Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 善行と施しについて §6-8

タビタの復活と施しによる永遠の命

3 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

使徒言行録に記されたタビタの復活の奇跡を挙げ、施しが肉体の死さえも克服する力を持つことを示す。さらに、天に宝を蓄えることや、富を施しに変えて永遠の命を得るべきだというキリストの教えを強調する。

§6Nec sic, fratres dilectissimi, ista proferimus, ut non quod Raphael angelus dixit ueritatis testimonio conprobemus.
最愛の兄弟たちよ、私たちはこれらのことを、天使ラファエルが言ったことを真理の証言によって証明しないような仕方で提示しているのではない。
in Actis apostolorum facti fides posita est, et quod eleemosynis non tantum a secunda sed a prima morte animae liberentur, gestae et impletae rei probatione conpertum est.
使徒言行録において出来事の信頼性が置かれており、魂が施しによって第二の死からだけでなく第一の死からも救い出されるということが、行われ完了した事柄の証明によって確認されている。
Tabitha operationibus iustis et eleemosynis praestandis plurimum dedita cum infirmata esset et mortua, ad cadauer exanimae Petrus accitus est.
正しい行いと施しを施すことに大いに専念していたタビタが病気になり亡くなったとき、息絶えた彼女の遺体のところにペトロが呼ばれた。
qui cum inpigre pro apostolica humanitate uenisset, circumsteterunt eum uiduae flentes et rogantes, pallia et tunicas et omnia illa quae prius sumpserant indumenta monstrantes nec pro defuncta suis uocibus sed ipsius operibus deprecantes.
彼は使徒としての慈愛から熱心にやって来ると、未亡人たちが泣きながら願いつつ彼を取り囲み、以前に受け取っていた外套や下着やそうしたすべての衣服を見せ、亡くなった女のために自分たちの言葉によってではなく、彼女自身の行いによって懇願した。
sensit Petrus impetrari posse quod sic petebatur nec defuturum Christi auxilium uiduis deprecantibus, quando esset in uiduis ipse uestitus.
ペトロは、そのように求められていることが得られうること、また懇願する未亡人たちにキリストの助けが欠けることはないと感じ取った。 なぜなら、キリストご自身が未亡人たちにおいて衣服を着せられていたからである。
cum itaque genibus nixus orasset et uiduarum ac pauperum idoneus aduocatus legatas sibi preces ad Dominum pertulisset, conuersus ad corpus quod in tabula iam lotum iacebat, Tabitha, inquit, exurge in nomine Iesu Christi.
それゆえ、彼がひざまずいて祈り、未亡人や貧しい人々のふさわしい擁護者として、自分に託された祈りを主へと届けたとき、台の上で既に洗われて横たわっていた遺体の方を向いて、「タビタ、イエス・キリストの名によって立ち上がりなさい」と言った。
nec defuit Petro quominus statim perferret auxilium qui in euangelio dari dixerat quicquid fuisset eius nomine postulatum.
そして、福音書の中でご自身の名において求められたものは何でも与えられると言われた方が、ペトロが直ちに助けをもたらすのを妨げることはなかった。
mors itaque suspenditur et spiritus redditur et mirantibus ac stupentibus cunctis ad hanc mundi denuo lucem rediuiuum corpus animatur.
それゆえ、死は猶予され、霊は戻され、すべての者が驚き呆れる中で、甦った肉体はこの世の光へと再び命を与えられた。
tantum potuerunt misericordiae merita, tantum opera iusta ualuerunt.
慈悲の功績はそれほどまでに強力であり、正しい行いはそれほどまでに力があったのである。
quae laborantibus uiduis largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitam uiduarum petitione reuocari.
困窮している未亡人たちに生活の援助を施していた彼女は、未亡人たちの懇願によって命へと呼び戻されるに値した。
§7Itaque in euangelio Dominus doctor uitae nostrae et magister salutis aeternae uiuificans credentium populum et uiuificatis consulens in aeternum inter sua mandata diuina et praecepta caelestia nihil crebrius mandat et praecipit quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus.
それゆえ、私たちの命の教師であり永遠の救いの師である主は、福音書の中で、信じる人々の民を生かし、生かされた人々のために永遠に配慮しつつ、ご自身の神聖な掟や天の戒めの中で、私たちが施しをすることに専念し、地上の財産に執着せず、むしろ天に宝を蓄えるべきであることを、他の何よりも頻繁に命じ、指示されている。
uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura exterminat et ubi fures effodiunt et furantur.
「あなた方の財産を売り、施しをしなさい」と主は言われる。 またこうある。 「あなた方のうち、地上に宝を蓄えてはならない。 そこでは虫や食い荒らすものが滅ぼし、盗人が穴をあけて盗むからである。
thesaurizate autem uobis thesauros in caelo, ubi neque tinea neque comestura exterminat et ubi fures non effodiunt.
むしろ、あなた方の宝を天に蓄えなさい。 そこでは虫も食い荒らすものも滅ぼさず、盗人が穴をあけることもない。
ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum.
あなた方の宝のあるところ、そこにあなた方の心もあるからである。
et cum obseruata lege perfectum et consummatum uellet ostendere, si uis, inquit, perfectus esse, uade et uende omnia tua et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me.
」また、律法を守った者を完全で完成された者として示そうとされたとき、主は言われた。 「もし完全になりたいのなら、行ってあなたの持ち物をすべて売り、貧しい人々に与えなさい。 そうすれば天に宝を持つことになる。 それから、来てわたしに従いなさい。
item alio loco negotiatorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae distractis omnibus rebus suis pretiosam margaritam hoc est uitam aeternam Christi cruore pretiosam de quantitate patrimonii sui dicit debere mercari.
」同様に別の場所で、主は、天の恵みの商人であり永遠の救いの買い手は、すべての持ち物を売り払って、高価な真珠、すなわちキリストの血によって高価なものとされた永遠の命を、自身の遺産の全額をもって買い取るべきである、と言っておられる。
simile est, inquit, regnum caelorum homini negotianti quaerenti bonas margaritas.
「天の国は、良い真珠を探している商人に似ている。
ubi autem inuenit pretiosam margaritam, abiit et uendidit omnia quae habuit et emit illam.
彼は高価な真珠を見つけると、行って持っていたすべてを売り、それを買ったのである」と主は言われる。
§8Eos denique et Abrahae filios dicit quos in iuuandis alendisque pauperibus operarios cernit.
最後に、主は、貧しい人々を助け養うことにおいて励む人々を、アブラハムの子らとも呼んでおられる。
nam cum Zachaeus dixisset: ecce dimidium ex substantia mea do egenis et si cui quid fraudaui quadruplum reddo, respondit Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et hic filius est Abrahae.
なぜなら、ザアカイが「見よ、わたしは財産の半分を貧しい人々に与え、もし誰かから何かをだまし取っていたなら、四倍にして返します」と言ったとき、イエスは答えられた。 「今日、救いがこの家に入った。 なぜなら、この人もまたアブラハムの子だからである」と。
nam si Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam, utique qui secundum praeceptum Dei eleemosynas facit Deo credit: et qui habet fidei ueritatem seruat Dei timorem: qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum Deum cogitat.
なぜなら、もしアブラハムが神を信じ、それが彼の義と認められたのであるなら、当然、神の戒めに従って施しをする者は神を信じている。 そして、信仰の真実さを持つ者は神への畏れを守り、神への畏れを守る者は、貧しい人々への慈悲において神を念頭に置くのである。
operatur enim, in Deo quia credit, quia scit uera esse quae praedicta sunt uerbis Dei nec scripturam [sanctam] posse mentiri, arbores infructuosas id est steriles homines excidi et in ignem mitti, misericordes ad regnum uocari.
なぜなら、彼は信じているがゆえに神において働くのであり、神の言葉によってあらかじめ告げられたことが真実であり、聖書が嘘をつくことはあり得ず、実を結ばない木々、すなわち不妊の人間は切り倒されて火に投げ込まれ、慈悲深い人々は御国へと召されるということを知っているからである。
qui et alio in loco operarios et fructuosos fideles appellat, infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non fuistis, quod est uerum quis credet uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis?
主はまた、別の場所で、働く者たち、実を結ぶ者たちを信徒と呼び、実を結ばず不妊の者たちからは信頼を奪って、こう言っておられる。 「もしあなた方が不正な富において不誠実であったなら、本当のものを誰があなた方に任せるだろうか。 また、もし他人のものにおいて不誠実であったなら、あなた方のものを誰があなた方に与えるだろうか。 」

