Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · デメトリアヌスへ §7-9

神の懲罰としての災厄と異教徒の不従順の矛盾

3 / 9 箇所 · ラテン語

要旨

天変地異や疫病は、キリスト教のせいではなく、神の警告や不信仰者への処罰であると論じる。また、自らの奴隷に絶対的服従を求める一方で、万物の支配者である神を敬わない異教徒たちの矛盾を告発する。

§7Indignatur ecce Dominus et irascitur et quod ad eum non conuertamini comminatur: et tu miraris aut quereris in hac obstinatione et contemptu uestro, si rara desuper pluuia descendat, si terra situ pulueris squaleat, si uix ieiunas et pallidas herbas sterilis gleba producat, si uineam debilitet grando caedens, si oleam detruncet turbo subuertens, si fontem siccitas statuat, aerem pestilens aura corrumpat, hominem morbida ualitudo consumat, cum omnia ista peccatis prouocantibus ueniant et plus exacerbetur Deus quando nihil talia et tanta proficiant.
見よ、主は憤り、怒っておられ、あなた方が主のもとに立ち返らないことに脅しをかけておられる。 そして、あなた方のこの頑迷さと軽蔑の中にあって、もし上空から降る雨が稀となり、地が塵の堆積で荒れ果て、不毛な土壌がようやく飢えた青白い草を生み出すのみとなり、打ちつける雹が葡萄畑を弱らせ、転覆させるつむじ風がオリーブの木を切り倒し、干ばつが泉を止め、有害な大気が空気を汚し、病弱な健康状態が人間を蝕むとしても、あなたは驚いたり不満を言ったりするのだろうか。 これらすべてのことは引き金となる罪のために到来するのであり、このような、またこれほど大きな出来事が何の効果ももたらさないとき、神はさらに激怒されるというのに。
fieri enim ista uel ad disciplinam contumacium uel ad poenam malorum, declarat in scripturis sanctis idem Deus dicens: sine causa percussi filios uestros, disciplinam non exceperunt.
というのも、これらのことが、反抗的な者たちへの訓戒のため、あるいは悪人たちへの処罰のために起こるのだということを、同じ神が聖なる書物の中で自ら宣言してこう言っておられるからである。 「私は理由なくあなた方の子らを打ったが、彼らは訓戒を受け入れなかった。
et propheta deuotus ac dicatus Deo ad haec eadem respondit et dicit: uerberasti eos nec doluerunt: flagellasti eos nec uoluerunt accipere disciplinam.
」そして、神に献身し捧げられた預言者も、これらと同じことに対して応えてこう言っている。 「あなたは彼らを打たれたが、彼らは痛まなかった。 あなたは彼らを鞭打たれたが、彼らは訓戒を受け入れようとしなかった。
ecce inrogantur diuinitus plagae et nullus Dei metus est: ecce uerbera desuper et flagella non desunt et trepidatio nulla, nulla formido est.
」見よ、神から災厄が課されているのに、神への恐れはまったくない。 見よ、上からの打撃と鞭は絶え間なくあるのに、おののきもなければ、畏怖もまったくない。
quid si non intercederet rebus humanis uel ista censura? quanto adhuc maior in hominibus esset audacia facinorum inpunitate secura?
もし人間の営みに、せめてこの裁きすら介入しなかったとしたらどうなっていただろうか。 罰せられないことで安堵した人間たちの犯罪の大胆さは、どれほどさらに大きくなっていたことだろうか。
§8Quereris quod minus nunc tibi uberes fontes et aurae salubres et frequens pluuia et fertilis terra obsequium praebeant, quod non ita utilitatibus tuis et uoluptatibus elementa deseruiant.
あなたは、今や豊かな泉や健康に良いそよ風、頻繁な雨、実り豊かな大地があなたに従順を示さなくなり、諸元素があなたの便益や快楽にそれほど仕えてくれないと不満を言う。
tu enim Deo semis per quem tibi cuncta deseruiunt: famularis illi cuius nutu tibi uniuersa famulantur.
というのも、すべてがあなたに仕えるための仲介者である神に、あなたは仕えているのだろうか。 万物がその合図によってあなたに仕えるその方に、あなたは仕えているのだろうか。
ipse de seruo tuo exigis seruitutem et homo hominem parere tibi et oboedire compellis, et cum sit uobis eadem sors nascendi, condicio una moriendi, corporum materia consimilis, animarum ratio communis, aequali iure et pari lege uel ueniatur in istum mundum uel de mundo postmodum recedatur, tamen nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, nisi ad uoluntatis obsequium pareatur, inperiosus et nimius seruitutis exactor flagellas, uerberas, fame, siti, nuditate et ferro frequenter et carcere adfligis et crucias.
あなた自身、自分の奴隷に対しては服従を要求し、同じ人間でありながら人間に自分に従い服従することを強制している。 そして、あなた方には誕生の運命も同じであり、死の条件も一つであり、肉体の素材も極めて似ており、魂の理性も共通であって、対等な権利と同等の法によってこの世界に入り、あるいは後でこの世界から去るというのに。 それにもかかわらず、あなたの思い通りに仕えられないなら、あなたの意志に従順に従われないなら、あなたは傲慢で過酷な服従の取立人として、鞭打ち、殴り、飢え、渇き、裸、そしてしばしば鉄器や牢獄によって苦しめ、責め苛むのだ。
et non agnoscis Dominum Deum tuum, cum sic exerceas ipse dominatum?
そうしてあなた自身が支配を行っているというのに、自分の主なる神を認めないのだろうか。
§9Merito ergo incursantibus plagis non desunt Dei flagella nec uerbera.
したがって、当然のことながら、災厄が襲いかかる中で、神の鞭も打撃も欠くことはないのである。
quae cum nihil istic promoueant nec ad Deum singulos tanto cladium terrore conuertant, manet postmodum carcer aeternus et iugis flamma et poena perpetua, nec audietur illic rogantium gemitus, quia nec hic Dei indignantis terror auditus est qui per prophetam clamat et dicit: audite sermonem Domini, filii Israel, quia iudicium est Domini aduersus incolas terrae, quod neque misericordia neque ueritas neque agnitio Dei sit super terram: execratio et mendacium et caedes et furtum et adulterium diffusum est super terram, sanguinem sanguini supermiscent.
これらがこの世で何の効果ももたらさず、これほど凄まじい大惨事の恐怖によっても個々の人々を神へと立ち返らせない以上、その後には永遠の牢獄と絶え間ない炎と永久の刑罰が待ち受けている。 そしてそこでは、懇願する者たちの呻き声が聞き届けられることはない。 なぜなら、預言者を通して叫び、こう言っておられる憤る神の畏るべき声が、この世において聞き入れられなかったからである。 「イスラエルの子らよ、主の言葉を聞け。 主はこの地の住民に対して裁判を起こされる。 地に慈しみもなく、真理もなく、神を知る知識もないからである。 呪い、偽り、殺害、盗み、姦淫が地上に蔓延し、流血に流血を重ねている。
idcirco terra lugebit cum uniuersis incolis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus caeli, et deficient pisces maris, ut nemo iudicet, nemo reuincat.
それゆえ、地はそのすべての住民、野の獣、地の這うもの、空の鳥とともに嘆き、海の魚も滅び去る。 誰も裁くことができず、誰も論破することができないようにするためである。
indignari se Deus dicit quod agnitio Dei non sit in terris, et Deus non agnoscitur nec timetur.
」神を知る知識が地上にないことに神は憤っておられると言っているのに、神は認められず、恐れられてもいない。
delicta mendaciorum, libidinum, fraudium, crudelitatis, impietatis, furoris Deus increpat et incusat, et ad innocentiam nemo conuertitur.
偽り、色欲、欺瞞、残酷、不信心、狂気の罪を神は咎め、非難しておられるのに、誰も無垢へと立ち返ろうとしない。
fiunt ecce quae uerbis Dei ante praedicta sunt, nec quisquam fide praesentium ut in futurum consulat admonetur.
見よ、神の言葉によってあらかじめ告げられていたことが起こっているのに、現在の出来事への信頼によって、将来に備えるよう警告を受ける者は一人もいない。
inter ipsa aduersa quibus uix coartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in periculis tantis non de se magis sed de altero iudicare.
魂がほとんど圧迫され閉じ込められて息も絶え絶えであるような逆境のただ中にあっても、悪事を行う余裕があり、これほど大きな危険の中で、自分自身についてではなく、むしろ他者について裁きを下しているのである。
indignamini indignari Deum, quasi aliquid boni male uiuendo mereamini, quasi non omnia ista quae accidunt minora adhuc sint et leuiora peccatis uestris.
あなた方は神が憤っておられることに憤慨している。 まるで邪悪に生きることで何か良いものを受けるに値するかのように、また、起こっているこれらすべてのことが、あなた方の罪に比べれば依然として小さく、軽いものではないかのように。

