Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 棄教者について §25-27

聖餐における罪の露見と神の全き裁き

9 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

著者は、幼児や大人たちが異教の犠牲を捧げた後にキリスト教の聖餐に与かろうとした際、神の力によってその隠された罪が暴かれ、激しい拒絶反応や奇跡が生じた事例を語り、証明書で棄教を偽装した者たちに対しても神の容赦ない審判を警告する。

§25Praesente ac teste me ipso accipite quid euenerit.
私自身がその場に立ち会い、目撃者となった上で、何が起こったかを聞きなさい。
parentes forte fugientes dum trepidi minus consulunt, sub nutricis alimento paruulam filiam reliquerunt.
避難していた両親が、恐れおののくあまり十分な配慮もせず、乳母の養育のもとに幼い娘を置き去りにしてしまった。
relictam nutrix detulit ad magistratus.
置き去りにされたその子を、乳母は役人たちのもとへ連れて行った。
illic ei aput idolum quo populus confluebat, quod carnem necdum posset edere per aetatem, panem mero mixtum, quod tamen et ipsum de immolatione pereuntium supererat, tradiderunt.
そこでは、人々が群がっていた偶像のそばで、その子は年齢のためにまだ肉を食べることができなかったので、役人たちは生ワインを混ぜたパンを与えたが、しかしそれは滅びゆく者たちの犠牲の残り物そのものであった。
recepit filiam postmodum mater.
その後、母親は娘を引き取った。
sed facinus puella commissum tam loqui et indicare non potuit quam nec intellegere prius potuit nec arcere.
しかし、その少女は、以前にそれが何であるか理解することも拒むこともできなかったのと同様に、犯されたその罪を語ることも示すこともできなかった。
ignoratione igitur obreptum est, ut sacrificantibus nobis eam secum mater inferret.
こうして無知によって、私たちが犠牲を捧げている時に、母親が彼女を自分と一緒に連れて入ってくるという事態が忍び込んだ。
sed enim puella mixta cum sanctis precis nostrae et orationis inpatiens nunc ploratu concuti, nunc mentis aestu fluctuabunda iactari, uelut tortore cogente quibus poterat indiciis conscientiam facti in simplicibus adhuc annis rudis anima fatebatur.
しかしながら、聖なる人々の中に交じった少女は、私たちの祈りと懇願に耐えられず、ある時は泣き叫んで震え、ある時は心の動揺によって波打つように揺れ動き、まるで拷問者が強いているかのように、まだ純真な年齢にある未熟な魂が、自分にできる限りの兆候によって犯したことの自覚を告白していた。
ubi uero sollemnibus adinpletis calicem diaconus offerre praesentibus coepit et accipientibus ceteris locus eius aduenit, faciem suam paruula instinctu diuinae maiestatis auertere, os labiis obdurantibus premere, calicem recusare.
だが、儀式が完了して、助祭がその場にいる人々に杯を差し出し始め、他の人々が受け取る中で彼女の番が巡ってきたとき、幼い少女は神的な威光の促しによって顔を背け、唇を固く閉じて口を押し当て、杯を拒んだ。
perstitit tamen diaconus et reluctanti licet de sacramento calicis infudit.
それでも助祭は引き下がらず、嫌がっているにもかかわらず、聖なる杯から彼女に注ぎ込んだ。
tunc sequitur singultus et uomitus.
すると、しゃくり上げと嘔吐が続いた。
in corpore adque ore uiolato eucharistia permanere non potuit, sanctificatus in Domini sanguine potus de pollutis uisceribus erupit.
汚された体と口の中に聖体は留まることができず、主の血において聖別された飲み物が、汚された内臓から噴き出した。
tanta est potestas Domini, tanta maiestas: secreta tenebrarum sub eius luce detecta sunt, sacerdotem Dei nec occulta crimina fefellerunt.
主の力はこれほどに大きく、その威光はこれほどまでに大きい。 暗闇の秘密が主の光のもとで暴かれ、神の祭司を、隠された罪であっても欺くことはできなかったのである。
§26Hoc circa infantem quae ad loquendum alienum circa se crimen necdum habuit aetatem.
これは、自分に加えられた他人の罪を語るための年齢にまだ達していなかった乳児についての出来事である。
at uero ea quae aetate prouecta et in annis adultioribus constituta sacrificantibus latenter obrepsit non cibum sed gladium sibi sumens et uelut quaedam uenena letalia intra fauces et pectus admittens angi et anima exaestuante concludi postmodum coepit et pressuram non iam persecutionis sed delicti sui passa palpitans et tremens concidit.
しかし、年齢が進み、より大人になった年齢にあって、私たちが犠牲を捧げているところに密かに忍び込んだある女は、食物ではなく自分自身のために剣を受け取り、いわばある種の致死的な毒を喉と胸の中に受け入れて、その後、苦しみ始め、激動する息によって息が詰まり、もはや迫害の圧迫ではなく、自らの罪過の圧迫を被って、動悸を打たせ、震えながら倒れた。
inpunitum diu non fuit nec occultum dissimulatae conscientiae crimen.
偽られた良心の罪は、長く罰せられないままでいることも、隠されたままでいることもなかった。
quae fefellerat hominem Deum sensit ultorem.
人間を欺いた彼女は、神が復讐者であることを知ったのである。
et cum quaedam arcam suam in quo Domini sanctum fuit manibus inmundis temptasset aperire, igne inde surgente deterrita est ne auderet adtingere.
