§14Sed enim plerique iam induxerunt animo ignoscendum esse, si quando, quae ethnici, faciunt, ne nomen blasphemetur.
그러나 참으로 많은 이들은 [주님의] 이름이 모독받지 않도록 하기 위해, 이방인들이 행하는 바를 때로 자신들이 행하더라도 용서받아야 마땅하다고 이미 마음속으로 결정해 두고 있다.
porro blasphemia, quae nobis omni modo deuitanda est, haec opinor est, si qui nostrum ad iustam blasphemiam ethnicum deducat aut fraude aut iniuria aut contumelia aliaue materia dignae querelae, in qua nomen merito percutitur, ut merito irascatur et dominus.
더욱이 우리가 무슨 수를 써서라도 피해야 할 모독이란, 내 생각에는 이것이다. 곧 우리 중 누군가가 기만이나 불의, 혹은 모독이나 그 밖에 정당한 불만의 원인이 될 만한 일로 인해 이방인을 정당한 모독으로 인도하는 경우이며, 그 안에서 [주님의] 이름은 마땅히 비난을 받고, 주님 역시 마땅히 노하시게 된다.
ceterum si de omni blasphemia dictum est, uestra causa nomen meum blasphematur, perimus uniuersi, cum totus circus scelestis suffragiis nullo merito nomen lacessit.
그러나 만일 모든 모독에 대하여 ‘너희 때문에 내 이름이 모독을 받는다’라고 말씀하신 것이라면, 우리는 모두 망하고 말 것이다. 원형경기장 전체가 아무런 잘못도 없는 우리를 향해 사악한 함성으로 그 이름을 공격하고 있기 때문이다.
desinamus, et non blasphemabitur.
[그리스도인이기를] 그치자, 그러면 모독받지 않을 것이다.
immo blasphemetur, dum sumus in obseruatione, non in exorbitatione disciplinae, dum probamur, non dum reprobamur.
아니, 오히려 모독을 받게 하라. 우리가 규율을 준수하는 중에 있고 일탈하는 중에 있지 않으며, 우리가 인정을 받는 중에 있고 버림받는 중에 있지 않는 한 말이다.
o blasphemiam martyrii adfinem, quae tunc me testatur Christianum, cum propterea me detestatur! benedictio est nominis maledictio custoditae disciplinae.
오, 순교에 가까운 모독이여! 바로 그 때문에 나를 혐오할 때, 그것이 나를 그리스도인이라고 증언해 주니 말이다! 지켜낸 규율에 대한 저주는 [주님의] 이름에 대한 축복이다.
si hominibus, inquit, uellem placere, seruus Christi non essem. sed idem alibi iubet, omnibus placere curemus.
“만일 내가 사람들의 마음에 들고자 했다면,” 하고 사도는 말한다, “나는 그리스도의 종이 아니었을 것이다.” 그러나 동일한 사도가 다른 곳에서는 우리가 모든 사람의 마음에 들도록 힘쓸 것을 명령한다.
quemadmodum ego, inquit, omnibus per omnia placeo.
“내가 모든 일에서 모든 사람의 마음에 들게 하려는 것처럼,” 하고 그는 말한다.
nimirum Saturnalia et Kalendas Ianuarias celebrans hominibus placebat? an modestia et patientia? an grauitate, an humanitate, an integritate? proinde cum dicit, omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifaciam: numquid idololatris idololatres? numquid ethnicis ethnicus? numquid saecularibus saecularis? sed etsi non prohibet nos conuersari cum idololatris et adulteris et ceteris criminosis dicens, ceterum de mundo exiretis, non utique eas habenas conuersationis inmittit, ut, quoniam necesse est et conuiuere nos et commisceri cum peccatoribus, idem et compeccare possimus.
설마 그가 사투르누스 축제나 1월 초하루를 지킴으로써 사람들의 마음에 들고자 했던 것일까? 아니면 겸손과 인내를 통해서였을까? 장중함이나 인애, 혹은 고결함을 통해서였을까? 그러므로 그가 “나는 모든 사람에게 모든 것이 되었습니다. 그것은 모든 사람을 얻기 위함입니다”라고 말할 때, 설마 그가 우상 숭배자들에게는 우상 숭배자가, 이방인들에게는 이방인이, 세속적인 자들에게는 세속적인 자가 되었다는 말이겠는가? 하지만 사도가 “그렇지 않으면 세상 밖으로 나가야 할 것입니다”라고 말하면서, 우상 숭배자들이나 간음하는 자들, 그리고 다른 범죄자들과 교제하는 것을 금하지 않는다 할지라도, 우리가 죄인들과 함께 살아가고 섞이는 것이 필요하다고 해서, 동시에 우리도 함께 죄를 지어도 좋다는 식으로 교제의 고삐를 늦추는 것은 결코 아니다.
ubi est commercium uitae, quod apostolus concedit, ibi ** peccare, quod nemo permittit.
