§8Tene interim hanc fidem, dum incursum quaestionis excutio.
この異論の攻撃を私が退ける間、さしあたりこの確信を保持せよ。
Iam enim audio dici et alia multa ab eis prolata quos saeculum deos credidit, tamen et in nostris hodie usibus et in pristinorum sanctorum et in dei rebus et in ipso Christo deprehendi, non alias scilicet homine functo quam per communia ista instrumenta exhibitionis humanae.
というのも、この世が神々と信じた者たちによって生み出された他の多くのものも、やはり今日の我々の使用のうちに、また昔の聖者たちの行いのうちに、神に関わる事柄のうちに、そしてキリストご自身のうちに見出される、とすでに言われているのを耳にしているからである。 それはもちろん、人間として生活された方が、人間の現われのこうした共通の道具を通じる以外にはそうされなかったからである。
Plane ita sit, nec antiquius adhuc in origines disceptabo.
確かにその通りであろう。 私はもはやこれ以上、起源について古くまで遡って議論することはしない。
Primus litteras Mercurius enarravit: necessarias confitebor et commerciis rerum et nostris erga deum studiis.
メルクリウスが最初に文字を説いた。 それが商取引にとっても、我々の神に対する学びにとっても必要であることを私は認めよう。
Sed et si nervos idem in sonum strinxit, non negabo et hoc ingenium cum sanctis fecisse et deo ministrasse, audiens David.
しかしまた、同じ彼が弦を張って音を響かせたとしても、ダビデの歌を聴くとき、この発明が聖者たちと共に働き、神に仕えたことを私は否定しない。
Primus medellas Aesculapius exploravit: meminit et Esaias Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse.
エスクラピウスが最初に医術を究めた。 しかしイザヤもまた、病に伏せるヒゼキヤに何らかの薬を処方するよう命じたことを記している。
Scit et Paulus stomacho vinum modicum prodesse.
パウロも、胃のために少量のワインが有益であることを知っている。
Sed et Minerva prima molita sit navem: videbo navigantem Ionan et apostolos.
しかしまた、ミネルウァが最初に船を建造したとしても、私はヨナや使徒たちが船旅をするのを目にする。
Plus est, quod et Christus vestietur; habebit etiam paenulam Paulus.
さらに言えば、キリストも衣服をまとわれるであろうし、パウロもまた外套を持つであろう。
Si et uniuscuiusque suppellectilis et singulorum vasorum aliquem ex diis saeculi auctorem nominaris, agnoscam necesse est et recumbentem in lectulo Christum, et cum pelvem discipulorum pedibus offert, et cum aquam ex urceo ingerit, et cum linteo circumstringitur, propria Osiridis veste.
もし、あなたが個々の調度品や一つ一つの器の創始者として、この世の神々のうちの誰かを名指すなら、私はキリストが寝椅子に横たわられたこと、弟子たちの足にたらいを差し出されたこと、水差しから水を注がれたこと、そしてオシリス固有の衣服であるリンネルの布を腰にまとわれたことを認めざるを得ない。
Huiusmodi quaestioni sic ubique respondeo, admittens quidem utensilium communionem, sed provocans eam ad rationalium et inrationalium distinctionem, quia passivitas fallit obumbrans corruptelam conditionis, qua subiecta est vanitati.
このような問いに対して、私は至る所で次のように答える。 すなわち、道具の共通の利用は認めつつも、それを理性的ものと非理性的ものの区別へと引き戻すのである。 なぜなら、無差別さは、被造物が虚無に服従させられているという、その状態の腐敗を覆い隠すことで、人を欺くからである。
Dicimus enim ea demum et nostris et superioribus usibus et dei rebus et ipsi Christo competisse quae meras utilitates et certa subsidia et honesta solatia necessariis vitae humanae procurant, ut ab ipso deo inspirata credantur, priore prospectore et instructore et oblectatore, si forte, hominis sui, quae vero hunc ordinem excesserunt, ea non convenire usibus nostris, praesertim quae propterea scilicet nec apud saeculum nec in dei rebus nec in conversationibus Christi recognosci est.