また、ある女が、主の聖なるものが入っていた自分の箱を汚れた手で開けようと試みたとき、そこから火が立ち上ったために恐れおののき、あえて触れようとはしなかった。
et alius qui et ipse maculatus sacrificio a sacerdote celebrato partem cum ceteris ausus est latenter accipere, sanctum Domini edere et contrectare non potuit, cinerem ferre se apertis manibus inuenit.
また、彼自身も犠牲によって汚されていた別の男は、司祭によって執り行われた犠牲において、他の人々と共に分け前を密かに受け取ることを企てたが、主の聖なるものを食べることも、それに触れることもできず、手を広げてみると自分が灰を持っていることに気づいた。
documento unius ostensum est Dominum recedere cum negatur nec inmerenti ad salutem prodesse quod sumitur, quando gratia salutaris in cinerem sancto fugiente mutetur.
一人の実例によって示されたのは、否定されるとき、主は立ち去られるということ、また、ふさわしくない者には、受け取るものが救いのために役立つことはなく、聖なるものが逃げ去ることで、救いの恵みが灰へと変わってしまうということである。
quam multi cottidie inmundis spiritibus adinplentur, quam multi usque ad insaniam mentis excordes dementiae furore quatiuntur! nec necesse est ire per exitus singulorum, cum per orbis multiformes ruinas tam delictorum poena sit uaria quam delinquentium multitudo numerosa.
毎日、いかに多くの人々が汚れた霊に満たされていることか、いかに多くの人々が正気を失い、狂気の激怒によって、精神の錯乱に至るまで揺さぶられていることか! 個々の人々の末路をたどる必要はない。 世界中の多様な破滅を通して、罪過に対する罰は、罪を犯した人々の数が多いのと同様に、多様であるのだから。
unusquisque consideret non quid alius passus sit sed quid pati et ipse mereatur, nec euasisse se credat, si eum interim poena distulerit, cum timere plus debeat quem sibi Dei iudicis ira seruauit.
各人は、他人が何を被ったかではなく、自分自身が何を被るにふさわしいかを考えるべきであり、もし刑罰が差し当たり自分を先送りしたとしても、自分が逃れたと信じてはならない。 審判者である神の怒りが、自らのために引き留めておいた者は、より一層恐れなければならないのだから。
§27Nec sibi quo minus agant paenitentiam blandiantur qui etsi nefandis sacrificiis manus non contaminauerunt, libellis tamen conscientiam miscuerunt.
たとえ忌まわしい犠牲によって手を汚さなかったとしても、証明書によって自らの良心を罪に巻き込んだ人々は、悔い改めをしないように自分を慰めるべきではない。
et illa professio est denegantis, contestatio est christiani quod fuerat abnuentis.
あの公言はキリストを否定する者の公言であり、かつてキリスト教徒であったことを否認する証言なのである。
fecisse se dixit quidquid alius faciendo commisit, cumque scriptum sit:nonpotestis duobus dominis seruire, seruiuit saeculari domino, obtemperauit eius edicto, magis obaudiuit humano inperio quam Deo.
その者は、他の者が実際に行うことで犯したあらゆることを自分も行ったと言ったのであり、「あなたがたは二人の主人に仕えることはできない」と書かれているのに、この世の主人に仕え、その勅令に従い、神よりも人間の命令に、より多く従ったのである。
uiderit an minore uel dedecore uel crimine aput homines publicauerit quod admisit: Deum tamen iudicem fugere et uitare non poterit, cum dicat Spiritus sanctus in psalmis: quod est inperfectum meum uiderunt oculi tui et in libro tuo omnes scribentur, et iterum: homo uidet in faciem, Deus in cor, ipse quoque Dominus praemoneat et praestruat dicens: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis.
人間たちの前で、自分が犯した罪を、より少ない不名誉あるいは罪過をもって公にしたのかどうかは、彼自身が考えることである。 しかし、審判者である神を逃れ、避けることはできないだろう。 聖霊が詩篇の中でこう言っておられるのだから。 「私の未完成のものをあなたの目は見られ、あなたの書物にはすべての人が書き記される。 」また別の箇所でも。 「人は顔を見、神は心を見る。 」主ご自身もまた、あらかじめ警告し、備えさせてこう言っておられるのだから。 「そして、すべての教会は、私が腎と心を調べる者であることを知るようになる。
perspicit ille abdita et secreta adque occulta considerat, nec Dei oculos euadere potest aliquis dicentis: ego Deus adproximans et non Deus de longinquo.
」あの方は隠されたことや秘密を見通し、奥深いことを熟考される。 そして、こう言われる神の目から誰も逃れることはできない。 「私は近くにいる神であり、遠くにいる神ではない。
si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non uidebo eum P uidet ille corda et pectora singulorum, et iudicaturus non tantum de factis sed et de uerbis et de cogitationibus nostris omnium mentes uoluntatesque conceptas in ipsis adhuc clausi pectoris latebris intuetur.
もし人が隠れた場所に隠されたとしても、私は彼を見ないだろうか。 」あの方は個々の人々の心と胸を見られ、行いだけでなく、私たちの言葉や考えについても裁こうとされる方として、すべての人々の、まだ閉じられた胸の奥底に抱かれた精神と意志を注視しておられる。