사도가 허용하는 생활상의 교류가 있는 곳에, [죄를 짓는 일은 없어야] 하며, 그것은 아무도 허용하지 않는다.
licet conuiuere cum ethnicis, commori non licet.
이방인들과 함께 사는 것은 허용되지만, 함께 죽는 것은 허용되지 않는다.
conuiuamus cum omnibus;
모든 사람과 함께 살아가자.
conlaetemur ex communione naturae, non superstitionis.
미신의 공유가 아니라, 자연의 공유로부터 함께 기뻐하자.
pares anima sumus, non disciplina, compossessores mundi, non erroris.
우리는 영혼에 있어서는 동등하지만 규율에 있어서는 그렇지 않으며, 세상의 공동 소유자이지만 오류의 공동 소유자는 아니다.
quod si nobis nullum ius est communionis in huiusmodi cum extraneis, quanto scelestius est haec inter fratres frequentare.
그런데 만일 우리에게 바깥 사람들[이방인들]과 이러한 일에서 친교를 나눌 권리가 전혀 없다면, 이 일들을 형제들 사이에서 빈번히 행하는 것은 얼마나 더 죄악된 일이겠는가?
quis hoc sustinere aut defendere potest? Iudaeis dies suos festos exprobrat spiritus sanctus.
누가 이것을 용납하거나 옹호할 수 있겠는가? 성령께서는 유대인들에게 그들의 축일들을 비난하신다.
sabbata, inquit, uestra et numenias et ceremonias odit anima mea.
“너희의 안식일과 초하루, 그리고 축제들을 내 영혼이 미워한다”라고 말씀하신다.
nobis, quibus sabbata extranea sunt et numeniae et feriae a deo aliquando dilectae, Saturnalia et Ianuariae et Brumae et Matronales frequentantur, munera commeant et strenae, consonant lusus, conuiuia constrepunt.
안식일과 초하루, 그리고 한때 하느님께 사랑받았던 축제일들마저도 낯선 것인 우리에게는, 사투르누스 축제와 1월 축제, 동지 축제와 마트로나 축제가 빈번히 지켜지고 있으며, 선물들이 오가고 새해 축하 선물들이 왕래하며, 놀이 소리가 합창을 이루고 잔치들이 떠들썩하게 벌어지고 있다.
o melior fides nationum in suam sectam, quae nullam sollemnitatem Christianorum sibi uindicat! non dominicum diem, non pentecosten, etiamsi nossent, nobiscum communicassent;
오, 자신들의 종파에 대한 이방인들의 더 나은 성실함이여! 그들은 그리스도인들의 어떤 축제도 자신들의 것으로 주장하지 않는다! 주님의 날도, 오순절도, 비록 그들이 알고 있었다 하더라도 우리와 함께 나누지 않았을 것이다.
timerent enim, ne Christiani uiderentur.
그리스도인으로 보일까 두려워했을 것이기 때문이다.
nos ne ethnici pronuntiemur, non ueremur.
그런데 우리는 우리가 이방인으로 선언되는 것을 두려워하지 않는다.
si quid et carni indulgendum est, habes, non dicam tuos dies tantum, sed et plures.
육신에 무언가 양보해야 한다 하더라도, 그대에게는 그대 자신의 날들뿐만 아니라 그보다 더 많은 날들이 있다.
nam ethnicis semel annuus dies quisque festus est, tibi octauo quoque die.
이방인들에게는 각 축일이 일 년에 한 번뿐이지만, 그대에게는 여덟 번째 날마다 있기 때문이다.
excerpe singulas sollemnitates nationum et in ordinem exsere: pentecosten implere non poterunt.
이방인들의 개별적인 축제들을 하나하나 골라내어 차례로 늘어놓아 보라. 그것들은 오순절을 채우지 못할 것이다.