なぜなら、我々自身の使用、あるいは我々より前の者たちの使用、また神に関わる事柄やキリストご自身に適合したのは、人間の生命の必要に対して、純粋な有用性と確実な援助と、品位ある慰めをもたらすものだけであり、それらは、自身の人間を(そう言ってよければ)あらかじめ見守り、教え、また慰める者である神ご自身によって吹き込まれたと信じられるからである。 しかし、この秩序を超え出たものは、我々の使用には適合しない。 とりわけ、そのために世俗の間でも、神に関わる事柄の中でも、キリストの歩みのうちにも認められないようなものは、そうである。
§9Quis denique patriarches, quis prophetes, quis levites aut sacerdos aut archon, quis vel postea apostolus aut evangelizator aut episcopus invenitur coronatus? Puto nec ipsum dei templum nec arca testamenti nec tabernaculum martyrii nec altare nec altare nec candelabrum, quibus utique et in prima dedicationis sollemnitate et in secunda restitutionis gratulatione competisset coronari, si dignum deo esset.
最後に、どの族長、どの預言者、どのレビ人、あるいは祭司、あるいは支配者、あるいは後世の使徒、宣教者、司教が、冠をかぶっているのを見出されるだろうか。 私は、神の神殿自体も、契約の箱も、証言の幕屋も、祭壇も、燭台もそうではないと考える。 もしそれが神にふさわしいものであったなら、それらこそまさに最初の奉献の厳粛な儀式においても、二度目の再建の喜びの儀式においても、冠で飾られるのが適合していたはずだからである。
Atquin si figurae nostrae fuerunt (nos enim sumus et templa dei et altaria et luminaria et vasa), hoc quoque figurate portendebant, homines dei coronari non oportere.
だが、もしそれらが我々の予象であったとするなら(なぜなら我々こそが神の神殿であり、祭壇であり、灯火であり、器だからである)、それらはこのことも予象的に示していたのである。 すなわち、神の人間たちは冠をかぶるべきではないということである。
Imagini veritas respondere debebit.
真理は、その似姿に対応しなければならない。
Si forsitan opponis ipsum Christum coronatum, ad hoc breviter interim audies: Sic et tu coronare;
もしあなたが、キリストご自身が冠をかぶせられたではないかと反論するなら、これに対してはさしあたり簡潔にこう答えておこう。 「ならば、あなたもそのように冠をかぶるがよい。
licitum est.
それは許されている。
Tamen nec illam impietatis contumeliosae coronam populus conscivit.
」しかしながら、あの不敬で侮辱的な冠でさえ、神の民が合意して用いたのではない。
Romanorum militum fuit commentum, ex usu rei saecularis, quem populus dei nec publicae umquam laetitiae nec ingenitae luxuriae nomine admisit, facilius cum tympanis et tibiis et psalteriis revertens de captivitate Babyloniae quam cum cornis, et post cibum et potum exsurgens ad ludendum sine coronis.
それはローマの兵士たちの考案であり、世俗の慣行に基づいていた。 神の民は、公の喜びの名においても、生まれつきの贅沢の名においても、そのような慣行を一度も受け入れたことはなかった。 彼らはバビロンの捕囚から帰還する際にも、冠をかぶるよりはむしろ、太鼓や笛や竪琴を伴っており、また食べて飲んだ後に立ち上がって戯れる際にも、冠をかぶることはなかった。
Nam neque laetitiae descriptio neque luxuriae denotatio de coronae decore aut dedecore tacuisset.
なぜなら、もしそうであったなら、喜びの描写も、贅沢に対する非難も、冠の栄誉や不名誉について沈黙してはいなかったはずだからである。
Adeo et Esaias quoniam inquit, Cum tympanis et psalteriis et tibiis bibunt vinum, dicturus esset etiam, Cum coronis, si umquam hic usus fuisset in dei rebus.
それゆえにこそ、イザヤも「彼らは太鼓や竪琴や笛の音に合わせてワインを飲む」と言っているが、もし神に関わる事柄の中でこの慣行が一度でもあったなら、「冠をかぶって」とも言ったはずなのである。