語釈・文法注

  1. §25ignoratione igitur obreptum est, ut — 非人称受動態 `obreptum est`(忍び込まれた、知らぬ間に生じた)に、説明的・結果的な `ut` 節が後続する構文。ここでは、乳児の母親がその無知ゆえに(`ignoratione`)意図せず乳児を聖餐の場に連れてきてしまった(`inferret`)という事態を、受動的に「不意に生じた」と表現している。
  2. §26arcam suam in quo Domini sanctum fuit — 女性名詞 `arca` に対して、関係代名詞の格(奪格)は一致しているものの、性が男性/中性単数の `quo` となっており、文法的な不一致が見られる。これは、関係節内の主語である中性名詞 `sanctum`(主の聖なるもの)の性に牽引(同化)されたか、あるいは後期ラテン語における性の混同を反映している。
  3. §26cinerem ferre se apertis manibus inuenit — `inuenit`(見出した、気づいた)の目的語として対格不定詞(AcI)構文が使われており、`se` が対格主語、`ferre` が不定詞である。「自分が(自らの開いた手の中に)灰を持っていることを知った」という意味を表す。
  4. §27Nec sibi quo minus agant paenitentiam blandiantur — 接続法現在三人称複数 `blandiantur`(へつらう、慰める)に、阻止や妨害を表す表現に通常続く `quo minus` 節が結合している。「(証明書を購入した人々が)悔い改めをしないように自分を慰める(甘やかす)べきではない」という、悔い改めの実行を妨げるような自己欺瞞を戒める表現である。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 棄教者について §25-27. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa007.humanitext-lat1:25-27

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。