語釈・文法注

  1. §6nec defuit Petro quominus statim perferret auxilium qui in euangelio dari dixerat quicquid fuisset eius nomine postulatum — deesse quominus 構文(〜が…するのを妨げない、怠らない)が用いられている。関係代名詞 qui の先行詞は、euangelio の内容から主(キリスト)であり、主節の隠れた主語として機能している。「福音書の中で〜と言われた方(主)が、ペトロが直ちに助けをもたらすことを妨げなかった」と解釈される。
  2. §6quae laborantibus uiduis largita fuerat subsidia uiuendi — 関係代名詞 quae(女性単数主格)の先行詞はタビタ(Tabitha)であり、関係節内の主語である。subsidia uiuendi は動詞 largita fuerat の目的格(中性複数対格)であり、関係節に取り込まれている。したがって、「困窮する未亡人たちに生活の援助を施していた彼女は」と訳される。
  3. ¦10¦negotiatorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae ... dicit debere mercari — dicit を主動詞とする間接話法(対格+不定詞構文)である。対格の negotiatorem ... et comparatorem ... が不定詞 debere の意味上の主語であり、debere mercari(買い取るべきである)へと続く。pretiosam margaritam は mercari の直接目的語であり、hoc est uitam aeternam が同格として説明を加えている。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 善行と施しについて §6-8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa009.humanitext-lat1:6-8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。