Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 善行と施しについて §9-11

施しによる困窮への恐れと神の供給の約束

4 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

筆者は、施しによって自分の財産が尽き貧困に陥るのではないかという恐れを否定し、施しを行う者には神の報いと助けが常に約束されていることを、ソロモンやパウロの言葉、また福音書やエリヤ、ダニエルの故事を引用して説得する。

§9Sed uereris et metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonio tuo larga operatione finito ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto securus.
しかし、もしあなたが盛んに施しをし始め、寛大な施しによってあなたの財産が使い果たされたなら、もしかすると貧困に陥るのではないかと恐れ、心配するかもしれない。 この点について恐れを抱かず、安心していなさい。
finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur.
キリストのために使われ、天の業がそれによって執り行われる源泉が、尽きてしまうことはあり得ない。
nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate promitto.
私はこのことを自分自身のものとしてあなたに保証するのではなく、聖書の信頼性と神の約束の権威によって約束するのである。
loquitur per Salomonem Spiritus sanctus et dicit: qui dat pauperibus numquam egebit: qui autem auertit oculum suum in magna penuria erit, ostendens misericordes adque operantes egere non posse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum deuenire.
聖霊はソロモンを通じて語り、こう言っておられる。 「貧しい者に与える者は決して困窮しない。 しかし、目を背ける者は大いなる困窮に陥る。 」これは、慈悲広く施しをする人々が困窮することはあり得ず、むしろ物惜しみをして施しをしない人々が後に窮乏に陥ることを示している。
item beatus apostolus Paulus dominicae inspirationis gratia plenus, qui administrat, inquit, semen seminanti et panem ad edendum praestabit et multiplicabit seminationem uestram et augebit incrementa frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletemini.
同様に、主の霊感の恵みに満ちた福なる使徒パウロは言っている。 「種蒔く人に種を施し、食べるためのパンを与えてくださる方は、あなた方の播種を増やし、あなた方の義の果実の成長を増大させ、あなた方をあらゆることにおいて豊かにしてくださるであろう。
et iterum: administratio huius officii non tantum supplebit ea quae sanctis desunt, sed et abundabit per multam gratiarum actionem in Domino: quoniam dum gratiarum actio ad Deum pro eleemosynis adque operationibus nostris pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei retributione cumulatur.
」またこうある。 「この奉仕の遂行は、聖徒たちの欠乏を満たすだけでなく、主において多くの感謝を通じて満ちあふれることになるであろう。 」なぜなら、私たちの施しや善行に対する神への感謝が、貧しい人々の祈りを通じて神へと向けられるとき、施しをする人の資産は、神の報いによって積み上げられるからである。
et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt.
と、主は福音書において、まさにその時にそのような人々の心を熟考し、不信仰で疑い深い人々に対して予見的な声で告げ、証しして言っておられる。 「『私たちは何を食べるべきか、あるいは何を飲むべきか、あるいは何を着るべきか』と言って思い悩んではならない。 これらは異邦人が求めているものである。
scit enim pater uester quia horum omnium indigetis.
あなた方の父は、あなた方にこれらすべてのものが必要であることを知っておられるからである。
quaerite primo regnum et\' iustitiam Dei, et omnia ista adponentur uobis.
まず神の国と神の義を求めなさい。 そうすれば、これらのものはすべてあなた方に加えられるであろう。
eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos [enim] Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati.
」主は、神の国と神の義を求める人々にすべてのものが加えられ、引き渡されると言っておられる。 なぜなら主は、裁きの日が来るとき、神の教会において働いた人々が、御国を受け入れるために迎え入れられると言っておられるからである。
§10Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times ne res familiaris deficiat uita ipsa et salus deficiat, et dum ne quid de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis mamonae quam animae tuae, et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas.
