§4Sed ea satis erit praecerpsisse, in quibus et ratio baptismi recognoscitur, primum illa, qua iam tunc etiam ipso habitu praenotabant ad baptismi figuram dei spiritum, qui ab initio superuectabatur super aquas, super aquas intinctorum moraturum.
しかし、洗礼の根拠が認められるこれらのことをあらかじめ述べておくだけで十分だろう。 第一に、あのこと、すなわち、初めから水の上を運ばれていた神の霊が、洗礼の雛形として、浸される者たちの水の上に留まるであろうということを、当時すでにその様子そのものによってあらかじめ示していたことである。
sanctum autem utique super sanctum ferebatur et ab eo, quod superferebatur, id quod ferebat sanctitatem mutuabatur, quoniam subiecta quaeque materia eius, quae desuper imminet, qualitatem rapiat necesse est, maxime corporalis spiritalem et penetrare et insidere facilem per substantiae suae subtilitatem.
聖なるものがまさしく聖なるものの上に運ばれており、上に運ばれていたものから、それを運んでいたものが聖性を借り受けていた。 なぜなら、下にあるあらゆる物質は、上から臨んでいるものの性質を奪い取ることが必然であり、とりわけ物質的なものは、その実体の微細さゆえに浸透するのも留まるのも容易な霊的な性質を奪い取るからである。
ita de sancto sanctificata natura aquarum et ipsa sanctificare concepit.
こうして、聖なるものから聖化された水の自然は、自らも聖化する能力を宿したのである。
nemo dicat: numquid ipsis enim aquis tingimur, quae tunc in primordio fuerunt? non utique ipsis, nisi ex ea parte qua genus quidem unum, species uero complures.
誰もこう言ってはならない。 「それでは私たちは、当時、初めに存在したまさにその水によって洗礼を受けているのですか」と。 決してその水そのものではない。 ただし、属は一つであるが、種は多くあるという点において同一であるとされる場合は別である。
quod autem generi adtributum est, etiam in speciem redundat.
しかし、属に帰せられたものは、種にも波及する。
ideoque nulla distinctio est, mari quis an stagno, flumine an fonte, lacu an alueo diluatur, nec quicquam refert inter eos quos Iohannes in Iordane et quos Petrus in Tiberi tinxit.
それゆえ、人が海で洗い流されようと、池で、川で、泉で、湖で、あるいは水槽で洗い流されようと、何の違いもない。 また、ヨハネがヨルダン川で浸した者たちと、ペトロがテヴェレ川で浸した者たちとの間にも、何の違いもない。
nisi et ille spado, quem Philippus inter uias fortuita aqua tinxit, plus salutis aut minus retulit.
フィリポが道すがら偶然あった水で浸したあの宦官が、より多くの、あるいはより少ない救いを得たのでない限りは。
igitur omnes aquae i de pristina originis praerogatiua sacramentum sanctificationis consequuntur inuocato deo.
したがって、すべての水は、起源の古い特権により、神が呼び求められると、聖化の秘跡を獲得する。
superuenit enim statim spiritus de caelis et aquis superest sanctificans eas de semetipso, et ita sanctificatae uim sanetificandi combibunt.
なぜなら、ただちに天から霊が臨み、水の上に留まって、自らによって水を聖化するからである。 そしてこのように聖化された水は、聖化する力を吸収する。
quamquam ad simplicem actum competat similitudo, ut, quoniam uice sordium delictis inquinamur, aquis abluamur.
もっとも、単純な行為に対しては、私たちが汚れの代わりに罪によって汚されているので、水によって洗い流されるという類似性が適合する。
sed delicta sicut non in carne comparent, quia nemo super cutem portat maculam idololatriae aut stupri aut fraudis, ita eiusmodi in spiritu sordent, qui est auctor delicti.
