Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 善行と施しについて §12-14

パリサイ人の貪欲の戒めとキリストとの富の共有

5 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

キリストを養う者はキリストに養われ、施しを拒む者はパリサイ人のようであると説き、貪欲から離れて地上の富をキリストと分かち合い、霊的な富を得るよう勧告する。

§12Nisi si putas quia qui Christum pascit a Christo ipse non pascitur aut eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina tribuuntur.
それとも、まさか、キリストを養う者がキリストご自身によって養われることはない、とでも思っているのだろうか。 あるいは、天上のものや神聖なものが与えられている人々に、地上のものが欠ける(とでも思っているのだろうか)。
unde haec incredula cogitatio, unde impia et sacrilega ista meditatio? quid facit in domo fidei perfidum pectus? quid qui Christo omnino non credit appellatur et dicitur Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen.
この不信仰な考え、この不敬で不信心な黙想はどこから来るのか。 信仰の家において、不誠実な心が何をしているのか。 キリストを全く信じていない者が、なぜキリスト教徒と呼ばれ、そう称されるのか。 あなたにはパリサイ人という名のほうがよりふさわしい。
nam cum Dominus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida operatione faceremus qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec scriptura dicens: audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant cupidissimi et inridebant.
なぜなら、主が福音書の中で施しについて議論され、私たちが地上の富から、将来、私たちを永遠の住まいに受け入れてくれるような友を、先見の明ある行いによって作るようにと、忠実に、かつ有益にあらかじめ警告されたとき、聖書はこれらのことの後に、次のように付け加えて言っている。 「しかし、極めて貪欲であったパリサイ人たちは、これらのことをすべて聞いて、嘲笑っていた。
quales nunc in ecclesia quosdam uidemus quorum praeclusae aures et corda caecata nullum de spiritalibus ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus mirari non oportet quod contemnant in tractatibus seruum, quando a talibus ipsum Dominum uideamus esse contemptum.
」私たちは今、教会の中にそのようなある人々を見ている。 彼らの閉ざされた耳と盲目にされた心は、霊的で救いをもたらす勧告からのいかなる光も受け入れない。 彼らについて、説教において僕を軽蔑することを驚くには及ばない。 そのような者たちによって、主ご自身が軽蔑されたのを私たちは目にしているのだから。
§13Quid tibi cum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudine futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis obtendis? confitere immo quae uera sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome.
なぜあなたは、あたかも将来への恐れや不安のせいで善行から引き留められているかのように、そのような不条理で愚かな考えで自分を慰めているのか。 なぜ、虚しい言い訳の影や欺瞞を差し出すのか。 むしろ真実であることを告白せよ。 そして、知っている人々を欺くことはできないのだから、心の秘密と隠された部分をさらけ出しなさい。
obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit.
不毛の暗闇があなたの心を包囲し、そこから真理の光が立ち去るにつれて、貪欲の深く厚い霧が、肉に属する心を目に見えなくしてしまった。
pecuniae tuae captiuus et seruus es, catenis cupiditatis et uinculis alligatus es et quem iam soluerat Christus denuo uinctus es.
あなたは自分の金の囚人であり奴隷であり、貪欲の鎖と絆で縛られており、かつてキリストが解放してくださったのに、再び縛られている。
seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te, pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua.
あなたは、保管されてもあなたを救いはしない金を保管し、その重みであなたを圧迫する財産を積み上げている。 また、あふれんばかりの収穫の豊かさを愚かな喜びをもって誇っていた金持ちに、神が何とお答えになったかを覚えていないのか。 「愚かな者よ」と神は言われる、「今夜、あなたの魂が求められる。
quae ergo parasti cuius erunt? quid diuitiis tuis solus incubas, quid in poenam tuam patrimonii pondus exaggeras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem.
では、お前が用意したものは誰のものになるのか。 」なぜあなたは自分の富を一人で抱え込んでいるのか。 なぜ自分への罰となるように財産の重みを増し加え、この世で富めば富むほど、神に対してはより貧しくなるようにしているのか。 あなたの収入をあなたの神と分け合い、あなたの果実をキリストと分かち合い、キリストをあなたの地上の所有物の共有者としなさい。 それは、キリストもまたあなたを天の国の共同相続人とするためである。
§14Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis.
この世で自分を富んでいると信じている者よ、お前は誤っており、欺かれている。
audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem.
お前の主の黙示録において、そのような人々を正当な非難をもって叱責する声を聴け。
dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es miser et pauper et caecus et nudus.
こう言っている。 「お前は、自分は富んでおり、豊かになり、何一つ必要なものはない、と言っている。 しかし、お前が惨めで、哀れで、盲目で、裸であることを、お前は知らない。
suadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas.
私はお前に、豊かになるために、火で精錬された金を私から買うことを勧める。 また、服をまとい、裸の恥ずべき姿があなたに現れないように、白い衣を(買うことを勧める)。 そして、見えるようになるために、あなたの目に眼薬を塗りなさい。
qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris.
」それゆえ、裕福で富んでいる者よ、キリストから火で精錬された金を買いなさい。 そうすれば、もしあなたが施しと正しい行いによって清められるなら、あなたの汚れが火で精錬されるように取り除かれ、純金となることができるであろう。
eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi candido uestiaris.
白い衣を買いなさい。 それは、アダムに従って裸であり、以前は醜く恐れおののいていたあなたが、キリストの純白の衣をまとうためである。
et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, ut peruenire ad uidendum Deum possis, dum Deum et moribus et operibus promereris.
そして、富んで裕福な婦人よ、悪魔の化粧薬によってではなく、キリストの眼薬によってあなたの目を塗りなさい。 それは、あなたが品行と善行によって神の恵みを得ながら、神を仰ぎ見ることに至ることができるためである。

語釈・文法注

  1. §12Nisi si putas quia qui Christum pascit a Christo ipse non pascitur — Nisi siは通俗・後期ラテン語において、あり得ない仮定や皮肉交じりの推測(「あるいはまさか〜とでも思っているのか」)を導入する。また、putasに続く従属節が古典期の対格不定詞構文(A.C.I.)ではなく、接続詞quia(「〜ということ」)を伴う名詞節になっている点も、後期ラテン語およびキリスト教ラテン語の特徴的な文法形式である。
  2. §13tibi... plaudis — 動詞plaudere(拍手する、褒める)に与格の反照代名詞tibiが伴うことで、「自画自賛する」「自分自身を欺いて悦に入る」という意味の再帰的な表現を構成している。
  3. §13quae te seruata non seruat — 語頭が同一で意味の異なる動詞を用いた言葉遊び(同音異義・パロノマシア)である。ここでは、seruareという動詞が「(金を)保管する、蓄える」という意味(分詞seruata)と、「(魂を)救う、保護する」という神学的な意味(動詞seruat)の二重の意味で使われており、「保管されても、あなたを救うことはない金」という対比を生み出している。
  4. §14quae matrona locuples et diues es — 関係代名詞 quae は先行詞(ここでは呼びかけの対象である女性たち)を伴わず、呼びかけの主語(2人称単数 es)を含む。quae... es全体で「富んで裕福な既婚女性であるそこのあなた(よ)」という、特定のグループを指す呼格的な機能を持つ。これを受けて主動詞は2人称単数の命令法 ungue となる。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 善行と施しについて §12-14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa009.humanitext-lat1:12-14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。