Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 迫害下の逃亡について §6

使徒たちへの逃亡命令の一時性と限定性

5 / 11 箇所 · ラテン語

要旨

テルトゥリアヌスは、聖書に記されたキリストの「逃亡の命令」が、当時の使徒たちの独自の状況と宣教の進展という一時的な目的のためにのみ与えられたものであり、万民に宣教が開かれた現在の信徒には適用されないことを議論する。

§6Immo, inquit, praeceptum adimplevit fugiens de civitate in civitatem.
「いや、それどころか」と彼は言う、「街から街へと逃げることで、彼はその命令を実行したのだ」と。
Sic enim voluit quidam, sed et ipse fugitivus, argumentari, et qui proinde nolunt intellegere sensum domini illius pronuntiationis, ut eam ad velamentum timiditatis suae utantur, cum et personas suas habuerit et tempora et causas.
なぜなら、ある者(その者自身も逃亡者なのだが)はそのように議論することを望み、それゆえに、自らの臆病さを覆い隠すものとしてその言葉を用いるために、主のあの宣言の真意を理解しようとしないからである。 しかし、あの言葉には独自の対象、時期、そして理由があったのである。
Cum coeperint, inquit, persequi vos, fugite de civitate in civitatem.
「彼らがあなた方を迫害し始めたら」と主は言われる、「街から街へと逃げなさい」。
Hoc in personas proprie apostolorum et in tempora et in causas eorum pertinere defendimus, sicut subsequentes sensus probabunt, qui non nisi in apostolos competunt: In viam nationum ne ieritis et in civitatem Samaritanorum ne introieritis, sed ite potius ad oves perditas domus Israëlis.
私たちは、これが本来、使徒たちという人物、そして彼らの時期と理由に関係するものであると主張する。 後に続く文脈が証明するように、それらは使徒たち以外には当てはまらないからである。 「異邦人の道に行ってはならない。 またサマリア人の街に入ってはならない。 むしろ、イスラエルの家の失われた羊たちのもとに行きなさい。
Nobis autem et via nationum patet, in qua et inventi sumus et usque in finem incedimus, et nulla civitas excepta est, quo per totum orbem praedicamus, sed nec cura nobis Israëlis iniuncta est extra ordinem, nisi qua et omnibus gentibus praedicare debemus.
」しかし、私たちにとっては異邦人の道が開かれており、私たちはそこで見出され、世の終わりまで歩み続ける。 また、私たちが全世界で宣教するにあたって除外された街はなく、またイスエルに対する特別な配慮も、私たちがすべての異邦人に宣教すべきであるという点以外には課されていない。
Etiam si apprehendamur, non in concilia eorum perducemur nec in synagogis illorum flagellabimur, sed Romanis utique potestatibus et tribunalibus obiciemur.
たとえ私たちが捕らえられたとしても、彼らの議会に引き出されたり、彼らの会堂で鞭打たれたりするのではなく、間違いなくローマの権力者や法廷に引き渡されるのである。
Sic igitur et fugae praeceptum apostolorum condicio desiderabat, quoniam primo praedicandum erat ad oves perditas domus Israëlis.
したがって、このように逃亡の命令もまた使徒たちの状況が要求していたのである。 なぜなら、まず最初にイスラエルの家の失われた羊たちに対して宣教がなされるべきであったからである。
Ut ergo perficeretur praedicatio apud quos priores eam perfici oportebat, uti panem ante filii quam canes sumerent, ideo illis fugere tunc ad tempus praecepti, non propter eludendum periculum proprio nomine persecutionis (atquin persecutiones eos passuros praedicabat et tolerandas docebat), sed propter profectum annuntiationis, ne statim oppressis evangelii quoque disseminatio perimeretur.
それゆえ、まずそのもとで宣教が完了されるべきであった人々のもとで宣教が果たされるために、すなわち、犬よりも先に子らがパンを受け取るようにするために、彼らは当時一時的に逃げるよう命じられたのである。 それは本来の意味での迫害の危険を回避するためではなく(実際、彼らが迫害を受けるであろうことを主は予告し、耐え忍ぶべきだと教えておられた)、宣教の進展のためであり、彼らが即座に制圧されて福音の普及までもが断たれてしまわないようにするためであった。
Neque enim quasi tacite in aliquam civitatem transfugiendum erat, sed quasi ubique annuntiaturis et ex hoc ubique persecutiones subituris, donec replerent doctrinam suam.
というのも、あたかも密かにどこかの街へ逃げ込むべきだったのではなく、彼らは至る所で宣教し、それゆえに至る所で迫害に遭いながら、自らの教えを満たし終えるべきだったからである。
Denique, Non consummabitis, inquit, civitates Israëlis.
それゆえ、「あなた方はイスラエルの街々を巡り尽くさないうちに」と主は言われる。
Adeo intra terminos Iudaeae praeceptum fugae continebatur.
このように、逃亡の命令はユダヤの境界の内部に限定されていたのである。
Nobis autem nulla Iudaeae praefinitio competit praedicationis in omnem iam carnem effuso spiritu sancto.
しかし私たちにとっては、聖霊がすでにすべての肉なる者に注がれているのであるから、ユダヤにおける宣教の限定など当てはまらない。