しかし、罪は、肉体においては現れないように(なぜなら、誰も皮膚の上に偶像崇拝や姦淫や詐欺の汚れを帯びてはいないから)、そのように、罪の創始者である霊において汚れているのである。
spiritus enim dominatur, caro famulatur.
なぜなら、霊が支配し、肉が仕えるからである。
tamen utrumque inter se communicant reatum tum, spiritus ob imperium, caro ob ministerium.
しかし、両者は互いに罪責を共有している。 霊は命令のゆえに、肉は奉仕のゆえにである。
igitur medicatis quodammodo aquis per angeli interuentum et spiritus in aquis corporaliter diluitur et caro in eisdem spiritaliter mundatur.
それゆえ、天使の介入によってある意味で薬を投じられた水によって、霊も水の中で身体的に洗い流され、肉も同じ水の中で霊的に清められるのである。
§5Sed enim nationes extraneae ab omni intellectu spiritalium potestatem eadem efficacia idolis suis subministrant.
しかし、霊的な事柄のあらゆる理解から切り離された異邦の諸国民は、同じ効力を自分たちの偶像のために提供している。
sed uiduis aquis sibi mentiuntur.
しかし、彼らは神の霊のいない水によって自らを欺いている。
nam et sacris quibusdam per lauacrum initiantur, Isidis alicuius aut Mithrae;
なぜなら、彼らはある種の聖なる儀式、例えばイシスやミトラスの儀式に、洗いによって入会するからである。
ipsos etiam deos suos lauationibus efferunt.
彼らは自分たちの神々自身をも、洗いによって運び出す。
ceterum uillas, domos, templa totasque urbes aspergine circumlatae aquae expiant passim.
さらに、彼らは別荘、家屋、神殿、そして都市全体を、巡らせた水を振りかけることによって、いたるところで清める。
certe ludis Apollinaribus et Eleusiniis tinguuntur idque se in regenerationem et impunitatem periuriorum suorum agere praesumunt.
確かに、アポロの競技祭やエレウシスの秘儀において彼らは浸され、それを自分たちの再生のため、また偽誓の罰を免れるために行うのだと思い込んでいる。
item penes ueteres quisque se homicidio infecerat, purgatrices aquas explorabat.
同様に、古代人においては、殺人によって自らを汚した者は誰でも、清めの水を求めた。
igitur si de sola natura aquae, quod propria materia sit abluendi, in auspicia emundationis blandiuntur, quanto id uerius aquae praestabunt per dei auctoritatem, a quo omnis natura earum constituta est? si religione aquam medicari putant, quae potior religio quam dei uiui? quo agnito hic quoque studium diaboli recognoscimus res dei aemulantis, cum et ipse baptismum in suis exercet.
したがって、もし彼らが、水の本性そのもの、すなわちそれが洗い流すための固有の物質であるという理由だけで、清めの端緒として水に慰めを見出しているとするならば、神の権威を通じて、どれほど真実に水はその効果を発揮することだろうか。 その神によって、水のすべての本性が立てられたのであるから。 もし宗教(儀礼)によって水に力が与えられると考えるなら、生ける神の宗教よりも優れた宗教が他にあるだろうか。 これを認めることで、私たちはここでも、神の事柄を模倣する悪魔の熱意を認める。 悪魔自身も、自分の追随者たちの間で洗礼を行っているのだから。
quid simile? immundus emundat, perditor liberat, damnatus absoluit.
何の類似があろうか。 汚れた者が清め、滅ぼす者が解放し、有罪を宣告された者が赦罪するというのか。
suam uidelicet operam destruet diluens delicta, quae inspirat ipse.
悪魔は、自分自身が吹き込む罪を洗い流すことによって、明らかに自らの働きを破壊するというのだろうか。
haec quidem in testimonium posita sunt repellentibus fidem, si minime credant rebus dei, quarum adfectationibus apud aemulum dei credunt.
