Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 善行と施しについて §4-5

聖書における施しの命令と罪の贖い

2 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

旧新約の聖書において神の民が常に施しを命じられてきたことをイザヤ書などを引いて示し、施しという正しい業こそが罪を贖い、神を和らげるための強力な手段であることをダニエルやラファエルの例を交えて説く。

§4Numquam denique, fratres dilectissimi, admonitio diuina cessauit et tacuit quominus in scripturis sanctis tam ueteribus quam nouis semper et ubique ad misericordiae opera Dei populus prouocaretur et canente adque exhortante Spiritu sancto quisque ad spem regni caelestis instruitur facere eleemosynas iuberetur.
最後に、最愛の兄弟たちよ、旧約新約を問わず聖書の中で、神の民が常に、かつあらゆる場所で慈悲の業へと促され、また聖霊が歌い勧められる中で、天国の希望へと導かれている一人ひとりが施しをするよう命じられるのを、神の戒めが決してやめることも、沈黙することもなかった。
mandat et praecipit Esaiae Deus: exclama, inquit, in fortitudine et noli parcere.
神はイザヤに命じ、指示しておられる。 主は言われる。 「力強く叫べ、容赦するな。
sicut tuba exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Iacob facinora eorum.
ラッパのように、お前の声を高めよ。 わたしの民に彼らの罪を、ヤコブの家に彼らの悪行を告げよ」と。
et cum peccata eis sua exprobrari praecepisset cumque eorum facinora pleno indignationis inpetu protulisset dixissetque eos nec si orationibus et precibus et ieiuniis uterentur, satisfacere pro delictis posse, nec si in cilicio et cinere uoluerentur, iram Dei posse lenire, in nouissima tamen parte demonstrans solis eleemosynis Deum posse placari addidit dicens: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam.
そして、彼らにその罪を責め立てるよう命じ、彼らの悪行を憤りに満ちた勢いをもって暴露し、たとえ彼らが祈りや願いや断食を用いたとしても罪の償いをすることはできず、たとえ粗布と灰の中に身を転がしたとしても神の怒りを和らげることはできないと言われたとき、しかし最後の部分で、ただ施しによってのみ神が和らげられうることを示しながら、付け加えてこう言われた。 「飢えている者にあなたのパンを分け与え、宿のない貧しい者をあなたの家に迎え入れよ。
si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies.
もし裸の者を見たなら服を着せ、あなた自身の血筋の者たちを軽蔑してはならない。
tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te.
そうすれば、あなたの光が夜明けのように突如として現れ、あなたの衣服は速やかに立ち上がり、あなたの義があなたの前を進み、神の栄光があなたを囲むであろう。
tunc exclamabis, et Deus exaudiet te.
そのとき、あなたが叫べば、神は聞き入れられる。
dum adhuc loqueris, dicet: ecce adsum.
あなたがまだ語っている間に、主は『見よ、わたしはここにいる』と言われるであろう。
§5Remedia propitiando Deo ipsius Dei uerbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria diuina docuerunt, operationibus iustis Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari.
」神を和らげるための治療薬は神ご自身の言葉によって与えられ、罪を犯した者が何をなすべきかを神の教えが教え、正しい行いによって神への償いがなされ、慈悲の功績によって罪が清められることを示した。
et aput Salomonem legimus: conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo.
そして、ソロモンの書において私たちはこう読んでいる。 「施しを貧しい者の心の中に閉じ込めよ。 そうすれば、それはすべての災いからあなたのために祈り求めるであろう。
et iterum: qui obturat aures ne audiat inbecillum, et ipse inuocabit Deum et non erit qui exaudiat eum.
」またこうある。 「弱い者の声を聞かないように耳を塞ぐ者は、彼自身が神に呼びかけるときにも、聞き入れてくれる者はいないであろう。
neque enim mereri Dei misericordiam poterit qui misericors ipse non fuerit aut inpetrabit de diuina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus.
」なぜなら、自分自身が慈悲深くなかった者は神の慈悲を勝ち取ることはできず、貧しい者の願いに対して親切でなかった者は、祈りにおいて神の慈愛から何ものをも得ることはできないからである。
quod item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem.
このことをまた、詩編の中で聖霊は明らかにし、証明してこう言われる。 「窮乏している者と貧しい者に心を配る者は幸いである。
in die malo liberabit eum Dominus.
災いの日に、主は彼を救い出されるであろう。
quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda remedium dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus patiens peccatis tuis.
」これらの戒めを覚えていたダニエルは、ネブカドネザル王が不吉な夢に怯えて動揺していたとき、災いを遠ざけるために神の助けから救いを得るための治療薬を王に示してこう言った。 「それゆえ、王よ、わたしの勧めを受け入れてください。 あなたの罪を施しによって贖い、あなたの不義を貧しい者への慈悲によって贖いなさい。 そうすれば、神はあなたの罪に対して寛容であられるでしょう。
cui rex non obtemperans aduersa quae uiderat et infesta perpessus est: quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset.
」王はこれに従わなかったため、自らが見た不吉で敵対的な事態を被ることになった。 もし彼が施しによって自分の罪を贖っていたならば、それらを免れ、避けることができたであろうに。
Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata.
天使ラファエルもまた同様のことを証言し、施しが快く、かつ豊かになされるよう勧めてこう言っている。 「断食と施しを伴う祈りは良いものである。 なぜなら、施しは死から救い出し、それ自体が罪を清めるからである。
ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur.
」彼は、私たちの祈りや断食が施しによって助けられなければその力は弱く、ただ懇願するだけでは、行いや業の付加によって満たされなければ、聞き入れを得るためにはほとんど力を持たないことを示している。
reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, eleemosynis a morte animas liberari.
天使は、施しによって私たちの願いが有効なものとなり、施しによって命が危険から贖われ、施しによって魂が死から救い出されることを明らかにし、示し、確証しているのである。

語釈・文法注

  1. §4quominus ... prouocaretur ... et ... iuberetur — 否定の副詞 numquam を伴う cessauit et tacuit(やめることも、沈黙することもなかった)に導かれ、quominus 節(接続法)が「…するのを妨げる」という文脈で肯定的な結果(…するのをやめなかった)を表している。
  2. ¦p.376¦uestimenta tua cito orientur — イザヤ書58章8節の引用。一般的なウルガタ訳の sanitas tua cito orietur(あなたの健康は速やかに現れる)とは異なり、著者が依拠する古ラテン語訳(Vetus Latina)の伝統を反映して uestimenta(衣服)という語彙が用いられている。
  3. §5propitiando Deo — 名詞 Deo に一致する動形容詞(未来受動分詞)の奪格であり、手段あるいは目的を表す。「神を和らげる(なだめる)ことによって/ための治療薬」の意で用いられている。
  4. §5quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset — si 節の接続法過去完了 redemisset と、主節の接続法過去完了 potuisset による、過去の事実に反する仮定(反実仮想)の条件文。文頭の関係代名詞 quae は連結関係代名詞であり、前文全体(王が被った災い)を指す。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 善行と施しについて §4-5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa009.humanitext-lat1:4-5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。