Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 棄教者について §10-12

世俗の富への執着と財産放棄の勧め

4 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

著者は、迫害の際に祖国や資産を捨ててでも逃れるべきであったと説き、世俗の財産への執着こそが信仰を裏切らせる原因となったことを厳しく批判する。そして、地上の富を捨ててキリストに従う者には、天における大いなる報いと永遠の命が約束されていることを聖書の言葉を引いて強調する。

§10Nec est pro dolor iusta aliqua et grauis causa quae tantum facinus excuset.
痛ましいことに、これほど大きな悪行を弁護するような、何か正当で重大な理由は存在しない。
relinquenda erat patria et patrimonii facienda iactura.
祖国は捨てられるべきであり、資産の喪失は甘んじて受け入れられるべきであった。
cui enim non nascenti adque morienti relinquenda quandoque patria et patrimonii sui facienda iactura est? Christus non relinquatur, salutis ac sedis aeternae iactura timeatur.
なぜなら、生まれてきてそして死んでいく者で、いつかは祖国を捨て、自らの資産の喪失を経験せざるを得ない者がいるだろうか。 キリストが捨てられることのないように、救いと永遠の住処の喪失が恐れられるべきである。
clamat ecce per prophetam Spiritus sanctus: discedite, discedite, exite inde et inmundum nolite tangere: exitede medio eius, separamini qui fertis uasa Domini.
見よ、聖霊が預言者を通して叫んでおられる。 「去れ、去れ、そこから出て行け。 汚れたものに触れてはならない。 その真ん中から出て行け。 主の器を運ぶ者たちよ、身を清めよ」と。
et qui uasa sunt Domini ac templum Dei ne inmundum tangere et feralibus cibis pollui uiolarique cogantur, non exeunt de medio nec recedunt? alibi quoque uox auditur e caelo praemonens quid Dei seruos facere oporteret et dicens: exi de ea, populus meus, ne particeps sis delictorum eius et ne perstringaris plagis eius.
それなのに、主の器であり神の神殿である者たちが、汚れたものに触れたり、死をもたらす食物によって汚され冒涜されたりすることを強制されないようにと、その真ん中から出て行かず、退きもしないのだろうか。 別の場所でもまた、天からの声が聞こえ、神の僕たちが何を行うべきかをあらかじめ警告して言っている。 「私の民よ、彼女から出て行け。 彼女の罪に加担することなく、その災いによって打ちのめされることのないように」と。
qui exit et cedit delicti particeps non fit, plagis uero et ipse perstringitur qui socius criminis inuenitur.
出て行って身を引く者は罪の分担者とはならないが、一方で、犯罪の仲間であると見いだされる者は、彼自身もまた災いによって打ちのめされるのである。
et ideo Dominus in persecutione secedere et fugere mandauit adque ut id fieret et docuit et fecit.
それゆえ、主は迫害の際には退き逃れるようにと命じられ、また、そう行われるようにと教え、自らも行われたのである。
nam cum corona de Dei dignatione descendat nec possit accipi nisi fuerit hora sumendi, quisque in Christo manens interim cedit non fidem denegat sed tempus expectat: qui autem cum non secederet cecidit, negaturus remansit.
なぜなら、冠は神の恩寵によって下るものであり、受け取るべき時が来なければ受け取ることができないので、キリストにとどまる者は誰であれ、一時的に身を引くとしても信仰を否定しているのではなく、時を待っているのである。 しかし、退きもしないのに倒れた者は、否定するためにそこにとどまったのである。
§11Dissimulanda, fratres, ueritas non est nec uulneris nostri materia et causa reticenda.
兄弟たちよ、真実は隠されるべきではなく、我々の傷の原因や理由は秘されるべきではない。
decepit multos patrimonii sui amor caecus, nec ad recedendum parati aut expediti esse potuerunt quos facultates suae uelut conpedes ligauerunt.
多くの者をその資産への盲目的な愛が欺いたのであり、自らの財産が足枷のように縛りつけていた者たちは、退くために準備を整えることも、身軽になることもできなかった。
illa fuerunt remanentibus uincula, illae catenae quibus et uirtus retardata est et fides pressa et mens uincta et anima praeclusa, ut serpenti terram secundum Dei sententiam deuoranti praeda et cibus fierent qui terrestribus inhaererent.
それらこそ、とどまった者たちにとっての縛り縄であり、徳は遅らされ、信仰は押しつぶされ、心は縛られ、魂は閉ざされることになった鎖であった。 それによって、神の宣告に従って地を食らう蛇に対して、地上にしがみつく者たちが獲物となり食物となったのである。
et idcirco Dominus bonorum magister et praemonens in futurum, si uis, inquit, perfectus esse, uende omnia tua et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis: et ueni, sequere me.
だからこそ、善き師であり将来について警告される主は、「もしあなたが完全になりたいなら、あなたの持ち物をすべて売り払って貧しい人々に施しなさい。 そうすれば天に宝を持つことになる。 そして、来て、私に従いなさい」と言われたのである。
si hoc diuites facerent, per diuitias non perirent, thesaurum in caelo reponentes hostem nunc et expugnatorem domesticum non haberent: esset in caelo cor et animus et sensus, si thesaurus esset in caelo, nec uinci a saeculo posset qui unde uinceretur in saeculo non haberet.
もし富んだ者たちがこれを行っていたなら、富によって滅びることはなかったであろう。 天に宝を蓄えていたなら、今になって敵や、家庭内の攻略者を持つことはなかったであろう。 もし宝が天にあったなら、心も魂も感覚も天にあったであろうし、この世において自分が征服される原因となるものを世に持たない者は、世によって征服されることもなかったであろう。
sequeretur Dominum solutus et liber, ut apostoli et sub apostolis multi et nonnulli saepe fecerunt qui et rebus suis et parentibus derelictis indiuiduis Christi nexibus adhaeserunt.
使徒たちや、使徒たちの下で多くの人々が、またしばしば一部の人々が行ったように、自らの財産も親も捨てて、分かちがたいキリストとの絆に固執した人々のように、束縛から解かれて自由に主に従ったであろう。
§12Sequi autem Christum quomodo possunt qui patrimonii uinculo detinentur? aut quomodo caelum petunt et ad sublimia et alta conscendunt qui terrenis cupiditatibus degrauantur? possidere se credunt qui potius possidentur, census sui serui nec ad pecuniam domini sed magis pecuniae mancipati.
だが、資産の絆によって引き留められている者たちが、どうしてキリストに従うことができようか。 あるいは、地上の欲望によって重荷を負わされている者たちが、どうして天を求め、高き崇高な場所へと登ることができようか。 彼らは自分が所有していると信じているが、むしろ所有されているのであり、自らの財産の奴隷であって、金銭に対して主人なのではなく、むしろ金銭に隷属させられているのである。
hoc tempus, hos homines apostolus denotat dicens: qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipula et desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum.
使徒はこの時代、これらの人々を指して次のように述べている。 「富もうとする者は、誘惑と罠、また人を滅亡と破滅に沈める、多くの有害で愚かな欲望に陥る」と。
radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis.
「なぜなら、すべての悪の根は貪欲であり、ある人々はこれを追い求めるあまり信仰から迷い出、多くの苦痛によって自分を刺し貫いたからである」と。
Dominus autem quibus nos praemiis ad contemptum rei familiaris inuitat? parua haec et exigua huius temporis damna quibus mercedibus pensat? nemo est, inquit, qui relinquat domum aut agrum aut parentes aut fratres aut uxorem aut filios propter regnum Dei et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem uenturo uitam aeternam.
一方、主は我々を、私有財産を軽視させるためにいかなる報いをもって招いておられるだろうか。 この時代のこれら小さくわずかな損失を、いかなる報酬をもって埋め合わせておられるだろうか。 「神の国のために、家、畑、親、兄弟、妻、あるいは子供を捨てる者で、この時代にその幾倍もを受け取り、また来るべき世において永遠の命を受け取らない者はいない」と。
quibus cognitis et de Dei pollicentis ueritate conpertis non tantum timenda non est eiusmodi sed et optanda iactura est ipso denuo Domino praedicante et monente: beati eritis, cum persecuti uos fuerint et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro ut nequam propter filium hominis.
これらが知られ、約束される神の真実について確かめられたからには、そのような損失は恐れるべきではないばかりか、むしろ望まれるべきものである。 主ご自身が再び説き、警告しておられるように。 「人の子のために、人々があなた方を憎み、あなた方を退け、追い出し、あなた方の名を汚らわしいものとして罵るとき、あなた方は幸いである。
gaudete in illa die et exultate: ecce enim merces uestra multa in caelis.
その日に喜び、躍り上がりなさい。 見よ、天においてあなた方の受ける報いは大きいのである」と。