語釈・文法注

  1. §7fieri enim ista uel ad disciplinam contumacium uel ad poenam malorum, declarat — `fieri`(現在不定詞受動態)を不定詞動詞とし、`ista`を対格の主語とする対格不定詞構文(A.c.I.)が、文の後半にある動詞 `declarat` の目的語節を形成している。通常の語順とは異なり、主節の動詞 `declarat` に先んじて従属節全体が置かれている点に注意。
  2. §7quod ad eum non conuertamini comminatur — `comminatur`(脅す、警告する)の目的語として、古典期に一般的な対格不定詞(A.c.I.)の代わりに、後期ラテン語に見られる指示小辞 `quod` と直説法(`conuertamini`)を用いた名詞節が置かれている。
  3. §8tu enim Deo seruis — 提示されたテキストでは `semis` となっているが、これは文脈上、与格 `Deo` を支配する動詞 `seruio`(仕える)の二人称単数現在形 `seruis` の誤記(r と m の混同などによる)と解釈するのが極めて自然である。また、全体は修辞疑問文として「あなたは神に仕えているというのか」と解釈される。
  4. §8nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, nisi ad uoluntatis obsequium pareatur — いずれも自動詞(`seruio`「仕える」、`pareo`「従う」)の接続法現在受動態三人称単数形を用いた非人称受動態構文。意味上は「(人々が)あなたに仕えないならば、あなたの意志に従わないならば」という能動的な仮定を表す。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, デメトリアヌスへ §7-9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa002.humanitext-lat1:7-9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。