战争史 §7.69.1-7.69.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:7.69.1-7.69.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。