語釈・文法注

  1. ¦20¦relinquenda erat patria et patrimonii facienda iactura — 未来受動分詞(動形容詞)`relinquenda` と `facienda` に未完了過去の `erat` が結びついて、二人称または三人称における義務・当然(〜されるべきであった)を表す受動周辺言行構文(coniugatio periphrastica passiva)を形成している。
  2. ¦5¦ne inmundum tangere ... cogantur, non exeunt de medio nec recedunt? — `ne ... cogantur` は目的節(〜しないように)。主節の `non exeunt ... nec recedunt?` の否定疑問文に係る。主語である `qui uasa sunt Domini`(主の器である者たち)が「〜を強制されないために、彼らは出て行かないのだろうか(いや、出て行くべきである)」という反語的な修辞疑問を形成している。
  3. ¦25¦si hoc diuites facerent, per diuitias non perirent ... haberent ... esset — 接続法未完了過去(`facerent`, `perirent`, `haberent`, `esset`)を用いた反実仮想条件文。現在の事実に反する仮定(「もし今、富んだ者たちがこれを行っているなら、彼らは〜ないであろうに」)を表す。
  4. ¦p.246¦quibus cognitis et de Dei pollicentis ueritate conpertis — 関係代名詞 `quibus` が文頭で連結の役割(接続的関係詞)を果たし、奪格絶対構文 `quibus cognitis`(これらが知られたとき)を構成している。さらに `et ... conpertis` も同じく `quibus` を論理的通底とする奪格絶対構文として並列されている。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 棄教者について §10-12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa007.humanitext-lat1:10-12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。