Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 棄教者について §19-20

義人の仲裁の限界と殉教者の権能の制限

7 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

モーセ、エレミヤ、ノア、ダニエル、ヨブの例を引き、義人であっても他者の重大な罪を恣意的に赦すことは神の意志に反しては不可能であることを論じる。また、福音書における告白と否定の対比に基づき、殉教者が福音書の掟に反して罪の免除を行うことはあり得ないと説く。

§19Nam et Moyses pro peccatis populi petit nec tamen peccantibus ueniam cum petisset accepit.
というのも、モーセでさえ民の罪のために祈り求めたが、彼が求めた時、罪を犯した者たちのために赦しを受け取ることはできなかったからである。
precor, ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti.
彼は言っている。 「主よ、お願いします、この民は大きな罪を犯しました。 そして今、もしあなたが彼らの罪を赦してくださるなら、赦してください。 しかし、もしそうでないなら、あなたが書き記された書物から私を消し去ってください。
et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo.
」すると主はモーセに言われた。 「もし私の前で罪を犯した者がいるなら、その者を私の書物から消し去ろう。
ille amicus Dei, ille facie ad faciem locutus saepe cum Domino quod petit inpetrare non potuit nec Dei indignantis offensam sua deprecatione placauit.
」あの神の友であり、主としばしば顔と顔を合わせて語り合った者でさえ、自分が求めたことを勝ち得ることができず、自らの哀願によって憤る神の怒りを宥めることはできなかった。
Hieremiam Deus laudat et praedicat dicens: priusquam te formarem in utero, noui te, et priusquam exires de uulua, sanctificaui te et prophetam in gentes posui te, et eidem pro peccatis populi deprecanti frequenter et oranti noli, inquit, orare pro populo hoc et noli postulare pro eis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in tempore adflictationis suae.
神はエレミヤを称賛し、宣言してこう言われている。 「私はあなたを胎内に形づくる前に、あなたを知っていた。 あなたが母の胎から出る前に、私はあなたを聖別し、諸国民への預言者とした。 」そして、その彼が民の罪のために頻繁に哀願し、祈っているときにも、神は言われた。 「この民のために祈ってはならない。 彼らのために願いをかけ、祈り求めるな。 なぜなら、彼らが私を呼び求める時、その患難の時に、私は聞き入れないからである。
quid uero iustius Noe, qui cum repleta esset terra peccatis, solus inuentus est iustus in terris? quid gloriosius Danihele? quid ad facienda martyria in fidei firmitate robustius, in Dei dignatione felicius, qui totiens et cum confligeret uicit et cum uinceret superuixit? quid Iob in operibus promptius, in temptationibus fortius, in dolore patientius, in timore summissius, in fide uerius? nec hi tamen si rogarent, concessurum se Deus dixit.
」また、地上に罪が満ち溢れていたとき、地においてただ一人義なる者と認められたノアよりも義なる者がいるだろうか。 ダニエルよりも栄光に満ちた者がいるだろうか。 信仰の堅固さにおいて殉教に耐えるために、これほど強く、神の恵みにおいてこれほど祝福され、何度も戦っては勝利し、勝利しては生き残った者よりも優れた者がいるだろうか。 行いにおいてこれほど熱心で、試練においてこれほど強く、苦痛においてこれほど忍耐強く、畏れにおいてこれほど謙虚で、信仰においてこれほど真実であったヨブよりも優れた者がいるだろうか。 それでも、たとえ彼らが願ったとしても、自分が聞き入れることはないと神は言われた。
cum propheta Ezechiel pro delicto populi deprecaretur, terra, inquit, quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam et obteram stabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam ab ea hominem et pecora.
預言者エゼキエルが民の罪のために哀願していたとき、神は言われた。 「どのような土地であれ、私に対して罪を犯し、背信の罪を重ねるなら、私はその上に手を伸ばし、パンの支えを絶ち、そこに飢饉を送り込んで、そこから人間と家畜を断ち滅ぼそう。
et si fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salui erunt.
そして、たとえこれら三人の男、ノアとダニエルとヨブがそのただ中にいたとしても、彼らは息子たちも娘たちも救い出すことはできず、彼ら自身だけが救われるであろう。
adeo non omne quod petitur in praeiudicio petentis sed in dantis arbitrio est, nec quicquam sibi usurpat et uindicat humana sententia, nisi adnuat et censura diuina.
