§14Sed enim plerique iam induxerunt animo ignoscendum esse, si quando, quae ethnici, faciunt, ne nomen blasphemetur.
しかし実際、多くの者は、[主の]御名が冒涜されないために、異邦人が行うことを時に自分たちが行うとしても、許されるべきであるとすでに心に決め込んでいる。
porro blasphemia, quae nobis omni modo deuitanda est, haec opinor est, si qui nostrum ad iustam blasphemiam ethnicum deducat aut fraude aut iniuria aut contumelia aliaue materia dignae querelae, in qua nomen merito percutitur, ut merito irascatur et dominus.
だが、私たちが何としても避けるべき冒涜とは、私の考えでは、私たちのうちの誰かが、詐欺や不義、侮辱、あるいはその他の正当な不満の根拠となる事柄によって、異邦人を正当な冒涜へと導くことであって、その場合には、御名が当然のごとく非難され、主も当然のごとくお怒りになるのである。
ceterum si de omni blasphemia dictum est, uestra causa nomen meum blasphematur, perimus uniuersi, cum totus circus scelestis suffragiis nullo merito nomen lacessit.
しかし、もしあらゆる冒涜について『あなたがたのゆえに、私の名は冒涜されている』と言われているのだとすれば、私たちは全員破滅してしまう。 円形競技場の全体が、何の正当な理由もなく、不敬な歓声によって御名を攻撃しているのだから。
desinamus, et non blasphemabitur.
[キリスト教徒であることを]やめよう、そうすれば冒涜されなくなるだろう。
immo blasphemetur, dum sumus in obseruatione, non in exorbitatione disciplinae, dum probamur, non dum reprobamur.
いやむしろ、冒涜されるがよい。 私たちが規律の遵守の中におり、逸脱の中におらず、私たちが是認されており、拒絶されていない限りは。
o blasphemiam martyrii adfinem, quae tunc me testatur Christianum, cum propterea me detestatur! benedictio est nominis maledictio custoditae disciplinae.
おお、殉教に近い冒涜よ! まさにその[私がキリスト教徒である]という理由で私を嫌悪するとき、それによって私がキリスト教徒であることを証ししてくれるのだから! 守り抜かれた規律に対する罵倒は、御名への祝福なのである。
si hominibus, inquit, uellem placere, seruus Christi non essem.
『もし私が人々に気に入られようと願うなら』と使徒は言う、『私はキリストの僕ではなかっただろう』。
sed idem alibi iubet, omnibus placere curemus.
しかし同じ使徒が別の場所では、私たちがすべての人に気に入られるよう努めることを命じている。
quemadmodum ego, inquit, omnibus per omnia placeo.
『私がすべてのことにおいて、すべての人に気に入られようとしているように』と彼は言う。
nimirum Saturnalia et Kalendas Ianuarias celebrans hominibus placebat? an modestia et patientia? an grauitate, an humanitate, an integritate? proinde cum dicit, omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifaciam: numquid idololatris idololatres? numquid ethnicis ethnicus? numquid saecularibus saecularis? sed etsi non prohibet nos conuersari cum idololatris et adulteris et ceteris criminosis dicens, ceterum de mundo exiretis, non utique eas habenas conuersationis inmittit, ut, quoniam necesse est et conuiuere nos et commisceri cum peccatoribus, idem et compeccare possimus.
まさか彼はサートゥルヌス祭や一月の元日を祝うことによって人々に気に入られようとしていたのだろうか。 それとも、控えめさと忍耐によってだろうか。 厳格さ、人間愛、あるいは誠実さによってだろうか。 したがって、彼が『私はすべての人に対してすべてのものとなった。 それはすべての人を勝ち取るためである』と言うとき、まさか彼は偶像崇拝者に対して偶像崇拝者に、異邦人に対して異邦人に、世俗の者に対して世俗の者になったとでもいうのだろうか。 しかし、使徒が『さもなければ世から出て行かねばならないだろう』と言って、偶像崇拝者や姦淫を行う者、その他の犯罪者たちと交わることを禁じていないとしても、私たちは罪人たちと共に生き、交じり合うことが必要であるからといって、同時に自分たちも共に罪を犯してよいとするような、そのような交わりの手綱の緩め方を決して認めているわけではない。
ubi est commercium uitae, quod apostolus concedit, ibi ** peccare, quod nemo permittit.
