§9Huius igitur paenitentiae secundae et unius quanto in arto negotium est, tanto operosior probatio, ut non sola conscientia praeferatur, sed aliquo etiam actu administretur.
したがって、この第二にして唯一の悔改の務めは、それが制限されたものであるだけに、それだけ多大な労力を伴う証明を必要とする。 それは、単に良心において示されるだけでなく、何らかの行為によっても執行されるためである。
Is actus, qui magis Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur, exomologesis est, qua delictum domino nostrum confitemur, non quidem ut ignaro, sed quatenus satisfactio confessione disponitur, confessione paenitentia nascitur, paenitentia deus mitigatur.
その行為は、ギリシア語の単語でより多く表現され、常用されているが、エクソモロゲーシスであり、それによって私たちは自らの罪を主に告白するのである。 ただし、主がそれをご存じないかのように告白するのではなく、告白によって償いが準備され、告白から悔改が生まれ、悔改によって神が宥められる限りにおいてである。
Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, conversationem iniungens misericordiae illicem.
したがって、エクソモロゲーシスは人間を平伏させ、謙遜にさせる規律であり、慈悲を誘い出す生き方を課すものである。
De ipso quoque habite atque victu mandat sacco et cineri incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deiicere, illa quae peccavit tristi tractatione mutare, ceterum pastum et potum pura nosse, non ventris scilicet, sed animae causa, plerumque vero ieiuniis preces alere, ingemiscere, lacrimari et mugire dies noctesque ad dominum deum tuum, presbyteris advolvi, et caris dei adgeniculari, omnibus fratribus legationes deprecationis suae iniungere.
それは、衣服と食物そのものについても、荒布と灰の上に横たわり、身体を汚れで覆い、心を悲しみによって打ちひしぎ、罪を犯した器官を悲痛な自己懲治によって改めること、また、食べ物と飲み物は純粋なものと心得ること――言うまでもなく腹のためではなく、魂のために――、および多くは断食によって祈りを養い、昼も夜もあなたの主なる神に向かって嘆き、涙を流し、泣き叫ぶこと、長老たちの足元に身を投げかけ、神に愛される者たちの前に膝まずき、すべての兄弟たちに自らの嘆願の使節となるよう頼むことを命じる。
Haec omnia exomologesis, ut paenitentiam commendet, ut de periculi timore dominum honoret, ut in peccatorem ipsa pronuntians pro dei indignatione fungatur et temporali afflictatione aeterna supplicia, non dicam frustretur, sed expungat.
エクソモロゲーシスがこれらすべてを命じるのは、悔改を神に受け入れられるものとするため、危険への恐れから主を敬うため、自らが罪人に対して宣告を下すことで神の憤りの代わりを務めるため、そして、一時的な苦難によって、永遠の刑罰を――免れさせるとは言わないが――抹消するためである。
Cum igitur provolvit hominem, magis relevat;
それゆえ、人間を平伏させるとき、いっそう高く引き上げる。
cum squalidum facit, magis mundatum reddit;
汚れさせるとき、いっそう清らかにする。
cum accusat, excusat;
告発するとき、弁護する。
cum condemnat, absolvit.
有罪と宣告するとき、無罪とする。
In quantum non peperceris tibi, in tantum tibi deus, crede, parcet.
あなたが自分自身を容赦しない度合いに応じて、それだけ神はあなたを容赦してくださるのだ、と信じなさい。
§10Plerosque tamen hoc opus, ut publicationem sui, aut suffugere aut de die in diem differre.
しかし、多くの人々はこの業を、あたかも自分自身を公にすることであるかのようにして、避けるか、あるいは日ごとに引き延ばしている。
Praesumo, pudoris magis memores quam salutis;
私は推測するが、彼らは救いよりも恥じらいをより気にかけているのである。
velut illi qui in partibus verecundioribus corporis contracta vexatione conscientiam medentium vitant et ita cum erubescentia sua pereunt.
それはちょうど、身体のより恥ずかしい部分に疾患を患ったのに、医師の診察を避け、そうして自らの恥じらいとともに死んでいく人々と同じである。
Intolerandum scilicet pudori domino offenso satisfacere, saluti prodactae reformari.
