Humanitext Reader

カルタゴのキプリアヌス · 忍耐の善について §6-8

キリストの生涯と受難における忍耐の模範

3 / 9 箇所 · ラテン語

要旨

キリストがその受肉、生涯、受難、そして十字架上の死に至るまで、いかに忍耐を体現されたかを多くの対比を用いて示し、ご自身を殺害した者や迫害者さえも悔い改めれば救いへと受け入れるキリストの無辺の忍耐を称える。

§6Nec hoc, fratres dilectissimi, Iesus Christus Dominus et Deus noster tantum uerbis docuit, sed impleuit et factis.
愛する兄弟たちよ、私たちの主であり神であるイエス・ キリストは、このことを言葉だけで教えられたのではなく、行いによっても果たされた。
et qui ad hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit.
そして、父の意志を行うために自分は下ってきたと言われた方は、神的な威光の証しを表現された他の様々な奇跡的な力(徳)のただ中にあっても、持続的な耐え忍びによって、父の忍耐をも守り抜かれた。
omnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia comite signatur, quod primum de [illa] sublimitate caelesti ad terrena descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et cum peccator ipse non esset aliena peccata portare.
実に、彼のすべての行いは、その到来の最初から、忍耐を伴侶として刻印されている。 すなわち、まず神の子が、あの天の崇高な高さから地上のものへと下ってこられたとき、人間の肉を身にまとうことを蔑まれず、ご自身は罪人でなかったにもかかわらず、他人の罪を背負われたことである。
inmortalitate interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium salute perimatur.
不死性を一時的に脇に置いて、ご自身が死すべきものとなることを受け入れられたのは、罪のない者として、罪ある者たちの救いのために滅ぼされるためであった。
Dominus baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis corpus abluere.
主はしもべによって洗礼を受けられ、ご自身が罪の許しを与えようとされているのに、新生の洗いによって肉体を洗い清めることを拒まれなかった。
diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur: esurit et famem sensit ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant caelesti pane saturarentur.
他の人々が満たされる当の方が、四十日間断食される。 彼は飢え、飢えを感じられた。 それは、言葉と恵みの飢えの中にいた者たちが天のパンによって満たされるためであった。
cum diabolo temptante congreditur et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba conatur.
誘惑する悪魔と戦い、敵を単に言葉だけで打ち破ったことに満足して、言葉以上のことは何も試みられなかった。
discipulis non ut semis dominica potestate praefuit, sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam pedes apostolorum lauare, ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat esse conseruus.
弟子たちに対して、主としての主的な権力をもって支配されたのではなく、むしろ慈悲深く穏やかに、兄弟のような愛をもって彼らを愛し、使徒たちの足を洗うことさえも良しとされた。 それは、主がしもべたちに対してこのようにある間、ご自身の例によって、仲間や同等の者たちに対して同じしもべ(同僚)がいかにあるべきかを教えるためであった。
nec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare.
従順な者たちに対して彼がこのようにあられたことは、驚くにはあたらない。 彼はユダを最後まで長い忍耐をもって耐え忍び、敵とともに食事を摂り、身内の敵であることを知りながらそれを公に暴露せず、裏切り者の接吻を拒まれなかったのである。
in Iudaeis uero tolerandis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos ad fidem suadendo flectere, obsequio ingratos fouere, contradicentibus respondere leniter, superbos sustinere clementer, humiliter persequentibus cedere, prophetarum interfectores et aduersus Deum semper rebelles usque ad crucis et passionis horam uelle colligere.
しかしながら、ユダヤ人たちを耐え忍ぶことにおいて、いかに大いなる心の平静、いかに大いなる忍耐があったことか。 信じない者たちを説得によって信仰へと方向転換させ、好意をもって恩知らずな者たちを温かく育み、反論する者たちに穏やかに答え、傲慢な者たちを寛大に耐え忍び、迫害する者たちに謙虚に退き、預言者たちを殺害した者たち、また常に神に対して反逆する者たちを、十字架と受難の時まで、呼び集めようと望まれたことにおいて。
§7Sub ipsa autem passione et cruce, priusquam ad crudelitatem necis et effusionem sanguinis ueniretur, quae conuiciorum probra patienter audita, quae contumeliarum tolerata ludibria, ut insultantium sputamina exciperet qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset et cuius nomine a semis eius nunc diabolus cum angelis suis flagellatur flagella ipse pateretur, coronaretur spinis qui martyras floribus coronat aeternis, palmis in faciem uerberaretur qui palmas ueras uincentibus tribuit, spoliaretur ueste terrena qui indumento inmortalitatis ceteros uestit, cibaretur felle qui cibum caelestem dedit, aceto potaretur qui salubri poculo propinauit.
しかし、受難と十字架そのものの下で、死の残虐さと血の流出に至る前に、いかなる罵言の侮辱が忍耐強く聴かれ、いかなる侮辱の嘲笑が耐え忍ばれたことか。 少し前にご自身の唾によって盲人の目を形作られた方が、侮辱する者たちの唾を自ら受け、その名によって現在そのしもべたちから悪魔とその使いたちが鞭打たれている方が、ご自身で鞭打ちに耐え、殉教者たちに永遠の花をもって冠を授ける方が、茨で冠をかぶせられ、勝利者たちに真の棕櫚を与える方が、顔を平手で打たれ、地上の衣を剥ぎ取られる。 他の人々に不滅の衣を着せる方が、地上の衣を剥ぎ取られ、天の食べ物を与えた方が、胆汁を食わされ、救いの杯を飲ませた方が、酢を飲まされるために。
ille innocens, ille iustus, immo innocentia ipse et ipse iustitia inter facinorosos deputatur et testimoniis falsis ueritas premitur, iudicatur iudicaturus et Dei sermo ad crucem tacens ducitur.
あの無垢なる者、あの義なる者、いや無垢そのもの、義そのものである方が犯罪者たちの間に数えられ、偽りの証言によって真理が圧迫され、裁くはずの方が裁かれ、神の言葉が沈黙したまま十字架へと引かれていく。
et cum ad crucem Domini confundantur sidera, elementa turbentur, contremescat terra, nox diem cludat, sol ne Iudaeorum facinus aspicere cogatur et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur nec mouetur nec maiestatem suam sub ipsa saltim passione profitetur: usque ad finem perseueranter ac iugiter tolerantur omnia ut consummetur in Christo plena et perfecta patientia.
そして、主の十字架において、星々が光を失い、諸元素が混乱し、地が震え、夜が昼を閉じ、太陽がユダヤ人たちの悪行を見ることを強制されないようにとその光線と目(光)を引き込めるときであっても、あの方は語らず、動揺せず、少なくとも受難そのものの下にあってもご自身の威光を表明されることはない。 最後まで忍耐強くそして絶え間なくすべてが耐え忍ばれる。 それは、キリストにおいて、満ち足りた、完全な忍耐が成就されるためであった。
§8Et post ista adhuc interfectores suos, si conuersi ad eum uenerint, suscipit et patientia salutari ad conseruandum benignus ecclesiam suam nemini cludit.
そして、これらの後になってもなお、ご自身を殺害した者たちであっても、もし彼らが立ち返って彼のもとに来るならば受け入れ、救いをもたらす忍耐によって、ご自身の教会を保護するために慈悲深く、誰に対しても閉じられない。
illos aduersarios, illos blasphemos, illos nominis sui semper inimicos, si paenitentiam delicti agant, si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis sed ad praemium regni caelestis admittit.
あの敵対者たち、あの冒涜者たち、あのご自身の名の常に仇たる者たちを、もし彼らが過ちの悔い改めを行い、犯した悪行を認めるならば、罪の赦し(寛赦)へと受け入れるだけでなく、天の御国の報いへと受け入れられる。
quid potest patientius, quid benignius dici? uiuificatur Christi sanguine etiam qui fudit sanguinem Christi.
これ以上に忍耐強く、これ以上に慈悲深いことが、何と言われ得ようか。 キリストの血を流した者さえも、キリストの血によって生かされるのである。
talis est Christi ac tanta patientia: quae nisi talis et tanta existeret, Paulum quoque apostolum ecclesia non haberet.
キリストの忍耐はこのようなものであり、これほどに大いなるものである。 もしそれがこのようなものでなく、これほど大いなるものでなかったなら、教会は使徒パウロをも持っていなかったであろう。

