§4quid si et senes inputent christianis quod minus ualeant in senectute, quod non perinde ut prius uigeant auditu aurium, cursu pedum, oculorum acie, uirium robore, suco uiscerum, mole membrorum, et cum olim ultra octingentos et nongentos annos uita hominum longaeua procederet, uix nunc possit ad centenarium numerum peruenire.
만약 노인들마저 자신들이 노년에 힘이 약해진 것, 귀의 청력, 발의 걸음, 눈의 침침함, 체력의 강인함, 내장의 윤기, 사지의 든든함에 있어서 예전만큼 활기차지 못한 것, 그리고 옛날에는 인간의 장수하는 수명이 800세와 900세를 넘겨 이어졌던 반면, 이제는 겨우 100세의 수에 도달할 수 있는 정도인 것에 대해 그리스도인들의 탓으로 돌린다면 어떻게 되겠는가?
canos uidemus in pueris, capilli deficiunt antequam crescunt, nec aetas in senectutem desinit, sed incipit a senectute.
우리는 아이들에게서 흰머리를 보며, 머리카락은 자라기도 전에 빠지고, 나이는 노년에서 끝나는 것이 아니라 노년으로부터 시작된다.
sic in ortu adhuc suo ad finem natiuitas properat, sic quodcumque nunc nascitur mundi ipsius senectute degenerat, ut nemo mirari debeat singula in mundo deficere coepisse, cum ipse iam mundus totus in defectione sit et in fine.
이처럼 탄생은 아직 그 시작단계에서 이미 종말을 향해 서두르고 있으며, 이처럼 지금 태어나는 것은 무엇이든 세계 자체의 노쇠함으로 인해 퇴화하고 있으니, 세계 자체가 이미 전체적으로 쇠퇴와 종말 속에 있을 때 세계 안의 개별 사물들이 쇠퇴하기 시작했음을 누구도 놀라워해서는 안 된다.
§5Quod autem crebrius bella continuant, quod sterilitas et fames sollicitudinem cumulant, quod saeuientibus morbis ualitudo frangitur, quod humanum genus luis populatione uastatur, et hoc scias esse praedictum in nouissimis temporibus multiplicari mala et aduersa uariari et adpropinquante iam iudicii die magis ac magis in plagas generis humani censuram Dei indignantis accendi.
그러나 전쟁이 더 빈번하게 지속되는 것, 불임과 기근이 근심을 더하는 것, 맹렬한 질병들로 건강이 깨어지는 것, 전염병의 황폐화로 인류가 파멸해가는 것, 이 또한 마지막 때에 악이 배가되고 역경이 다양해지며 심판의 날이 이미 다가옴에 따라 분노하시는 하느님의 징벌이 인류의 재앙을 향해 더욱더 타오를 것임이 예고된 바임을 당신은 알아야 한다.
non enim, sicut tua falsa querimonia et inperitia ueritatis ignara iactat et clamitat, ista accidunt, quod dii uestri a nobis non colantur, sed quod a uobis non colatur Deus.
왜냐하면 당신의 거짓된 불평과 진리를 알지 못하는 무지가 자랑하고 외치듯이, 너희의 신들이 우리에 의해 숭배받지 않기 때문에 이 일들이 일어나는 것이 아니라, 하느님께서 너희에 의해 숭배받지 않기 때문에 일어나는 것이기 때문이다.
nam cum ipse sit mundi dominus et rector et cuncta arbitrio eius et nutu gerantur nec quicquam fieri possit nisi quod aut fecerit aut fieri ipse permiserit, utique quando ea fiunt quae iram Dei indignantis ostendunt non propter nos fiunt a quibus Deus colitur, sed delictis et meritis uestris inrogantur, a quibus Deus omnino nec quaeritur nec timetur nec relictis uanis superstitionibus religio uera cognoscitur, ut qui Deus unus est omnibus unus colatur ab omnibus et rogetur.
하느님께서 친히 세상의 주인이자 지배자이시며 모든 일이 그분의 뜻과 결재에 의해 움직이고 그분께서 친히 행하셨거나 행해지도록 허락하신 것 외에는 아무것도 일어날 수 없으므로, 정녕 분노하시는 하느님의 진노를 보여주는 일들이 일어날 때, 그것들은 하느님을 숭배하는 우리 때문에 일어나는 것이 아니라, 하느님을 전혀 찾지도 경외하지도 않고 허무한 미신을 버려 참된 종교를 깨닫지도 않는 너희의 죄악과 응분의 대가로 부과되는 것이다. 이는 모든 이에게 유일하신 하느님께서 오직 한 분으로서 모든 이에게 예배받으시고 간구받으시도록 하기 위함이다.
§6Ipsum denique audi loquentem, ipsum uoce diuina instruentem nos et monentem: Dominum Deum tuum [inquit] adorabis et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque me, et iterum: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis et ne adoraueritis eos: et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos.
끝으로, 그분께서 친히 말씀하시는 것을 듣고, 그분께서 신성한 목소리로 우리를 가르치시고 경고하시는 것을 들으라. 그분께서 말씀하시기를, “너는 너의 주 하느님을 경배하고 오직 그분만을 섬기라” 하셨고, 다시 “내 앞에 다른 신들을 두지 말라” 하셨으며, 다시 “너희는 다른 신들을 따라 걸으며 그것들을 섬기지 말고 그것들을 경배하지 말며, 너희를 멸망시키지 않도록 너희 손으로 만든 업적들로 나를 격분시키지 말라” 하셨다.
propheta item sancto Spiritu plenus contestatur et denuntiat iram Dei dicens: haec dicit dominus omnipotens: eo quod domus mea deserta est, uos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecora et super omnes labores manuum eorum.
또한 성령으로 가득 찬 예언자가 하느님의 진노를 증언하고 엄포를 놓으며 말하기를, “전능하신 주님께서 이렇게 말씀하신다. 내 집은 황폐해졌는데 너희는 저마다 자기 집으로 달려가는구나. 그러므로 하늘은 이슬을 내리지 않고 땅은 그 소출을 거두어들이며, 내가 땅 위에, 곡식 위에, 새 포도주 위에, 기름 위에, 사람 위에, 가축 위에, 그리고 그들 손의 모든 노고 위에 칼을 끌어들이리라” 하였다.
item propheta alius repetit et dicit: et pluam super unam ciuitatem et super unam non pluam. pars una compluetur et pars super quam non pluero arefiet.
또한 다른 예언자가 반복하여 말하기를, “내가 한 성읍 위에는 비를 내리고 한 성읍 위에는 비를 내리지 않으리니, 한 구역은 비로 젖고 내가 비를 내리지 않는 구역은 말라 버리리라.
et congregabuntur duae et tres ciuitates in unam ciuitatem potandae aquae causa nec sic satiabuntur: et non conuertimini ad me, dicit Dominus.
그리하여 물을 마시러 두세 성읍이 한 성읍으로 모여들어도 해갈되지 않으리니, 그래도 너희는 나에게 돌아오지 않는구나, 하고 주님께서 말씀하신다” 하였다.