言うまでもなく、怒らせた主に償いを果たすこと、危険にさらされた救いへと回復されることは、彼らの恥じらいにとって耐え難いことなのだ。
Nae tu verecundia bonus, ad delinquendum expandens frontem, ad deprecandum vero subducens.
なんと、あなたは恥じらいという点において立派なことか。 罪を犯すためには額を広げ、懇願するためには引っ込めるとは。
Ego rubori locum non facio, cum plus de detrimento eius acquiro, cum ipse hominem quodammodo exhortatur, Ne me respexeris, dicens, per te mihi melius est perire.
私は恥じらいに余地を与えない。 恥じらいが失われることから、私がより多くのものを得るときには。 恥じらい自身がある意味で人をこう励ましているときに。 「私に配慮するな」と言い、「あなたのせいで私が滅びる方が、私にとってはより良いことなのだ」と。
Certe periculum eius tunc, si forte, onerosum est, cum penes insultaturos in risiloquio consistit, ubi de alterius ruina alter attollitur, ubi prostrato superscenditur: ceterum inter fratres atque conservos, ubi communis spes, metus, gaudium, dolor, passio, quia communis spiritus de communi domino et patre, quid tu hos aliud quam te opinaris? Quid consortes casuum tuorum ut plausores fugis? Non potest corpus de unius membri vexatione laetum agere;
確かに、恥じらいの危険は、もしあるとすれば、嘲笑する者たちの手にあって物笑いの種となるとき、すなわち他人の破滅によって他者が高められ、平伏した者の上に踏み越えられていくような場所においてこそ、重苦しいものとなる。 しかし、兄弟たちや同じ僕たちの間、すなわち希望、恐れ、喜び、痛み、苦難が共通であり、共通の主であり父親である方からの共通の御霊があるところでは、あなたは彼らを自分自身以外の何者であると思うのか。 なぜ、あなたの境遇を共にする者たちを、拍手喝采する者たちであるかのようにして避けるのか。 身体は、一つの肢体が苦しんでいるときに、喜んで暮らすことはできない。
condoleat universum et ad remedium conlaboret necesse est.
全体が共に痛み、治療のために共に働くことが不可欠である。
In uno et altero ecclesia est, ecclesia vero Christus.
一人か二人のうちにも教会はあり、そして教会とはキリストだからである。
Ergo cum te ad fratrum genua protendis, Christum contrectas, Christum exoras.
したがって、あなたが兄弟たちの膝の前に身を投げ出すとき、あなたはキリストに触れ、キリストに懇願しているのである。
Aeque illi cum super te lacrimas agunt, Christus patitur, Christus patrem deprecatur.
同様に、彼らがあなたのために涙を流すとき、キリストが苦しみ、キリストが父に懇願されるのである。
Facile impetratur semper quod filius postulat.
子が求めることは、常に容易に聞き入れられる。
Grande plane emolumentum verecundiae occultatio delicti pollicetur.
罪を隠すことは、恥じらいにとって、確かに大いなる利益を約束する。
Videlicet si quid humanae notitiae subduxerimus, proinde et deum celabimus? Adeone existimatio hominum et dei conscientia comparantur? An melius est damnatum latere quam palam absolvi? Miserum est sic ad exomologesin pervenire! Malo enim ad miseriam pervenitur;
なるほど、私たちが何かを人間の知ることから免れさせたなら、同じように神をも欺き隠すことができるというのか。 人間の評価と神のすべてを見通す目とが、それほどまでに比較されうるものなのか。 それとも、公に赦免されることよりも、有罪と宣告されたままで隠れている方がより良いというのか。 このようにしてエクソモロゲーシスに至ることは、惨めなことである! 実際、苦痛を通じて惨めさに至るのだから。
sed ubi paenitendum est, desinit miserum, quia factum est salutare.
しかし、悔い改めるべきところでは、惨めさは終わる。 なぜなら、それが救いとなるからである。
Miserum est secari et cauterio exuri et pulveris alicuius mordacitate anxiari;
メスを入れられ、焼き鉄で焼かれ、何らかの薬の刺激によって苦しむことは、確かに惨めなことである。
tamen quae per insuavitatem medentur, et emolumento curationis offensam sui excusant et praesentem iniuriam superventurae utilitatis gratia commendant.
しかし、不快さを通じて治療するものは、治癒という利益によって自らの不快さを正当化し、目の前の苦痛を、やがて訪れる有益さのために納得させるのである。