§10Ita cum idcirco proponis deorum saecularium ornamenta etiam apud deum deprehendi, ut inter haec coronam quoque capitis communi usui vindices, ipse tibi iam praescribis non habendum in communionem usus apud nos quod non inveniatur in dei rebus.
このように、あなたが、頭の冠をも我々共通の使用のために主張しようとして、この世の神々の装飾品が神のもとでも見出されると主張するなら、あなたは自ら、神の事柄のうちに見出されないものは我々の間で共同使用に付すべきではないと、すでに規定しているのである。
Quid enim tam indignum deo quam quod dignum idolo? Quid autem tam dignum idolo quam quod et mortuo? Nam et mortuorum est ita coronari.
というのも、偶像にふさわしいものほど、神に不相応なものがあろうか。 また、死者にふさわしいものほど、偶像にふさわしいものがあろうか。 実に、そのように冠をかぶせられるのは死者の常だからである。
vel quoniam et ipsi idola statim fiunt et habitu et cultu consecrationis, quae apud nos secunda idololatria est.
あるいは、彼ら自身が聖別という装いと崇拝によって直ちに偶像となるからである。 このことは我々の間では第二の偶像崇拝とされる。
Igitur qui careant sensu, illorum erit perinde uti ea re, cuius careant sensu, atque si abuti ea vellent, si sensu non carerent.
したがって、感覚を欠いている者たちにとっては、自分が感覚を欠いているそのものを使用することは、もし彼らが感覚を欠いていなかったとしたらそれを濫用しようとするのと同様であろう。
Nulla vero distantia est abutendi, cum veritas cessat utendi.
しかし、使用の実態が失われるとき、濫用との間には何の隔たりもない。
Cessante natura sentiendi, qua vult, quis abutatur, cum non habeat qua utatur? Nobis autem abuti apud apostolum non licet, facilius non uti docentem, nisi quod nec abutuntur qui nihil sentiunt.
感じるという本性が失われているのに、どうしてそれを望み通りに濫用できようか。 使用するための手段を持ち合わせていないのに。 だが我々にとっては、使徒によれば、濫用することは許されておらず、むしろ使用しないことを教えている。 ただし、何も感じない者たちが濫用することもないという点を除けばであるが。
Sed vacat totum et est ipsum quoque opus mortuum, quantum in idolis, vivum plane, quantum in daemoniis, ad quae pertinet superstitio.
しかし、すべては空しく、それ自体も死んだ業である。 偶像に関する限りは。 だが、迷信が関係している悪霊に関する限りは、明らかに生きている。
Idola nationum, inquit David, argentum gentum et aurum.
ダビデは言う。 「異邦の偶像は銀と金である。
Oculos habent, nec vident, nares, nec odorantur, manus, nec contrectabunt.
目があっても見えず、鼻があっても嗅げず、手があっても触れない。
Per haec enim floribus frui est.
」これらを通してこそ、花を楽しむことができるのであるから。
Quod si tales edicit futuros qui idola fabricantur, tales iam sunt qui secundum idolorum ornatum quid utuntur.
もし偶像を作る者たちもそのようになると宣言しているなら、偶像の装飾に従って何かを使用する者たちは、すでにそのようになっているのである。
Omnia munda mundis, ita et immunda omnia immundis, nihil autem immundius idolis.
清い人々には、すべてのものが清い。 同様に汚れた人々には、すべてのものが汚れている。 しかし、偶像ほど汚れたものはない。
Ceterum substantiae mundae, ut dei res, et hac sua conditione communes usui.
もっとも、物質自体は、神の被造物として清く、その性質において共通の使用に開かれている。
Sed et ipsius usus administratio interest.
しかし、その使用の管理に違いがある。
Nam et ego mihi gallinaceum macto, non minus quam Aesculapio Socrates, et si me odor alicuius loci offenderit, Arabiae aliquid incendo, sed non eodem ritu nec eodem habitu nec eodem apparatu quo agitur apud idola.
なぜなら、ソクラテスがエスクラピウスに捧げたのと同様に、私も自分のために雄鶏を屠るし、ある場所の臭いに悩まされれば、アラビアの香料をいくらか焚くが、それは偶像において行われるのと同じ儀式でも、同じ装いでも、同じ設えでもないからである。
Si enim verbo nudo conditio polluitur, ut apostolus docet, Si quis autem dixerit, Hoc idolothytum est, non contigeris, multo magis, cum habitu et ritu et apparatu idolothytorum contaminatur.