語釈・文法注

  1. §6patientia comite — 名詞 `patientia`(単数・奪格)と、叙述的同格として形容詞的に機能する名詞 `comite`(`comes`「伴侶」の単数・奪格)からなる、前置詞を伴わない奪格独立構文。「忍耐を伴侶として」「忍耐を伴って」の意。
  2. §6qui Iudam potuit... — 関係代名詞 `qui` は先行文の主語であるキリストを指す。この関係節は単なる叙述にとどまらず、主節の記述(「従順な者たちに対して彼がこのようにあられたことは驚くべきことではない」)に対する理由(「なぜなら彼は〜を耐え忍ぶことができたからである」)を説明する因果的な機能を持っている。
  3. §7ut insultantium... — 接続詞 `ut` に導かれる一連の接続法現在完了(ここでは過去の歴史的文脈における接続法未完了過去 `exciperet`, `pateretur` 等)の列挙。キリストの神的な力と、受難において受けた不条理な屈辱とのパラドックス的対比を強調しており、結果(「〜するほどに(耐え忍ばれた)」)または、救済の経綸における目的(「〜するために」)を示す。
  4. §8quae nisi talis et tanta existeret — 繋ぎの関係代名詞 `quae`(キリストの忍耐を指す)で始まる条件文。条件節に接続法未完了過去 `existeret`、帰結節に `haberet`(`Paulum... ecclesia non haberet`)を用いることで、現在の事実に反する仮定(「もしそれがこれほど大いなるものでなければ、現在教会はパウロを持っていないだろう」)を表している。

この箇所を引用する

カルタゴのキプリアヌス, 忍耐の善について §6-8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa003.humanitext-lat1:6-8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。