Humanitext Reader

居普良 · 致德美特里阿努斯 §4-6

作为偶像崇拜代价的灾难与神的愤怒

第 2 段,共 9 段 · 拉丁语

内容简介

塞浦里安论证道,正如老人因自身肉体衰退而归咎于基督徒是荒谬的一样,自然界因世界衰老而发生退化也绝非基督徒的责任。他解释说,饥荒、瘟疫等当下的灾难是上帝对不崇拜真神的偶像崇拜者的愤怒体现,正如圣经中所预言的那样,是末日审判临近的征兆。

§4quid si et senes inputent christianis quod minus ualeant in senectute, quod non perinde ut prius uigeant auditu aurium, cursu pedum, oculorum acie, uirium robore, suco uiscerum, mole membrorum, et cum olim ultra octingentos et nongentos annos uita hominum longaeua procederet, uix nunc possit ad centenarium numerum peruenire.
如果老人也把他们在老年时期活力衰退归咎于基督徒,说他们的听力、步伐、眼力、体力、脏腑的润泽、四肢的强壮都不如从前,并且从前人的长寿生涯能超过八百年和九百年,如今却几乎只能达到百岁之数,那又会怎样呢?
canos uidemus in pueris, capilli deficiunt antequam crescunt, nec aetas in senectutem desinit, sed incipit a senectute.
我们在孩童身上看到白发,头发还没长出来就脱落,年龄不是结束于老年,而是开始于老年。
sic in ortu adhuc suo ad finem natiuitas properat, sic quodcumque nunc nascitur mundi ipsius senectute degenerat, ut nemo mirari debeat singula in mundo deficere coepisse, cum ipse iam mundus totus in defectione sit et in fine.
同样,诞生在其萌芽状态就已急于走向终点,同样,如今出生的一切都因世界自身的衰老而退化,因此,当世界本身已整体处于衰败和终结之中时,谁也不该对世界中个别事物开始衰退感到惊异。
§5Quod autem crebrius bella continuant, quod sterilitas et fames sollicitudinem cumulant, quod saeuientibus morbis ualitudo frangitur, quod humanum genus luis populatione uastatur, et hoc scias esse praedictum in nouissimis temporibus multiplicari mala et aduersa uariari et adpropinquante iam iudicii die magis ac magis in plagas generis humani censuram Dei indignantis accendi.
至于战争更频繁地持续,不育与饥荒累积了忧虑,猛烈的疾病摧毁了健康,瘟疫的蹂躏荒废了人类,你也应当知道这一切已被预言:在末后的日子里,灾祸将会增多,逆境将会多样,且随着审判之日的临近,愤怒的上帝的责罚将针对人类的灾难而越发燃烧。
non enim, sicut tua falsa querimonia et inperitia ueritatis ignara iactat et clamitat, ista accidunt, quod dii uestri a nobis non colantur, sed quod a uobis non colatur Deus.
因为这些事情的发生,并不像你那虚假的抱怨以及对真理一无所知的愚昧所宣扬和叫嚣的那样,是因为你们的神明没有受到我们的崇拜,而是因为上帝没有受到你们的崇拜。
nam cum ipse sit mundi dominus et rector et cuncta arbitrio eius et nutu gerantur nec quicquam fieri possit nisi quod aut fecerit aut fieri ipse permiserit, utique quando ea fiunt quae iram Dei indignantis ostendunt non propter nos fiunt a quibus Deus colitur, sed delictis et meritis uestris inrogantur, a quibus Deus omnino nec quaeritur nec timetur nec relictis uanis superstitionibus religio uera cognoscitur, ut qui Deus unus est omnibus unus colatur ab omnibus et rogetur.
因为既然上帝自己是世界的君王与主宰,一切都依祂的旨意和点头而运行,且除了祂亲自降下或允许发生的事之外,没有任何事能够发生,那么当那些显示愤怒上帝之怒火的事发生时,它们绝非因为我们这些崇拜上帝之人而起,而是惩罚在你们的罪恶和应得之报上。 你们根本不寻求也不敬畏上帝,更不愿抛弃虚妄的迷信以认识真宗教,以便让那对所有人而言都是唯一的上帝,被所有人作为唯一的对象来崇拜和祈求。
§6Ipsum denique audi loquentem, ipsum uoce diuina instruentem nos et monentem: Dominum Deum tuum [inquit] adorabis et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque me, et iterum: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis et ne adoraueritis eos: et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos.
最后,听祂自己说话吧,听祂自己用神圣的声音来教导并警告我们。 祂说:“你当敬拜主你的神,单要事奉祂。 ”又说:“除我以外,你不可有别的神。 ”又说:“不可随从别神去事奉它们,不可敬拜它们,也不可用你们手所做的激怒我,免得我毁灭你们。
propheta item sancto Spiritu plenus contestatur et denuntiat iram Dei dicens: haec dicit dominus omnipotens: eo quod domus mea deserta est, uos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecora et super omnes labores manuum eorum.
”同样,一位充满圣灵的先知也见证并宣告上帝的愤怒,说:“万军之主如此说:因我的殿荒凉,你们各人却奔向自己的房屋,所以天不降甘露,地也不出产作物,我必降刀兵于地上、于五谷、于新酒、于油、于人、于牲畜、以及他们手所劳碌得来的一切事物上。
item propheta alius repetit et dicit: et pluam super unam ciuitatem et super unam non pluam. pars una compluetur et pars super quam non pluero arefiet.
”同样,另一位先知也重复说道:“我使这城降雨,不使那城降雨;有一块地蒙雨滋润,那无雨的一块地就枯干了。
et congregabuntur duae et tres ciuitates in unam ciuitatem potandae aquae causa nec sic satiabuntur: et non conuertimini ad me, dicit Dominus.
两三座城的人凑到一座城去喝水,却仍得不到饱足;你们仍不归向我,这是主说的。 ”

词汇与语法注释

  1. §4quid si et senes inputent — `quid si` 后面接虚拟语气现在时 `inputent`,提出了一个非现实或极端的假设(“如果老人也归咎于……那会怎样”)。随后的 `quod` 从句中的动词(如 `ualeant`)使用虚拟语气,是为了主观地传达这一假设性抱怨的内容。
  2. §5Quod autem crebrius bella... et hoc scias — 句首的 `Quod` 用作引导名词性从句的连词(“至于……这一事实”),在引出主语式长句之后连接到主句 `et hoc scias`(“你也应当知道这一点”)。`scias` 是表示劝勉的虚拟语气现在时,其宾语是接在后面的对格不定式结构 `multiplicari mala` 等。
  3. §5non enim... ista accidunt, quod... sed quod — 解释 `ista accidunt` 原因的两个 `quod` 从句(表示事实的因果连词)通过 `non... sed...` 进行了对比。这一结构强调了因果关系的颠倒:这些事情发生并非因为你们的神明未受崇拜(`non... quod`),而是因为上帝未受你们的崇拜(`sed quod`)。
  4. §6Ipsum denique audi loquentem — 感官动词命令式 `audi` 带有宾格宾语 `ipsum` 及其作补足语的现在分词 `loquentem`(以及随后的 `instruentem... et monentem`),构成了表示生动直接感知的句式:“听他自己说话、教导和警告”。

引用这一段

居普良, 致德美特里阿努斯 §4-6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa002.humanitext-lat1:4-6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。