なぜなら、もし使徒が教えるように、単なる言葉によって状態が汚されるなら――「もし誰かが『これは偶像に供えられた物だ』と言うなら、触れてはならない」とあるように――、偶像への供え物の装い、儀式、設えによって汚される場合はなおさらである。
Ita et corona idolothytum efficitur.
このように、冠も偶像の供え物とされるのである。
Hoc enim ritu et habitu et apparatu idolis immolatur auctoribus suis, quorum eo vel maxime proprius est usus, ne in communionem possit admitti quod in dei rebus non invenitur.
なぜなら、この儀式、装い、設えをもって、冠はその創始者である偶像に捧げられており、その使用はまさに彼ら特有のものであるから、神の事柄のうちに見出されないものが共同使用に受け入れられることはあり得ない。
Propterea apostolus inclamat, Fugite idololatriam! Omnem utique et totam.
それゆえに使徒は叫ぶ。 「偶像崇拝から逃れなさい! 」当然、あらゆる偶像崇拝から、完全に。
Recogita silvam et quantae latitant spinae.
森を、そしてそこにどれほど多くの棘が潜んでいるかを思い描きなさい。
Nihil dandum idolo, sic nec sumendum ab idolo.
偶像には何も与えてはならず、同様に偶像からは何も受け取ってはならない。
Si in idolio recumbere alienum est a fide, quid in idoli habitu videri? Quae communio Christo et Beliae? Et ideo fugite.
もし偶像の神殿に横たわることが信仰に背くなら、偶像の装いをして見られることはなおさらではないか。 キリストとベリアルの間にどんな交わりがあろうか。 それゆえに逃れなさい。
Longum enim divortium mandat ab idololatria, in nullo proxime agendum.
というのも、偶像崇拝からの遠い離婚を命じており、いかなる点でも近づいて行動してはならないからである。
Draco etiam terrenus de longinquo homines spiritu absorbet.
地上の竜でさえ、遠くからその息で人間を吸い込むのである。
Altius Iohannes, Filioli, inquit, custodite vos ab idolis! non iam ab idololatria quasi officio, sed ab idolis, id est ab ipsa effigie eorum.
ヨハネはさらに深く言っている。 「子たちよ、偶像から自分を守りなさい! 」もはや単に義務としての偶像崇拝からではなく、偶像そのもの、すなわちその像そのものからである。
Indignum enim, ut imago dei vivi imago idoli et mortui fias.
なぜなら、生ける神の似姿が、偶像や死者の似姿になるのは不相応だからである。
Usque adhuc proprietatem istius habitus et ex originis censu et ex superstitionis usu idolis vindicamus, ex eo praeterea, quod dum in rebus dei non refertur, magis magisque illorum deputatur, in quorum et antiquitatibus et sollemnitatibus et officiis convenitur.
これまで我々は、この装いの固有性を、その起源の評価からも、迷信的な使用からも、偶像に帰属するものと主張してきた。 さらに加えて、神の事柄のなかにそれが言及されていない以上、それはますます、その古くからの慣行や祝祭や儀式においてそれが合致している者たちのものと見なされるからである。
Ipsae denique fores, et ipsae hostiae et arae, ipsi ministri ac sacerdotes eorum coronantur.
最後に、彼らの門自体、犠牲獣自体、祭壇自体、そして仕える者や祭司たち自身が冠をかぶせられる。
Habes omnium collegiorum sacerdotalium coronas apud Claudium.
クラウディウスの著作において、すべての祭司の結社の冠について見出すことができる。
Sed et illam interstruximus distinctionem differentium rationalium et irrationalium eis occurrentem, qui communionem in omnibus de quorundam exemplorum occasione defendunt.
しかし我々はまた、特定の事例を口実にしてあらゆるものの共同使用を擁護する人々に対抗して、理性的なものと非理性的なものを区別するという、あの区別をも挿入しておいた。
Ad hanc itaque partem causas iam ipsas coronarias inspici superest, ut, dum ostendimus extraneas, immo et contrarias disciplinae, nullam earum rationis patrocinio fultam probemus, quod posset habitus huiusmodi quoque communioni vindicari, sicut et quidam, quorum exempla nobis obiectantur.
したがって、この部分については、残されたこととして、冠をかぶる原因そのものを吟味し、それらが我々の規律に対して異質であり、むしろ反するものであることを示すことによって、それらの原因のどれ一つとして理性の支持に支えられていないことを証明し、このような装いもまた共同使用に帰せられ得ると主張する余地をなくさねばならない。 我々に対してその例が突きつけられている特定の事柄のように。