」このように、求められることのすべてが求める者の既定の決定権にあるのではなく、与える者の意思にあり、神の判決が同意しない限り、人間の判断が自ら何かを簒奪したり主張したりすることはできない。
§20In euangelio Dominus loquitur dicens: qui confessus me fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram patre meo qui est in caelis: qui autem me negauerit, et ego negabo eum.
福音書の中で、主は語ってこう言われている。 「人の前で私を告白する者を、私も天におられる私の父の前で告白しよう。 しかし、私を否定する者を、私も否定しよう。
si negantem non negat, nec confitentem confitetur.
」もし否定する者を否定しないなら、告白する者を告白することもない。
non potest euangelium in parte consistere et in parte nutare.
福音書はある部分で立ち、別の部分で揺らぐということはあり得ない。
aut utrumque oportet ualeat aut utrumque uim amittat amittat.
両方が有効であるか、あるいは両方がその効力を失うかのどちらかでなければならない。
si negantes rei criminis non erunt, nec confitentes praemium uirtutis accipiunt.
もし否定する者たちが罪の責任を問われないならば、告白する者たちも徳の報酬を受け取ることはない。
porro si fides quae uicerit coronatur, necesse est et uicta perfidia puniatur.
さらに、勝利を収めた信仰が冠を授けられるならば、敗れ去った不信仰も罰せられることが不可避である。
ita martyres aut nihil possunt, si euangelium solui potest, aut si euangelium solui non potest, contra euangelium facere non possunt qui de euangelio martyres fiunt.
したがって、もし福音書が無効にされ得るなら、殉教者たちは何もできないか、あるいはもし福音書が無効にされ得ないなら、福音書によって殉教者となる者たちが福音書に反することを行うことはできない。
nemo, fratres dilectissimi, nemo infamet martyrum dignitatem, nemo eorum glorias destruat et coronas.
愛する兄弟たちよ、誰も、誰も殉教者たちの尊厳を汚してはならず、彼らの栄光と冠を損なってはならない。
manet incorruptae fidei robur incolume, nec dicere aliquid aut facere contra Christum potest cuius et spes et fides et uirtus et gloria omnis in Christo est: ut ab episcopis contra mandatum Dei fiat, auctores esse non possunt qui ipsi Dei mandata fecerunt.
汚されることのない信仰の強さは無傷のまま留まっており、自らの希望も信仰も力も栄光も、そのすべてがキリストのうちにある者が、キリストに反することを語ったり行ったりすることはできない。 神の命令に従った彼ら自身が、司教たちによって神の命令に反することが行われるのを支持する者となるはずがないのである。
an quisquam maior Deo aut diuina bonitate clementior qui aut infectum uelit quod passus est Deus fieri aut quasi illi minus potestatis ad protegendam ecclesiam suam fuerit, auxilio nos suo putet posse seruari?
それとも、誰か神よりも偉大な者、あるいは神の慈愛よりも慈悲深い者がいて、神が容認されたことをなかったことにしたいと望むのだろうか。 あるいは、まるで神には自らの教会を守るための力が欠けていたかのように、私たちは自分の援助によって救われ得ると考えているのだろうか。

語釈・文法注

  1. 15concessurum se Deus dixit — 動詞 `dixit` の目的語となる対格不定詞句(AcI構文)であり、`se` は主節の主語 `Deus` を指す再帰代名詞、`concessurum` は未来能動分詞で `esse` が省略されている。条件節 `si rogarent`(接続法未完了過去)は、伝聞(間接話法)における反事実的条件または仮定(直接話法における `si rogent, concedam` または `si rogarent, concederem`)を表している。
  2. 10oportet ualeat — 非人称動詞 `oportet`(〜せねばならない)は、接続詞 `ut` を伴わずに直接接続法(ここでは `ualeat` および `amittat`)を従えることができる。これは対格不定詞(AcI)を従える構文と並んで、古典期・ポスト古典期のラテン語における標準的な構文の一つである。
  3. 20ut ab episcopis contra mandatum Dei fiat, auctores esse non possunt — `ut... fiat` 節は名詞節(名詞的結果節または目的節)として働き、`auctores`(〜の首謀者、支持者、張本人)の具体的な内容を説明している。「司教たちによって神の命令に反することが行われることの、支持者(張本人)となることはできない」という構造。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 棄教者について §19-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa007.humanitext-lat1:19-20

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。