あなたは、もしあなたの財産から寛大に施しをし始めれば、もしかするとそれが尽きてしまうのではないかと恐れている。 しかし、哀れな者よ、あなたは知らないのだ。 あなたが家計の破綻を恐れている間に、命そのものと救いが失われつつあることを。 また、あなたの財産から何一つ失われないようにと注意を払う一方で、あなたの魂よりもむしろ富(マモン)を愛する者となって、あなた自身が失われつつあることに気づいていない。 そして、あなたは自分のために財産を失うことを恐れるあまり、財産のために自分自身が滅び去りつつある。
et ideo bene apostolus clamat et dicit: nihil intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus.
それゆえ、使徒は実によく叫んで言っている。 「私たちはこの世に何も持ってこなかったし、また何も持ち去ることはできない。
habentes itaque exhibitionem et tegumentum his contenti simus.
したがって、私たちは衣食があれば、これらで満足すべきである。
qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipula et desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum.
富を求める者たちは、誘惑や罠、そして人間を破滅と滅亡に沈める多くの有害な欲求に陥る。
radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis.
実にあらゆる悪の根は貪欲であり、ある人々はそれを追い求めるあまり信仰の難破に遭い、多くの痛みに自らを突き刺したのである。
§11Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis? quando enim factum est ut iusto possent deesse subsidia? cum scriptum sit: non occidet fame Dominus animam iustam.
」あなたは、もしあなたの財産から寛大に施しをし始めれば、もしかするとそれが尽きてしまうのではないかと恐れているのか。 正しい人に、生きるための糧が欠くことができた例など、かつてあっただろうか。 こう書かれているではないか。 「主は正しい人の魂を飢えで殺すことはない。
Helias in solitudine conus ministrantibus pascitur et Danieli in lacum [ad] leonum [praedam] iussu regis incluso prandium diuinitus apparatur: et tu metuis ne operanti et Dominum promerenti desit alimentum, quando ipse in euangelio ad exprobrationem eorum quibus mens dubia est et fides parua contestetur et dicat: aspicite uolatilia caeli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa.
」エリヤは荒野でカラスたちに給仕されて養われ、ダニエルは王の命令によってライオンの[獲物として]穴に閉じ込められたが、神の計らいによって食事が用意された。 それなのに、あなたは、施しをし、主に喜ばれる者に食べ物が欠けるのではないかと恐れるのか。 実にご自身が福音書において、疑い深い心を持ち信仰の薄い人々を非難して、こう証しし、言っておられるではないか。 「空の鳥を見なさい。 彼らは種も蒔かず、刈り入れもせず、倉に集めることもしない。 だが、あなた方の天の父は彼らを養っておられる。
nonne uos pluris estis illis.
あなた方は彼らよりもはるかに価値があるではないか。
uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturum?
」神は鳥を養い、スズメたちに日々の食べ物が与えられており、神聖な事柄に対する感覚を一切持たないものたちにさえ、飲み物も食べ物も欠けることはない。 それなのに、あなたは、キリスト教徒に、神のしもべに、善い行いに専念する者に、その主にとって愛すべき者に、何かが欠けるなどと思うのだろうか。

語釈・文法注

  1. 9patrimonio tuo larga operatione finito — 「寛大な施しによってあなたの財産が使い果たされたなら」という条件の意味を帯びた独立奪格(奪格絶対)。
  2. 9finiri non potest unde — 関係副詞 `unde`(...する源泉)の先行詞(`id` または `illud` などの指示代名詞)が省略されており、全体として「〜されるところの源泉は、尽きることがあり得ない」という主節の主語を構成している。
  3. 10nescis miser quia dum times ne... deficiat uita ipsa et salus deficiat — 古典期で一般的な対格不定詞構文(A.C.I.)に代わり、接続詞 `quia` が動詞 `nescis` の直接目的語(事実)を表す節を導いている。「〜であることを知らない」。
  4. 11conus — 写本または印刷上の誤り(conus)を `coruis`(カラスたち、奪格)と修正して読む。カラスが食べ物を運んだ旧約聖書(列王記上17章)のエリヤの故事に基づく。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 善行と施しについて §9-11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa009.humanitext-lat1:9-11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。