§4Sed ea satis erit praecerpsisse, in quibus et ratio baptismi recognoscitur, primum illa, qua iam tunc etiam ipso habitu praenotabant ad baptismi figuram dei spiritum, qui ab initio superuectabatur super aquas, super aquas intinctorum moraturum.
그러나 세례의 이치가 인정되는 이 일들을 미리 언급해 두는 것만으로도 충분할 것이니, 첫째로, 처음부터 물 위를 감돌고 계시던 하느님의 영이, 세례의 모형으로서, 세례를 받는 이들의 물 위에 머무를 것임을 당시 이미 그 모습 자체를 통해 예고했다는 바로 그 점이다.
sanctum autem utique super sanctum ferebatur et ab eo, quod superferebatur, id quod ferebat sanctitatem mutuabatur, quoniam subiecta quaeque materia eius, quae desuper imminet, qualitatem rapiat necesse est, maxime corporalis spiritalem et penetrare et insidere facilem per substantiae suae subtilitatem.
거룩한 것이 참으로 거룩한 것 위에 감돌고 있었고, 위를 감돌던 것으로부터 밑에서 받치고 있던 것이 거룩함을 빌려왔다. 왜냐하면 밑에 있는 온갖 물질은 위에서 임하는 것의 성질을 취하는 것이 필연적이며, 특히 물질적인 것은 그 실체의 미세함 덕분에 침투하기도 머무르기도 쉬운 영적인 성질을 취하기 때문이다.
ita de sancto sanctificata natura aquarum et ipsa sanctificare concepit.
이처럼 거룩한 것으로부터 성화된 물의 본성은 그 자체로 성화하는 능력을 잉태하였다.
nemo dicat: numquid ipsis enim aquis tingimur, quae tunc in primordio fuerunt? non utique ipsis, nisi ex ea parte qua genus quidem unum, species uero complures.
누구도 "그러면 우리는 당시 태초에 존재했던 바로 그 물로 세례를 받는단 말인가?"라고 말해서는 안 된다. 결코 그 물 자체는 아니다. 다만 유는 하나이되 종이 여럿이라는 측면에서 동일하다고 여겨지는 경우를 제외하고는 말이다.
quod autem generi adtributum est, etiam in speciem redundat.
그러나 유에 귀속된 것은 종에도 미친다.
ideoque nulla distinctio est, mari quis an stagno, flumine an fonte, lacu an alueo diluatur, nec quicquam refert inter eos quos Iohannes in Iordane et quos Petrus in Tiberi tinxit.
따라서 사람이 바다에서 씻기든, 못에서, 강에서, 샘에서, 호수에서, 혹은 욕조에서 씻기든 아무런 차이가 없으며, 요한이 요르단 강에서 세례를 준 이들과 베드로가 티베리스 강에서 세례를 준 이들 사이에 아무런 차이도 없다.
nisi et ille spado, quem Philippus inter uias fortuita aqua tinxit, plus salutis aut minus retulit.
빌립이 길가에서 우연히 발견한 물로 세례를 준 저 내시가 더 많거나 더 적은 구원을 얻은 것이 아니라면 말이다.
igitur omnes aquae i de pristina originis praerogatiua sacramentum sanctificationis consequuntur inuocato deo.
그러므로 모든 물은 하느님을 부를 때 기원의 고유한 특권에 의해 성화의 효력을 얻는다.
superuenit enim statim spiritus de caelis et aquis superest sanctificans eas de semetipso, et ita sanctificatae uim sanetificandi combibunt.
왜냐하면 영이 하늘로부터 즉시 임하여 물 위에 머물며 스스로 물을 성화하고, 이처럼 성화된 물은 성화하는 힘을 빨아들이기 때문이다.
quamquam ad simplicem actum competat similitudo, ut, quoniam uice sordium delictis inquinamur, aquis abluamur.
비록 단순한 행위에 대해서는, 우리가 더러움 대신 죄로 인해 오염되어 있으므로 물로 씻긴다는 유사성이 부합하지만 말이다.
sed delicta sicut non in carne comparent, quia nemo super cutem portat maculam idololatriae aut stupri aut fraudis, ita eiusmodi in spiritu sordent, qui est auctor delicti.
