Humanitext Reader

特土良 · 论偶像崇拜 §11

商业与向偶像提供祭祀物资的禁令

第 7 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

德尔图良论证了伴随着贪婪和谎言的商业活动不适合基督徒,指出即使是看似正当的获利,如果为偶像崇拜提供了物质支持,也同样触犯了罪责。他严厉批评了贩卖乳香等用于异教祭祀之物的商人,认为他们实际上充当了偶像的采购商,因此决不能免除偶像崇拜的指控。

§11f De generationibus si cetera delictorum recogitemus, inprimis cupiditatem radicem omnium malorum, qua quidam inretiti circa fidem naufragium sunt passi, cum bis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas, tum mendacium cupiditatis ministrum — taceo de periurio, quando ne iurare quidem liceat — negotiatio seruo dei apta est? ceterum si cupiditas abscedat, quae est causa adquirendi? cessante causa adquirendi non erit necessitas negotiandi.
f 关于诸行业。 如果我们考虑到其余的罪,尤其是作为一切恶之根源的贪婪——有些人因被其缠绕而在信仰上遭受了船难,既然同一位使徒两次将贪婪称为偶像崇拜,且谎言又是贪婪的仆役——我且不说伪誓,因为连发誓都是不被允许的——商业对神的仆人来说是合适的吗? 然而,如果贪婪被除去,获取(得利)的原因又是什么呢? 当获取的原因消除时,也就没有经商的必要了。
sit nunc aliqua iustitia quaestus secura de cupiditatis et mendacii obseruatione, in crimen offendere idololatriae eam opinor, quae ad ipsam idolorum animam et spiritum pertinet, quae omne daemonium saginat.
即使现在有某种正当的获利,免于对贪婪和谎言之警惕,我认为它也会触犯偶像崇拜的罪,这涉及偶像自身的魂与灵,并肥育了每一个恶魔。
sane non illa principalis idololatria? uiderint, si eaedem merces, tura dico et cetera peregrinitatis ad sacrificium idolorum etiam hominibus ad pigmenta medicinalia, nobis quoque insuper ad solacia sepulturae usui sunt.
确实,难道那不是首要的偶像崇拜吗? 让他们自己去考虑吧,如果这些同样的商品,我指的是乳香以及其他用于祭祀偶像的外来货物,也同样可以被人们用作药用颜料,甚至被我们用于葬礼的慰藉。
certe cum pompae, cum sacerdotia, cum sacrificia idolorum de periculis, de damnis, de incommodis, de cogitationibus, de discursibus negotiationibusue instruuntur, quid aliud quam procurator idolorum demonstraris? nemo contendat posse hoc modo omnibus negotiationibus controuersiam fieri.
确实,当偶像的游行、祭司职位、祭祀是靠着你们的危险、损失、不便、心思、奔波或贸易而被供给筹备时,你被表明为什么,而非偶像的代理人呢? 任何人都不应争辩说,可以通过这种方式对所有商业提出异议。
grauiora delicta quaeque pro magnitudine periculi diligentiam extendunt obseruationis, ut non ab his tantum abscedamus, sed et ab iis per quae fiunt.
较重大的罪行因其危险的程度,而需要扩大警戒的细致,使我们不仅要远离这些罪行本身,还要远离那些促成它们的手段。
licet enim ab aliis fiat, non interest, si per me.
因为即使由他人行事,只要是通过我,这就没有什么不同。
in nullo necessarius esse debeo alii, cum facit quod mihi non licet.
当他人做我不被允许做的事时,我在任何事上都不应对他成为不可或缺的。
ex hoc, quod uetor facere, intellegere debeo curandum mihi esse, ne fiat per me.
既然我被禁止做某事,我就应该明白,我必须注意不让此事通过我而发生。
denique in alia causa non leuioris reatus praeiudicium istud obseruo.
最后,在另一个同样具有不轻罪责的案件中,我遵守这一先例。
nam quod mihi de stupro interdictum sit, aliis ad eam rem nihil aut operae aut conscientiae exhibeo.
因为既然我被禁止奸淫,我就不对他人的此类行为提供任何协助或共谋。
nam quod ipsam carnem meam a lupanaribus segregaui, agnosco me neque lenocinium neque id genus lucrum alterius causa exercere posse.
因为既然我已将自己的肉体与妓院隔离,我承认我既不能为了他人而从事拉皮条的勾当,也不能获得那类的利益。
sic et homicidii interdictio ostendit mihi lanistam quoque ab ecclesia arceri: nec per se non faciet quod faciendum alio subministrat.
同样,对杀人的禁令也向我表明,剑斗士训练员也必须被排除在教会之外:因为提供供他人行事之物的人,不能说他自己没有行此事。
ecce magis proximum praeiudicium.
看,一个更直接的先例。
si publicarum uictimarum redemptor ad fidem accedat, permittes ei in eo negotio permanere? aut si iam fidelis id agere susceperit, retinendum in ecclesia putabis? non opinor, nisi si quis et de turario dissimulabit.
如果一个公家祭牲的承包商皈依了信仰,你会允许他继续从事那项业务吗? 或者,如果一个已经是信徒的人承接了这桩业务,你会认为他应该被留在教会中吗? 我不这么认为,除非有人对乳香商人也视而不见。
scilicet ad alios peruenit procuratio sanguinis, ad alios odorum.
显而易见,有的人负责血的调达,有的人负责香气的调达。
si, antequam idola in saeculo essent, his mercibus adhuc informis idololatria transigebatur, si et nunc fere sine idolo opus idololatriae incendiis odorum perpetratur, ecquid maioris operae et erga daemonia turarius? nam facilius sine idolo idololatria, quam sine turarii merce.
如果,在世上出现偶像之前,由于这些商品,尚无固定形态的偶像崇拜就已经在进行,如果直到现在,几乎无需偶像,仅靠焚香之火就能完成偶像崇拜的行为,那么乳香商人对恶魔的奉献岂不是更大? 因为没有偶像的偶像崇拜,比没有乳香商人的商品更容易进行。
ipsius fidei conscientiam perrogemus.
让我们彻底质问信仰本身的良知。
quo ore Christianus turarius, si per templa transibit, quo ore fumantes aras despuet et exsufflabit, quibus ipse prospexit? qua constantia exorcizabit alumnos suos, quibus domum suam cellarium praestat? ille quidem si excluserit daemonium, non sibi placeat de fide.
一个基督徒乳香商人如果经过神殿,他将以何种面目(用什么嘴脸),对他自己供奉的那些冒烟的祭坛吐唾沫、吹气驱魔呢? 他又将以何种一致性来驱逐他自己的“养子们”(恶魔们)——他却把自己的家作为它们的仓库提供? 事实上,如果他驱逐了恶魔,他也不应因自己的信仰而自满。
neque enim inimicum exclusit.
因为他并没有驱逐一个敌人。
facile debuit de eo impetrare, quem cotidie pascit.
他应该很容易从那个他每天喂养的家伙那里得到退去的允诺。
nulla igitur ars, nulla professio, nulla negotiatio, quae quid aut instruendis aut formandis idolis administrat, carere poterit titulo idololatriae; nisi si aliud omnino interpretemur idololatrian, quam famulatum idolorum colendorum. ,
因此,任何艺术、任何职业、任何商业,只要它为装备或塑造偶像而提供任何东西,就不能免除偶像崇拜的恶名;除非我们把偶像崇拜解释为与侍奉所崇拜之偶像完全不同的东西。

