§4quid si et senes inputent christianis quod minus ualeant in senectute, quod non perinde ut prius uigeant auditu aurium, cursu pedum, oculorum acie, uirium robore, suco uiscerum, mole membrorum, et cum olim ultra octingentos et nongentos annos uita hominum longaeua procederet, uix nunc possit ad centenarium numerum peruenire.
もし老人たちまでもが、自分が老年にあって活力が衰えていること、耳の聴力、足の歩み、目の鋭さ、体力の強さ、内臓の潤い、手足のたくましさにおいて以前ほど活気がないこと、そしてかつては人間の長寿の生涯が八百年や九百年以上にも及んでいたのに、今やようやく百歳という数に達することができる程度であることについて、キリスト教徒のせいにしたらどうなるだろうか。
canos uidemus in pueris, capilli deficiunt antequam crescunt, nec aetas in senectutem desinit, sed incipit a senectute.
私たちは子供たちの中に白髪を見るし、髪の毛は伸びる前に抜け落ちる。 そして年齢は老年において終わるのではなく、老年から始まるのだ。
sic in ortu adhuc suo ad finem natiuitas properat, sic quodcumque nunc nascitur mundi ipsius senectute degenerat, ut nemo mirari debeat singula in mundo deficere coepisse, cum ipse iam mundus totus in defectione sit et in fine.
このように、誕生はまだその始まりのうちにすでに終末へと急ぎ、このように、今生まれるものは何であれ世界自体の老衰によって退化している。 したがって、世界自体がすでに全体として衰退の中にあり、終末に向かっている以上、世界における個々のものが衰退し始めたことを誰も驚くべきではない。
§5Quod autem crebrius bella continuant, quod sterilitas et fames sollicitudinem cumulant, quod saeuientibus morbis ualitudo frangitur, quod humanum genus luis populatione uastatur, et hoc scias esse praedictum in nouissimis temporibus multiplicari mala et aduersa uariari et adpropinquante iam iudicii die magis ac magis in plagas generis humani censuram Dei indignantis accendi.
しかし、戦争がより頻繁に続き、不毛と飢饉が心配を募らせ、猛威を振るう病気によって健康が損なわれ、疫病の荒廃によって人類が破滅に追いやられていること、これについても、終わりの時に災いが激増し、逆境が多様化し、審判の日が近づくにつれて、憤る神の裁きが人類の災厄に向けてますます燃え上がることがあらかじめ告げられているのだと知るべきである。
non enim, sicut tua falsa querimonia et inperitia ueritatis ignara iactat et clamitat, ista accidunt, quod dii uestri a nobis non colantur, sed quod a uobis non colatur Deus.
というのも、あなたの偽りの不満や真理を知らない無知が大声で触れ回っているように、あなた方の神々が私たちによって崇拝されていないからこれらのことが起こるのではなく、神があなた方によって崇拝されていないから起こるのである。
nam cum ipse sit mundi dominus et rector et cuncta arbitrio eius et nutu gerantur nec quicquam fieri possit nisi quod aut fecerit aut fieri ipse permiserit, utique quando ea fiunt quae iram Dei indignantis ostendunt non propter nos fiunt a quibus Deus colitur, sed delictis et meritis uestris inrogantur, a quibus Deus omnino nec quaeritur nec timetur nec relictis uanis superstitionibus religio uera cognoscitur, ut qui Deus unus est omnibus unus colatur ab omnibus et rogetur.
なぜなら、神ご自身が世界の主であり支配者であって、すべての事柄が神の意志と合図によって行われ、神ご自身が自ら行ったか、あるいは行われることをお許しになったこと以外には何も起こり得ないのだから、憤る神の怒りを示すような事柄が起こるとき、それは神を崇拝している私たちのために起こるのではなく、あなた方の罪と受けるに値する報いとして課されるのである。 あなた方は神をまったく求めず、恐れず、虚しい迷信を捨てて真の宗教を認識しようともしない。 それは、すべての人にとって唯一である神が、唯一の存在としてすべての人から崇拝され、祈られるためである。
§6Ipsum denique audi loquentem, ipsum uoce diuina instruentem nos et monentem: Dominum Deum tuum [inquit] adorabis et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque me, et iterum: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis et ne adoraueritis eos: et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos.
最後に、神ご自身が語っておられるのを聞き、神ご自身が神聖な声をもって私たちを教え、警告しておられるのを聞くがよい。 「あなたはあなたの主なる神を礼拝し、ただその方にのみ仕えよ」と神は言われる。 また「私のほかに、あなたに他の神々があってはならない」。 また「他の神々の後を追って歩み、それらに仕えてはならない。 それらを礼拝してはならない。 あなた方を滅ぼすために、あなた方の手の業によって私を怒らせてはならない」。
propheta item sancto Spiritu plenus contestatur et denuntiat iram Dei dicens: haec dicit dominus omnipotens: eo quod domus mea deserta est, uos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecora et super omnes labores manuum eorum.
同様に、聖霊に満ちた預言者も神の怒りを証言し、布告してこう言っている。 「全能の主はこう言われる。 私の家が荒れ果てているのに、あなた方はそれぞれ自分の家へと走っている。 それゆえ、天は露を降らせるのをやめ、地はその産物を差し控える。 そして私は、地の上に、穀物の上に、新しい葡萄酒の上に、油の上に、人間の上に、家畜の上に、そして彼らの手のすべての労働の上に剣をもたらす。
item propheta alius repetit et dicit: et pluam super unam ciuitatem et super unam non pluam.
」また、別の預言者も繰り返してこう言っている。 「私は一つの町の上に雨を降らせ、もう一つの町の上には降らせない。
pars una compluetur et pars super quam non pluero arefiet.
ある部分は雨で潤され、私が雨を降らせない部分は枯れ果てる。
et congregabuntur duae et tres ciuitates in unam ciuitatem potandae aquae causa nec sic satiabuntur: et non conuertimini ad me, dicit Dominus.
そして二つ、三つの町が一つの町に水を飲むために集まるが、それでも満たされることはない。 それでもあなた方は私に立ち帰らない、と主は言われる。 」