§4Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias largiatur.
하느님 안에 있는 인내가 얼마나 크고 어떠한 성격의 것인지는, 인간들이 그분의 위엄과 영예를 모독하기 위해 세운 세속적인 신전들과 지상의 우상들, 그리고 신성모독적인 의식들을 지극히 인내심 있게 견디시면서, 선한 이들에게나 악한 이들에게나 똑같이 날이 밝아오게 하시고 태양 빛이 솟아오르게 하시는 것에서, 그리고 비로 땅을 적실 때 의로운 이들과 마찬가지로 불의한 이들에게도 구별 없는 비를 아낌없이 베풀어 주시어 그분의 은혜로부터 배제되는 이가 아무도 없도록 하시는 것에서 드러납니다.
uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere.
우리는 인내의 나눌 수 없는 평등함에 따라, 하느님의 뜻에 힘입어 해가 바뀌고, 만물이 복종하며, 바람이 불고, 샘이 흐르며, 곡식의 수확이 풍성해지고, 포도밭의 열매가 익어가고, 나무에 과일이 넘쳐나고, 숲이 울창해지고, 초원이 꽃피는 것을 봅니다. 이는 해를 끼치는 자와 해를 끼치지 않는 자, 경건한 자와 불경한 자, 감사하는 자와 배은망덕한 자 모두에게 그러합니다.
et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutum semel retributionis diem patienter expectat, cumque habeat in potestate uindictam, mauult diu tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens, ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem morientis, quantum ut reuertatur et uiuat.
그리고 하느님께서는 빈번하고 아니 끊임없는 모욕으로 인해 진노하시면서도 그분의 노여움을 누그러뜨리시고, 한 번 정해진 보복의 날을 인내심 있게 기다리십니다. 또한 그분은 손에 보복의 권능을 쥐고 계시면서도, 오랫동안 인내를 유지하시기를 바라시며 자비롭게 견디시고 미루십니다. 이는 가능만 하다면 오랫동안 지속된 악의가 언젠가는 변화되고, 오류와 죄악의 오염 속에 뒹굴던 인간이 하느님 친히 경고하시며 말씀하시기를 '나는 죽는 자의 죽음을 원하지 않고, 오히려 그가 돌아서서 살기를 원한다' 하실 때에 늦게나마 하느님께로 돌아오게 하려는 것입니다.
[et iterum: reuertimini ad me, dicit Dominus.
[그리고 다시 이르기를, "주님께서 말씀하신다, 나에게로 돌아오너라" 하셨습니다.] 그리고 다시 이르기를, "너희는 너희 주 하느님께로 돌아오너라.
] et iterum: reuertimini ad Dominum Deum uestrum, quoniam misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui sententiam flectat aduersus malitias inrogatas.
그분은 자비하시고 너그럽고 인내심이 강하시며 자애가 넘치시고, 내리신 재앙에 대해 뜻을 돌리시는 분이시기 때문이다" 하셨습니다.
quod beatus apostolus Paulus commemorans et peccatorem ad paenitentiam reuocans proponit et dicit: an numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis ignorans quoniam patientia et bonitas Dei ad paenitentiam te adducit? tu autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua. iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia consulatur.
복된 사도 바오로는 이 사실을 상기시키고 죄인을 참회로 다시 부르며 제시하여 이렇게 말합니다. "아니면, 하느님의 인내와 인자하심이 너를 회개로 이끈다는 것을 알지 못한 채, 그분의 선하심과 관용과 인내의 풍요함을 멸시하는 것입니까? 당신은 고집과 회개하지 않는 마음에 따라, 하느님의 의로운 심판이 계시되고 진노가 내리는 날에 당신 자신에게 닥칠 진노를 쌓아가고 있습니다. 그분은 각자에게 그 행실대로 갚아 주실 것입니다." 하느님의 심판이 의롭다고 사도가 말한 것은, 그것이 늦게 오기 때문이고, 인간의 생명을 위해 하느님의 오랜 인내가 배려되도록 오랫동안 크게 미루어지기 때문입니다.
tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando iam non potest paenitentia prodesse peccati.
불경한 자와 죄인에게 벌이 집행되는 것은, 더 이상 죄의 참회가 아무런 소용이 없게 되었을 때 비로소 일어나는 일입니다.
§5Adque ut plenius intellegere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est et quisque lenis patiens et mitis est Dei patris imitator est, cum in euangelio suo Dominus praecepta in salutem daret et diuina monita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: audistis quia dictum est: diliges proximum tibi et odio habebis inimicum tibi.
그리고 사랑하는 형제 여러분, 우리가 하느님의 인내란 어떠한 것인지, 그리고 온유하고 인내심 있으며 다정한 사람은 누구나 아버지 하느님의 모방자라는 것을 더 온전히 이해할 수 있도록, 주님께서 당신의 복음 안에서 구원에 이르는 계명들을 주시고 신성한 가르침을 꺼내시어 제자들을 완전함으로 교육하실 때, 제시하여 이렇게 말씀하셨습니다. "너희는 '네 이웃을 사랑하고 네 원수를 미워하라'고 이르신 말씀을 들었다.
ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros et orate pro eis qui uos persecuntur, ut sitis filii patris uestri qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos.
그러나 나는 너희에게 말한다. 너희 원수를 사랑하고 너희를 박해하는 자들을 위해 기도하여라. 그리하여 하늘에 계신 너희 아버지의 자녀가 되게 하여라. 그분은 선한 이들에게나 악한 이들에게나 당신의 태양을 떠오르게 하시고, 의로운 이들에게나 불의한 이들에게나 비를 내려 주신다.
si enim dilexeritis eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti, quomodo pater uester caelestis perfectus est. sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris.
너희가 너희를 사랑하는 이들만 사랑한다면 무슨 상을 받겠느냐? 세리들도 그와 같이 하지 않느냐? 그리고 너희가 너희 형제들에게만 인사한다면 남보다 더 나을 것이 무엇이겠느냐? 이방인들도 그와 같이 하지 않느냐? 그러므로 하늘의 너희 아버지가 완전하신 것처럼 너희도 완전한 사람이 되어라." 이처럼 하느님의 자녀들이 완전해진다고 주님께서는 말씀하셨고, 하늘의 태어남으로 새로워진 이들이 완성됨을 보여주고 가르치셨습니다. 만일 아버지 하느님의 인내가 우리 안에 머무르고, 아담이 죄로 인해 잃어버렸던 신성한 모상이 우리 행동 안에서 드러나고 빛난다면 말입니다.
quae gloria est similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus possit aequari.
하느님을 닮은 이가 된다는 것은 얼마나 큰 영광이며, 덕 안에서 신성한 찬양과 대등해질 수 있는 것을 지닌다는 것은 어떠하며 얼마나 큰 행복이겠습니까!"},