그러나 죄는 육체에 나타나지 않듯이(아무도 피부 위에 우상 숭배나 간음이나 사기의 얼룩을 지니고 다니지 않으므로), 그처럼 죄의 시초인 영 안에서 더러운 것이다.
spiritus enim dominatur, caro famulatur.
영이 지배하고 육체가 봉사하기 때문이다.
tamen utrumque inter se communicant reatum tum, spiritus ob imperium, caro ob ministerium.
그럼에도 불구하고 둘은 서로 죄책을 공유하니, 영은 명령의 책임으로, 육체는 복종의 책임으로 그러하다.
igitur medicatis quodammodo aquis per angeli interuentum et spiritus in aquis corporaliter diluitur et caro in eisdem spiritaliter mundatur.
그러므로 천사의 개입으로 어떤 의미에서 약을 투여받은 물을 통해, 영도 물속에서 물질적으로 씻기고 육체도 동일한 물속에서 영적으로 깨끗해지는 것이다.
§5Sed enim nationes extraneae ab omni intellectu spiritalium potestatem eadem efficacia idolis suis subministrant.
그러나 영적인 일에 대한 모든 이해에서 소외된 이방 민족들은 자신들의 우상에게 동일한 효력을 동일한 능력으로 제공한다.
sed uiduis aquis sibi mentiuntur.
그러나 그들은 영이 없는 물로 자신들을 속이고 있다.
nam et sacris quibusdam per lauacrum initiantur, Isidis alicuius aut Mithrae;
왜냐하면 그들도 어떤 이시스나 미트라스의 성스러운 의식에 물씻김을 통해 입문하기 때문이다.
ipsos etiam deos suos lauationibus efferunt.
그들은 심지어 자신들의 신들 자체도 물씻김으로 날라 간다.
ceterum uillas, domos, templa totasque urbes aspergine circumlatae aquae expiant passim.
나아가 그들은 사방에 물을 뿌려 빌라, 집, 신전, 그리고 도시 전체를 정화한다.
certe ludis Apollinaribus et Eleusiniis tinguuntur idque se in regenerationem et impunitatem periuriorum suorum agere praesumunt.
참으로 그들은 아폴로 경기 축제와 엘레우시스 비의에서 세례를 받으며, 그것을 자신들의 재생과 거짓 맹세에 대한 처벌 면제를 위해 행한다고 자처한다.
item penes ueteres quisque se homicidio infecerat, purgatrices aquas explorabat.
마찬가지로 고대인들 중에서도 살인으로 자신을 더럽힌 자는 누구나 정화의 물을 찾아다녔다.
igitur si de sola natura aquae, quod propria materia sit abluendi, in auspicia emundationis blandiuntur, quanto id uerius aquae praestabunt per dei auctoritatem, a quo omnis natura earum constituta est? si religione aquam medicari putant, quae potior religio quam dei uiui? quo agnito hic quoque studium diaboli recognoscimus res dei aemulantis, cum et ipse baptismum in suis exercet.
그러므로 만일 그들이 물의 단순한 본성, 즉 그것이 씻어내기 위한 고유한 물질이라는 이유만으로 정화의 징표 속에서 위안을 얻는다면, 그 물의 모든 본성을 세우신 하느님의 권위를 통해서는 물이 얼마나 더 진실하게 이 효력을 발휘하겠는가! 만일 그들이 종교 의례를 통해 물에 효력이 부여된다고 생각한다면, 살아 계신 하느님의 종교보다 더 강력한 종교가 어디 있겠는가? 이를 인식함으로써 우리는 여기서도 하느님의 일을 모방하는 악마의 열성을 알아차리게 된다. 그 자신도 자기 추종자들 사이에서 세례를 베풀고 있기 때문이다.
quid simile? immundus emundat, perditor liberat, damnatus absoluit.
무슨 유사함이 있는가? 더러운 자가 깨끗하게 하고, 멸망시키는 자가 해방하며, 단죄받은 자가 사죄한다는 말인가?
suam uidelicet operam destruet diluens delicta, quae inspirat ipse.
악마는 자신이 부추기는 죄를 씻어냄으로써 분명히 자신의 일을 파괴하겠다는 것인가?
haec quidem in testimonium posita sunt repellentibus fidem, si minime credant rebus dei, quarum adfectationibus apud aemulum dei credunt.
