§11f De generationibus si cetera delictorum recogitemus, inprimis cupiditatem radicem omnium malorum, qua quidam inretiti circa fidem naufragium sunt passi, cum bis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas, tum mendacium cupiditatis ministrum — taceo de periurio, quando ne iurare quidem liceat — negotiatio seruo dei apta est? ceterum si cupiditas abscedat, quae est causa adquirendi? cessante causa adquirendi non erit necessitas negotiandi.
f 諸々の生業について。 もし私たちがその他の罪について考えるなら、とりわけすべての悪の根である貪欲を(考えるなら)、それにある人々が絡め取られて信仰に関して破船に遭った(難破した)のであるが、同じ使徒によって貪欲が二度も偶像崇拝と呼ばれており、また嘘は貪欲の召使であることからも、—偽証については言わないでおこう、誓うことさえ許されていないのだから—商業が神の僕にふさわしいだろうか。 ところで、もし貪欲が退くなら、獲得する(儲ける)原因は何なのか。 獲得する原因がなくなれば商業を行う必要もなくなるだろう。
sit nunc aliqua iustitia quaestus secura de cupiditatis et mendacii obseruatione, in crimen offendere idololatriae eam opinor, quae ad ipsam idolorum animam et spiritum pertinet, quae omne daemonium saginat.
今、貪欲や嘘への警戒から免れて安全な、何らかの正当な利得があると仮定しよう。 しかし私は、その利得が、偶像のまさに魂と霊に関わり、すべての悪霊を肥やすところの、偶像崇拝の罪に抵触すると考える。
sane non illa principalis idololatria? uiderint, si eaedem merces, tura dico et cetera peregrinitatis ad sacrificium idolorum etiam hominibus ad pigmenta medicinalia, nobis quoque insuper ad solacia sepulturae usui sunt.
確かに、それはあの主要な偶像崇拝ではないだろうか。 彼らは(自分で)考えるがいい、もしそれらと同じ商品、すなわち乳香やその他の外来の品々が、偶像の犠牲に用いられる一方で、人々には薬用の顔料として、また私たちにとってもさらに埋葬の慰めのために役立つとしても。
certe cum pompae, cum sacerdotia, cum sacrificia idolorum de periculis, de damnis, de incommodis, de cogitationibus, de discursibus negotiationibusue instruuntur, quid aliud quam procurator idolorum demonstraris? nemo contendat posse hoc modo omnibus negotiationibus controuersiam fieri.
確かに、偶像の行列、祭司職、犠牲が、(商人の)危険、損失、不都合、配慮、奔走、あるいは取引によって整えられるとき、君は偶像の調達人以外の何者として示されているのだろうか。 この方法によってすべての商業に異議が申し立てられ得ると、誰も主張してはならない。
grauiora delicta quaeque pro magnitudine periculi diligentiam extendunt obseruationis, ut non ab his tantum abscedamus, sed et ab iis per quae fiunt.
より重大な罪はそれぞれ、危険の大きさに応じて、警戒の注意深さを広げるものである。 それは、私たちがただこれらの罪それ自体から遠ざかるだけでなく、それらがなされる原因となる事柄(手段)からも遠ざかるようにするためである。
licet enim ab aliis fiat, non interest, si per me.
というのも、たとえ他者によってなされるとしても、それが私を通じてなされるならば、違いはないからである。
in nullo necessarius esse debeo alii, cum facit quod mihi non licet.
他者が私にとって許されていないことを行うとき、私は何においても彼にとって不可欠な存在であってはならない。
ex hoc, quod uetor facere, intellegere debeo curandum mihi esse, ne fiat per me.
私がそれを行うことを禁じられているということから、私はそれが私を通じて行われないように配慮せねばならないことを理解すべきである。
denique in alia causa non leuioris reatus praeiudicium istud obseruo.
最後に(要するに)、私は軽くない有罪判決に関わる他の事案においても、この判断基準を遵守している。
nam quod mihi de stupro interdictum sit, aliis ad eam rem nihil aut operae aut conscientiae exhibeo.