使徒が認めている生活上の交渉があるとしても、そこでは罪を犯す[ことは許されず]、それは誰も認めないことである。
licet conuiuere cum ethnicis, commori non licet.
異邦人と共に生きることは許されているが、共に死ぬことは許されていない。
conuiuamus cum omnibus;
すべての人と共に生きよう。
conlaetemur ex communione naturae, non superstitionis.
自然の共有によって共に喜ぼう。 迷信の共有によってではなく。
pares anima sumus, non disciplina, compossessores mundi, non erroris.
私たちは魂においては等しいが、規律においては等しくない。 世界の共同所有者であるが、誤りの共同所有者ではない。
quod si nobis nullum ius est communionis in huiusmodi cum extraneis, quanto scelestius est haec inter fratres frequentare.
ところが、もし私たちにとって、部外者[異邦人]とこのような事柄において交わる権利がまったくないのだとすれば、これらのことを兄弟たちの間で頻繁に行うことは、いかに罪深いことだろうか。
quis hoc sustinere aut defendere potest? Iudaeis dies suos festos exprobrat spiritus sanctus.
誰がこれを容認し、擁護できるだろうか。 聖霊は、ユダナ人に対して彼らの祝祭日を非難しておられる。
sabbata, inquit, uestra et numenias et ceremonias odit anima mea.
『あなたがたの安息日と新月、そして儀式を私の魂は憎む』と言われる。
nobis, quibus sabbata extranea sunt et numeniae et feriae a deo aliquando dilectae, Saturnalia et Ianuariae et Brumae et Matronales frequentantur, munera commeant et strenae, consonant lusus, conuiuia constrepunt.
安息日や新月、そしてかつて神に愛された祝祭日さえも縁のないものである私たちにおいて、サートゥルヌス祭や一月の祭り、冬至祭やマトローナ祭が頻繁に祝われ、贈り物がやり取りされ、新年の祝いの品が行き交い、遊びの歓声が響き合い、宴会が騒がしく執り行われている。
o melior fides nationum in suam sectam, quae nullam sollemnitatem Christianorum sibi uindicat! non dominicum diem, non pentecosten, etiamsi nossent, nobiscum communicassent;
おお、自分たちの宗派に対する異邦人たちのより勝った誠実さよ! 彼女らはキリスト教徒のいかなる祝祭も自分たちのものとして主張しないのである。 主の日も、五旬節も、たとえ知っていたとしても、彼女らは私たちと共に祝うことはなかっただろう。
timerent enim, ne Christiani uiderentur.
キリスト教徒と見なされることを恐れるからである。
nos ne ethnici pronuntiemur, non ueremur.
それなのに私たちは、自分が異邦人と宣告されることを恐れないのだ。
si quid et carni indulgendum est, habes, non dicam tuos dies tantum, sed et plures.
もし肉的な慰めにある程度譲歩しなければならないとしても、君には、君自身の祝日だけでなく、それ以上のものがたくさんあるのだ。
nam ethnicis semel annuus dies quisque festus est, tibi octauo quoque die.
なぜなら、異邦人にとってはそれぞれの祝祭日は一年に一度きりだが、君にとっては八日ごとにあるのだから。
excerpe singulas sollemnitates nationum et in ordinem exsere: pentecosten implere non poterunt.
異邦人たちの個々の祝祭日をすべて選び出して一列に並べてみるがよい。 それらは[私たちの]五旬節を満たすことさえできないだろう。