词汇与语法注释

  1. §11De generationibus — 译为“关于诸行业/生业”。在后期及基督教拉丁语中,*generatio*(除“世代、后代”外)常指“职业、行业或社会地位”,此处泛指包含下文讨论的“商业”(*negotiatio*)在内的各种行当。
  2. ¦10¦cum bis et idololatria ab eodem apostolo dicta sit cupiditas — 属于修饰主句“商业对神的仆人来说是合适的吗?”(*negotiatio... apta est?*)的从属从句(*cum* + 虚拟式 *dicta sit*)。这指的是使徒保罗在《歌罗西书》3:5和《以弗所书》5:5中两次(*bis*)将贪婪称为偶像崇拜。
  3. ¦15¦sit nunc aliqua iustitia quaestus — 现在时虚拟式 *sit* 表示让步或假设(“现假定有……”)。接下来的 *secura de...* 是修饰 *iustitia* 的形容词,意为“免于……而安全的”。
  4. ¦20¦uiderint — 动词 *uidere* 的第三人称复数完成时虚拟式的独立用法,意为“让他们自己去看吧”或“那是他们的事情”,是将判断留给他人或予以撇清的俗语表达。
  5. ¦20¦alumnos suos — *alumnus* 通常指“养子”或“弟子”,但在此处是比喻性用法:乳香商人通过在自己家中(被称为 *cellarium* “仓库”)存放香料来“喂养”恶魔。因此,它指的是他所供养的恶魔(或其随从)。

引用这一段

特土良, 论偶像崇拜 §11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa017.humanitext-lat2:11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。