これらのことは、信仰を拒絶する者たちに対する証拠として置かれている。 もし彼らが、神の事柄を信じない一方で、神の対抗者のもとで行われるその模倣行為を信じているとするならば。
annon et alias sine ullo sacramento immundi spiritus aquis incubant adfectantes illam in primordio diuini spiritus gestationem? sciunt opaci quique fontes et auii quique riui et in balneis piscinae et euripi in domibus uel cisternae et putei, qui rapere dicuntur, scilicet per uim spiritus nocentis.
また、他の場合にも、何の聖事もなしに、汚れた霊たちが水の上に居座り、あの初めにおける神の霊の運ばれることを模倣しているのではないか。 あらゆる薄暗い泉、あらゆる人里離れた小川、浴場にあるプール、家の中の水路、あるいは貯水槽や井戸は、そのことを知っている。 それらは人を連れ去ると言われているが、それは実に、害を与える霊の力によるものである。
nam et t esietos et lymphaticos et hydrophobos uocant, quos aquae necauerunt aut amentia uel formidine exercuerunt.
なぜなら、水が殺した人々や、狂気や恐怖によって苦しめた人々を、彼らは仮死者や狂乱者、恐水病者と呼ぶからである。
quorsum ista retulimus? ne quis durius credat angelum dei sanctum aquis in salutem hominis temperandis adesse, cum angelus malus profanum commercium eiusdem elementi in perniciem hominis frequentat.
何のために私たちはこれらのことを引き合いに出したのか。 悪しき天使が人間の破滅のために同じ元素の不浄な交わりを頻繁に利用しているときに、神の聖なる天使が人間の救いのために水を調合するためにそこに付き添っているということを、誰も信じがたいと思わないようにするためである。
angelum aquis interuenire si nouum uidetur, exemplum futuri praecucurrit.
天使が水に介入することが、もし新しいことと思われるなら、将来の例があらかじめ示されていた。
piscinam Bethsaidam angelus interueniens commouebat.
介入する天使が、ベトザタの池を動かしていた。
obseruabant qui ualetudinem querebantur.
病気を訴えていた人々が、それを見守っていた。
nam si quis praeuenerat descendere illuc, queri post lauacrum desinebat.
なぜなら、もし誰かが先にそこへ降りていけば、洗いの後に不調を訴えるのをやめたからである。
figuram ista medicinae corporalis spiritalem medicinam canebat, ea forma qua semper carnalia in figuram spiritalium antecedant.
この肉体的な治癒の雛形は、霊的な治癒を予告していた。 常に肉体的な事柄が霊的な事柄の雛形として先行するという、あのあり方において。
proficiente itaque in hominibus gratia dei plus aquis et angelo accessit.
こうして、人間の間で神の恵みが増大するにつれて、水と天使にも、より多くのものが加わった。
qui uitia corporis remediabant, nunc spiritum medentur;
かつて肉体の不調を治療していた者たちが、今は霊を治療する。
qui temporalem operabantur salutem, nunc aeternam reformant;
かつて一時的な救いをもたらしていた者たちが、今は永遠の救いを再建する。
qui unum semel anno liberabant, nunc quotidie populos conseruant deleta morte per ablutionem delictorum.
かつて年に一度、一人を解放していた者たちが、今は毎日、罪の洗い流しによって死を滅ぼし、諸々の民を救うのである。
exempto scilicet reatu eximitur et poena.
当然ながら、罪責が取り除かれれば、罰も取り除かれる。
ita restituetur homo deo ad similitudinem eius, qui retro ad imaginem dei fuerat.
こうして、人間は、かつて神の像に従って造られていたその神の似姿へと、神に対して修復されるのである。
imago in effigie, similitudo in aeternitate censetur.
像は姿において、似姿は永遠において認められる。
recipit enim illum dei spiritum, quem tunc de adflatu eius acceperat, sed post amiserat per delictum.
なぜなら、人間は、当時神の息吹から受け取ったものの、後に罪によって失ってしまった、あの神の霊を再び受け取るからである。