Humanitext Reader

カルタゴのキプリアヌス · 忍耐の善について §4-5

神の忍耐と天の父を模倣することの教え

2 / 9 箇所 · ラテン語

要旨

著者は神が侮辱を耐え忍びつつも全人類に変わらぬ自然の恵みを与えて悔い改めの猶予を与えていることを示し、さらにキリストの福音を引いて、敵を愛し忍耐を示すことで天の父なる神を模倣し完全な者となるよう説く。

§4Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias largiatur.
神における忍耐がいかに真で、いかに大いなるものであるかは、神自身の威光と名誉に対する侮辱として人間によって作られた不浄な神殿や地上の彫像、不敬虔な儀式を極めて忍耐強く耐え忍びつつ、善人にも悪人にも等しく日を昇らせ、太陽の光を現させ、また雨をもって地を潤されることに表れている。 神の恩恵からは誰も排除されることなく、正しい者にも不正な者にも同様に区別なき雨が惜しみなく注がれる。
uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere.
私たちは、神の意志によって、忍耐の分かちがたい平等さのうちに、害を与える者にも無害な者にも、敬虔な者にも不敬虔な者にも、感謝する者にも恩知らずな者にも、季節が従い、万物が仕え、風が吹き、泉が流れ、実りの収穫が豊かになり、葡萄の果実が熟し、木々には果実が満ちあふれ、森は葉を茂らせ、草原は花咲くのを見るのである。
et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutum semel retributionis diem patienter expectat, cumque habeat in potestate uindictam, mauult diu tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens, ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem morientis, quantum ut reuertatur et uiuat.
そして、度重なる、いや絶え間ない侮辱によって神が憤られるにもかかわらず、神はその怒りを和らげ、一度定められた報いの日の到来を忍耐強く待ち望まれる。 また、いつでも復讐できる力を手中に持ちながらも、神は長く忍耐を保つことを望まれ、寛大に耐え忍び、引き延ばされる。 それは、もし可能であるなら、長く引き延ばされた悪意がいつかは改められ、過ちと罪の汚れの中に身を投じていた人間が、神ご自身の警告と「私は死ぬ者の死を望まない。 むしろ彼が立ち返って生きることを望む」というお言葉によって、遅まきながらでも神に立ち返るようにするためである。
[et iterum: reuertimini ad me, dicit Dominus.
[また曰く、主は言われる、「私に立ち返れ」と。
] et iterum: reuertimini ad Dominum Deum uestrum, quoniam misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui sententiam flectat aduersus malitias inrogatas.
]さらに曰く、「あなたたちの主なる神に立ち返れ。 主は慈悲深く、情け深く、忍耐強く、大いなる憐れみに満ち、下された災いに対して思い直される(判決を曲げられる)方だからである。
quod beatus apostolus Paulus commemorans et peccatorem ad paenitentiam reuocans proponit et dicit: an numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis ignorans quoniam patientia et bonitas Dei ad paenitentiam te adducit? tu autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua.
」祝福された使徒パウロはこのことを思い起こさせ、罪人を悔い改めへと呼び戻しつつ、提示して次のように言っている。 「あるいは、神の忍耐と慈悲があなたを悔い改めへと導くことを知らずに、神の慈愛と寛容と忍耐の豊かさを軽んじるのか。 しかし、あなたは頑なさと悔い改めない心のせいで、怒りの日、すなわち神の義しい裁きが明らかになる日に向けて、自分自身に怒りを蓄えている。 神は一人ひとりにその行いに応じて報いられる。
iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia consulatur.
」神の裁きが義しいと彼が言ったのは、それが遅く訪れるからであり、人間の命のために神の長い忍耐が配慮されるようにと、長く大いに引き延ばされるからである。
tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando iam non potest paenitentia prodesse peccati.
不敬虔な者や罪人に罰が執行されるのは、罪の悔い改めがもはや何の役にも立たなくなった時である。
§5Adque ut plenius intellegere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est et quisque lenis patiens et mitis est Dei patris imitator est, cum in euangelio suo Dominus praecepta in salutem daret et diuina monita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: audistis quia dictum est: diliges proximum tibi et odio habebis inimicum tibi.
そして、愛する兄弟たちよ、神の忍耐とはどのようなものであるか、また穏やかで忍耐強く優しい人は誰でも、父なる神の模倣者であることを私たちがより完全に理解できるようにと、主はその福音の中で救いに至る掟を与え、神の訓戒を引き出して弟子たちを完全に至るよう教育されたとき、次のように提示して言われた。 「『隣人を愛し、敵を憎め』と言われたのを、あなた方は聞いた。
ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros et orate pro eis qui uos persecuntur, ut sitis filii patris uestri qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos.
しかし、私はあなた方に言う。 敵を愛し、あなた方を迫害する者のために祈りなさい。 天におられるあなた方の父の子となるためである。 父は悪人にも善人にも太陽を昇らせ、正しい者にも不義な者にも雨を降らせてくださるからである。
si enim dilexeritis eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti, quomodo pater uester caelestis perfectus est.
もし自分を愛してくれる人を愛したからとて、何の報いがあろうか。 徴税人でも同じことをしているではないか。 また、自分の兄弟たちだけに挨拶したからとて、他より優れた何をしていることになろうか。 異邦人でも同じことをしているではないか。 だから、あなた方の天の父が完全であられるように、あなた方も完全な者となりなさい。
sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris.
」このようにして、神の子らが完全になると彼は言い、天の誕生によって新しくされた人々が完成される(至る)ことを彼は示し、教えた。 もし父なる神の忍耐が私たちの内にとどまり、アダムが罪によって失った神の似姿が、私たちの行いの中で明らかになり、輝くならば。
quae gloria est similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus possit aequari.
神に似た者となることは、いかに大きな栄光であろうか。 徳において、神的な賛美に等しくされ得るものを有することは、いかなる、そしていかに大きな幸福であろうか。

語釈・文法注

  1. §4Qualis uero in Deo et quanta patientia — 動詞(sitなど)が省略された感嘆文的または叙述的な名詞文構造です。後続のquod節(〜という事実)が、神における忍耐がいかなるものでどれほど大いなるものであるかの具体的内容を実質的に説明しています。
  2. ¦5¦quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias largiatur — quominusは、excludere(排除する・妨げる)などの否定的なニュアンスを持つ動詞の後に置かれ、「〜することを妨げない」「〜することから排除されない」という意味の接続法従属節を導きます。ここでは「正しい者にも不義なる者にも等しく雨が与えられることから、誰も排除されない」という意味になります。
  3. ¦5¦iustum iudicium Dei dixit esse — 対格不定詞(AcI)構文で、主動詞dixit(パウロが言った)に対する目的語節です。esseの主語対格はiustum iudicium Deiであり、「神の裁きは義しいと[パウロは]言った」という構造を成しています。
  4. ¦10¦quia patientia Dei res est — 動詞intellegereの目的節として、古典期の対格不定詞(AcI)構文の代わりに、後期ラテン語で一般的なquia+直説法が用いられています。このresは抽象的な観念ではなく「実在する確かなもの」「真実の事象」を意味します。

この箇所を引用する

カルタゴのキプリアヌス, 忍耐の善について §4-5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa003.humanitext-lat1:4-5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。