すなわち、私に姦淫が禁じられているからには、他者がその事を行うために、私はいかなる協力もいかなる(不義の)自覚(共謀)も提供しない。
nam quod ipsam carnem meam a lupanaribus segregaui, agnosco me neque lenocinium neque id genus lucrum alterius causa exercere posse.
すなわち、私は自分自身の肉体を売春宿から引き離したのであるから、他者のために売春仲介を行うことも、その種の利益を得ることもできないと認めるのである。
sic et homicidii interdictio ostendit mihi lanistam quoque ab ecclesia arceri: nec per se non faciet quod faciendum alio subministrat.
同様に、殺人の禁止も私に、剣闘士の養成者もまた教会から排除されるべきであることを示している。 というのも、他者によってなされるべきことを(材料として)提供する者は、自らそれを行っていないとは言えないからである。
ecce magis proximum praeiudicium.
見よ、より直接的な先例を。
si publicarum uictimarum redemptor ad fidem accedat, permittes ei in eo negotio permanere? aut si iam fidelis id agere susceperit, retinendum in ecclesia putabis? non opinor, nisi si quis et de turario dissimulabit.
もし公的な犠牲(生け贄)の請負人が信仰に入るなら、君は彼がその仕事を続けることを許すだろうか。 あるいは、もしすでに信者である者がこれを行うことを引き受けるなら、彼を教会に留めておくべきだと君は考えるだろうか。 私はそうは思わない。 ただし、乳香商人についても目をつぶる者がいるなら別であるが。
scilicet ad alios peruenit procuratio sanguinis, ad alios odorum.
もちろん、ある人々には(犠牲の)血の調達が、他の人々には(香の)香りの調達が割り当てられているのだ。
si, antequam idola in saeculo essent, his mercibus adhuc informis idololatria transigebatur, si et nunc fere sine idolo opus idololatriae incendiis odorum perpetratur, ecquid maioris operae et erga daemonia turarius? nam facilius sine idolo idololatria, quam sine turarii merce.
もし、世に偶像が存在する前から、これらの商品によって、まだ目に見える形をとらない偶像崇拝が行われていたのであれば、また現在でも、偶像なしに、ほとんど香をたくことだけで偶像崇拝の行為が遂行されているのであれば、乳香商人は悪霊たちに対してより大きな働き(奉仕)をしているのではないか。 なぜなら、偶像なしの偶像崇拝のほうが、乳香商人の商品なしのそれよりも容易だからである。
ipsius fidei conscientiam perrogemus.
信仰そのものの良心に深く問いかけてみよう。
quo ore Christianus turarius, si per templa transibit, quo ore fumantes aras despuet et exsufflabit, quibus ipse prospexit? qua constantia exorcizabit alumnos suos, quibus domum suam cellarium praestat? ille quidem si excluserit daemonium, non sibi placeat de fide.
キリスト教徒の乳香商人が神殿の脇を通るとき、どのような顔をして(どの口で)、自分が自ら(香を)供給したあの煙る祭壇に唾を吐き、あるいは息を吹きかけて払うことができるだろうか。 彼は、自らの家をその貯蔵庫として提供しておきながら、いかなる一貫性をもって彼らの子分どもを追い出す(祓魔する)というのか。 もし彼が実際に悪霊を追い出したとしても、自分の信仰について自惚れてはならない。
neque enim inimicum exclusit.
なぜなら、彼は敵を追い出したのではないからである。
facile debuit de eo impetrare, quem cotidie pascit.
毎日養っている相手から(立ち去ることを)承諾してもらうのは容易なはずだったのだ。
nulla igitur ars, nulla professio, nulla negotiatio, quae quid aut instruendis aut formandis idolis administrat, carere poterit titulo idololatriae;
したがって、偶像を整えるため、あるいは形成するために何らかのものを供給するいかなる技術も、いかなる職業も、いかなる商業も、偶像崇拝という名を免れることはできない。
nisi si aliud omnino interpretemur idololatrian, quam famulatum idolorum colendorum.
私たちが偶像崇拝を、崇拝されるべき偶像への仕え(奉仕)とは全く異なるものと解釈するのでない限りは。
,
」,