이 일들은 참으로 신앙을 거부하는 자들에게 증거로 제시된 것이니, 만일 그들이 하느님의 일은 믿지 않으면서 하느님의 대적자 아래서 행해지는 그 모방에 대해서는 믿는다면 말이다.
annon et alias sine ullo sacramento immundi spiritus aquis incubant adfectantes illam in primordio diuini spiritus gestationem? sciunt opaci quique fontes et auii quique riui et in balneis piscinae et euripi in domibus uel cisternae et putei, qui rapere dicuntur, scilicet per uim spiritus nocentis.
또한 다른 경우에도 아무런 성사 없이 더러운 영들이 물 위에 도사리며 태초의 하느님 영의 감도하심을 흉내 내는 것이 아니겠는가? 어두운 샘, 외딴 시내, 대중탕의 욕조, 집안의 수로, 혹은 저수조와 우물은 모두 이를 알고 있으니, 그것들은 실로 해를 끼치는 영의 힘을 통해 사람을 채간다고 일컬어진다.
nam et t esietos et lymphaticos et hydrophobos uocant, quos aquae necauerunt aut amentia uel formidine exercuerunt.
물이 죽였거나 광기나 공포로 괴롭힌 자들을 그들이 가사 상태에 빠진 자, 미친 자, 공수병자라 부르기 때문이다.
quorsum ista retulimus? ne quis durius credat angelum dei sanctum aquis in salutem hominis temperandis adesse, cum angelus malus profanum commercium eiusdem elementi in perniciem hominis frequentat.
무엇 때문에 우리가 이 일들을 언급했겠는가? 악한 천사가 인간의 파멸을 위해 동일한 원소의 부정한 교섭을 빈번히 이용할 때, 하느님의 거룩한 천사가 인간의 구원을 위해 물을 준비하고자 동참하고 있다는 사실을 아무도 믿기 어려워하지 않도록 하기 위함이다.
angelum aquis interuenire si nouum uidetur, exemplum futuri praecucurrit.
천사가 물에 개입하는 것이 만일 생소하게 보인다면, 미래의 선례가 미리 앞서 지나갔다.
piscinam Bethsaidam angelus interueniens commouebat.
개입하는 천사가 베트자타 못을 요동치게 하였던 것이다.
obseruabant qui ualetudinem querebantur.
병을 호소하던 이들이 그것을 주시하고 있었다.
nam si quis praeuenerat descendere illuc, queri post lauacrum desinebat.
누구든 먼저 그곳에 내려가면 물씻김 후에 병을 호소하기를 멈췄기 때문이다.
figuram ista medicinae corporalis spiritalem medicinam canebat, ea forma qua semper carnalia in figuram spiritalium antecedant.
육체적 치료의 이 모형은 영적인 치료를 예고했으니, 항상 육체적인 것들이 영적인 것들의 모형으로서 선행한다는 바로 그 방식에 의해서이다.
proficiente itaque in hominibus gratia dei plus aquis et angelo accessit.
이처럼 인간들 사이에 하느님의 은총이 증진됨에 따라 물과 천사에게 더 많은 힘이 주어졌다.
qui uitia corporis remediabant, nunc spiritum medentur; qui temporalem operabantur salutem, nunc aeternam reformant; qui unum semel anno liberabant, nunc quotidie populos conseruant deleta morte per ablutionem delictorum.
한때 육체의 질병을 고치던 이들이 이제는 영을 치료하고, 한때 일시적인 구원을 이루던 이들이 이제는 영원한 구원을 재건하며, 한때 일 년에 한 번 한 사람을 해방하던 이들이 이제는 매일 죄의 씻음을 통해 죽음을 멸하고 백성들을 구원한다.
exempto scilicet reatu eximitur et poena.
당연히 죄책이 없어지면 벌도 없어진다.
ita restituetur homo deo ad similitudinem eius, qui retro ad imaginem dei fuerat.
그리하여 인간은 이전에 하느님의 모상에 따라 지어졌던 바, 그 하느님의 모상으로 하느님께 복원되는 것이다.
imago in effigie, similitudo in aeternitate censetur.
모상은 형상 속에서, 모사는 영원 속에서 평가된다.
recipit enim illum dei spiritum, quem tunc de adflatu eius acceperat, sed post amiserat per delictum.
인간이 당시 하느님의 숨결에서 받았으나 이후 죄를 통해 잃어버렸던 그 하느님의 영을 다시 돌려받기 때문이다.