§29Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei.
神は、言葉だけでなく行いによっても私たちに祈ることを教えられた。 ご自身がしばしば祈り、また懇願し、私たちが何をすべきかを、ご自身の模範を示すことによって証明された。 次のように書かれている通りである。 「しかし、彼自身は荒れ野に退いて祈っておられた」と。 また、次のようにもある。 「彼は祈るために山に出て行き、神への祈りのうちに夜を明かされた」と。
quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare!
しかし、もし罪のないあの方が祈っておられたのなら、罪人はなおさら祈るべきではないか。 また、もしあの方が夜通し絶えず目を覚まし、絶え間ない祈りをもって祈っておられたのなら、私たちは祈りにいそしむにあたって、夜に目を覚ましているべきなのはなおさらのことではないか。
§30Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum.
しかし、主はご自身のためではなく――罪のない方がご自身のために何を祈るというのだろうか――私たちの罪のために祈り、また願われた。 それは、主がペトロに対して次のように言われるときに自ら明らかにしておられる通りである。 「見よ、サタンはあなたがたを小麦のようにふるいにかけることを要求した。
ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua.
しかし、私はあなたのために、あなたの信仰がなくならないようにと願った」と。
et postmodum pro omnibus patrem deprecatur dicens:: non pro his autem rogo solis sed et pro illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint.
そしてその後、すべての人々のために父に次のように懇願される。 「しかし、私はこの人々のためだけでなく、彼らの言葉を通して私を信じるようになる人々のためにも願います。 彼らがすべて一つになるためです。 父よ、あなたが私のうちにおられ、私があなたのうちにいるように、彼らも私たちのうちにいるためです」と。
magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret.
私たちの救いのための、神のなんと偉大なる慈愛と慈悲であろうか。 ご自身の血によって私たちを贖うだけでは満足せず、私たちのためにさらに祈ってくださるのだから。
rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire.
祈る方の望みが何であったかを見なさい。 父と子が一つであるように、私たちもその一致のうちに留まることである。 このことから、一致と平和を裂く者がどれほど大いなる罪を犯しているかも理解され得る。 主がまさにこのことのために祈られたのであり、すなわちご自身の民が生きることを望まれたからである。 不和が神の国に入り得ないことを、主は知っておられたからである。
§31Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus.
しかし、最愛の兄弟たちよ、私たちが祈りのために立つとき、私たちは目を覚まし、心を尽くして祈りに専念しなければならない。
cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur.
肉的で世俗的な考えはすべて立ち去るべきであり、心は自分が祈っていることそのもの以外には、何も考えるべきではない。
ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fratrum mentes dicendo: susum corda, ut dum respondet plebs: habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere.
それゆえ、司祭も祈りの前に、序文をあらかじめ述べた上で、兄弟たちの備えをして「心を高く上げよ」と言い、民が「主のもとにあります」と答えるとき、自分は主以外の何も考えるべきではないと思い起こされるのである。
cludatur contra aduersarium pectus et soli Deo pateat nec ad se adire hostem Dei tempore orationis patiatur.
胸は敵に対して閉じられ、神に対してのみ開かれるべきであり、祈りの時間に神の敵が自分に近づくのを許してはならない。
obrepit enim frequenter et penetrat et subtiliter fallens preces nostras a Deo auocat, ut aliud habeamus in corde, aliud in uoce, quando intentione sincera Dominum non uocis sonus sed animus et sensus debeat orare.
敵はしばしば忍び込んで貫き、巧妙に欺いて、私たちの祈りを神から遠ざけ、私たちが心に一つのことを持ち、声には別のことを持つようにさせるからである。 真摯な意図をもって主を祈るべきなのは、声の響きではなく、心と感覚なのだから。
quae autem segnitia est abalienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Dominum deprecaris, quasi sit aliud quod magis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris.
しかし、あなたが主に向かって懇願しているときに、神と語り合っていること以上に考えるべき他の何かがあるかのように、不適切で不敬な考えによって心を奪われ、囚われるとは、なんと怠惰なことであろうか。
quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat.
あなた自身が自分の(祈り)を聞いていないのに、どうして神に聞いてもらうことを要求できるだろうか。 あなたが願い求めるときに、あなた自身が自分を覚えていないのに、どうして主があなたを覚えてくださることを望めようか。 これは敵に対してまったく警戒しないことであり、これはあなたが神に祈るとき、不注意な祈りによって神の威光を損なうことであり、これは目では目を覚ましていても心では眠っていることである。 キリスト者は目で眠っているときであっても心では目を覚ましているべきである。 雅歌において語る教会のペルソナから次のように書かれている通りである。 「私は眠っているが、私の心は目を覚ましている」と。
quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare.
それゆえ、使徒は熱心かつ慎重に次のように訓戒している。 「目を覚まして、祈りに専念しなさい」と。 すなわち、神が祈りのうちにおいて目を覚ましているのをご覧になる人々こそが、神から求めるものを得ることができるのだと教え、示しているのである。