Itaque Paulus et apostoli ipsi memores praecepti dominici contestantur illud apud Israël, quem iam doctrina sua impleverant, Vobis oportuit in primis sermonem dei tradi, sed quoniam repulistis eum nec dignos vos aeterna vita existimastis, ecce convertimus nos ad nationes.
それゆえ、パウロと使徒たち自身、主の命令を心に留めつつ、自らの教えをすでに満たしたイスラエルの人々に対してこのように証ししている。 「神の言葉は、まず最初にあなた方に語られるべきであった。 しかし、あなた方がそれを拒み、自らを永遠の命に値しないと判断したのだから、見よ、私たちは異邦人のほうを向く。
Atque exinde conversi et ipsi, sicut antecessores instituerant, et in viam nationum abierunt et in civitates Samaritanorum introierunt, ut in totam scilicet terram exiret sonus eorum et in terminos orbis voces eorum.
」そして、そこから彼ら自身も方向を転じ、先達たちが定めたように、異邦人の道へと行き、サマリア人の街へと入った。 それはまさしく、「彼らの響きは全地に、彼らの言葉は世界の果てにまで行き渡る」ようになるためであった。
Si ergo cessavit exceptio viae nationum et introitus in civitates Samaritanorum, cur non cessaverit et fugae praeceptum pariter emissum? Denique ex quo saturato Israële apostoli in nationes transierunt, nec fugerunt de civitate in civitatem nec pati dubitaverunt.
それゆえ、もし異邦人の道の除外や、サマリア人の街への立ち入り禁止が止んだのであるなら、同様に出された逃亡の命令もまた止んだのではないだろうか。 実際、イスラエルが満たされた後、使徒たちが異邦人のもとへと移行してからは、彼らは街から街へと逃げることもせず、苦難を受けることを躊躇しなかった。
Atquin et Paulus, qui se per murum concesserat expediri de persecutione, qua ad hoc tempus erat praecepti, idem iam in clausula officii et in consummatione praecepti discipulis magnopere deprecantibus, ne se Hierosolvma committeret passurus illic quae Agabus prophetaverat, sollicitudini eorum non subscripsit, sed e contrario, Quid, inquit, facitis lacrimantes et conturbantes cor meum? Ego enim non modo vincula pati optaverim, sed etiam mori Hierosolymis pro nomine domini mei Iesu Christi.
さらに、かつては(その時点では命令が有効であったため)迫害を避けて壁伝いに脱出することを自らに許したパウロも、自らの任務の締めくくりにおいて、また命令の成就において、弟子たちが、預言者アガボが預言したような苦難をエルサレムで受けることのないようにと熱心に懇願した時、彼らの心配に同意せず、逆にこう言ったのである。 「あなた方は、泣いて私の心をかき乱し、何をしているのか。 私は、主イエス・キリストの名のために、エルサレムで縛られることだけでなく、死ぬことさえも望んでいるのだから。
Atque ita omnes aierunt, Fiat voluntas domini.
」そして彼らは皆、こう言った。 「主の御心が成りますように。
Quae erat voluntas domini? Utique non fugiendi iam persecutionem.
」主の御心とは何であったのか。 明らかに、もはや迫害から逃げないことである。
Ceterum poterant et priorem domini voluntatem proposuisse, qua fugere mandaverat, qui illum persecutionem vitasse maluerant.
そうでなければ、彼が迫害を避けることを望んだ人々は、逃げることを命じていた主の以前の御心を引き合いに出すこともできたはずである。
Igitur cum etiam sub apostolis ipsis temporale fuerit fugae praeceptum, sicut et reliquorum praescriptorum, non potest apud nos perseverare, quod apud doctores nostros concessavit, etsi non proprie ad illos fuisset emissum, aut, si perseverare illud dominus voluit, deliquerunt apostoli, qui non usque in finem fugere curaverunt.
したがって、使徒たち自身の下にあっても、他の規定と同様に逃亡の命令が一時的なものであった以上、私たちの教師たちにおいて止んだものが、私たちの間で存続し続けることはあり得ない(たとえそれが本来彼らに対して発せられたものでなかったとしても)。 あるいは、もし主がそれを存続させることを望まれたのだとすれば、最後まで逃げることに努めなかった使徒たちが過ちを犯したことになるのだ。

語釈・文法注

  1. 6ut eam ad velamentum timiditatis suae utantur — 接続法能動態三人称複数形 utantur が、目的を示す ut 節の中で用いられている。動詞 utor は、古典期ラテン語では通常、奪格を支配するが、ここでは対格の直接目的語 eam を伴っており、古風または民衆的な文法的特徴が反映されている。
  2. 6uti panem ante filii quam canes sumerent — 接続詞 antequam が ante と quam に分離(tmesis)されており、接続法未完了過去 sumerent を支配している。また uti は接続詞 ut の古風な語形であり、譲歩・比喩的な文脈において「〜のように」という意味で導入されている。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 迫害下の逃亡について §6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa016.humanitext-lat1:6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。