Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · デメトリアヌスへ §15-17

悪霊の告白と迫害への報復としての神罰

6 / 9 箇所 · ラテン語

要旨

キリスト教の悪魔祓いにおける悪霊の告白を挙げて異教の迷信を非難し、直立して造られた人間の本来の気高さをもって神に立ち返るよう促す。さらに、キリスト者が迫害に抵抗しないのは神による復讐の確信があるからであり、帝国の混乱はまさにその神罰の表れであると主張する。

§150 si audire eos uelis et uidere, quando adiurantur a nobis, torquentur spiritalibus flagris et uerborum tormentis de obsessis corporibus eiciuntur, quando eiulantes et gementes uoce humana et potestate diuina flagella et uerbera sentientes uenturum iudicium confitentur.
おお、もしあなたが、彼らが我々によって誓わされるときに、彼らを聞き、また見ることを望むなら。 彼らは霊的な鞭によって拷問され、言葉の責め苦によって憑依された肉体から追い出されるのだ。 彼らが叫びうめきながら、人間の声で、そして神の力によって鞭と打撃を感じつつ、来たるべき審判を告白するときに。
ueni et cognosce uera esse quae dicimus: et quia sic deos colere te dicis, uel ipsis crede quos colis.
来なさい、そして我々が語ることが真実であることを知りなさい。 そして、あなたがそのように神々を礼拝していると言うのだから、せめてあなたが礼拝している当の彼らを信じるがよい。
aut si uolueris et tibi credere, de te ipso loquetur audiente te qui nunc tuum pectus obsedit, qui nunc mentem tuam ignorantiae nocte caecauit.
あるいは、もしあなたが自分自身をも信じたいと望むなら、今あなたの胸を占領し、今あなたの精神を無知の夜で盲目にしている者が、あなたが聞いている前で、あなた自身について語るだろう。
uidebis nos rogari ab eis quos tu rogas, timeri ab eis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremere captiuos quos tu suspicis et ueneraris ut dominos.
あなたは、あなたが頼みとする者たちから我々が哀願され、あなたが崇拝する者たちから恐れられるのを見るだろう。 あなたが主人として仰ぎ、崇敬している捕虜たちが、我々の手の下で縛られて立ち、震えているのを見るだろう。
certe uel sic confundi in istis erroribus tuis poteris, quando conspecxeris et audieris deos tuos quid sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet uobis praestigias illas et fallacias suas non posse celare.
確かに、これによってさえ、あなたは自分のこれらの誤謬において恥じ入ることができるだろう。 あなたが自分の神々を尋問するときに、彼らが自分たちが何者であるかを直ちに露呈し、あなたがたが立ち会っているにもかかわらず、自らのあのペテンや欺瞞を隠すことができないのを、目にするか、あるいは聞くときに。
§16Quae ergo mentis ignauia est, immo quae desipientium caeca et stulta dementia ad lucem de tenebris non uenire et mortis aeternae laqueis uinctos spem nolle inmortalitatis excipere, non metuere Deum conminantem et dicentem: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli.
それゆえ、闇から光へと来ようとせず、永遠の死の罠に縛られながら不死の希望を受け入れようとしないのは、なんと精神の怠惰、いや、愚か者たちのなんと盲目で愚かしい狂気であることか。 威嚇し、こう言われる神を恐れないとは。 ただ主のみに捧げるのでなければ、神々に犠牲を捧げる者は根絶やしにされるであろう。
et iterum: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? quid te ad falsos deos humilias et inclinas, quid ante inepta simulacra et figmenta terrena captiuum corpus incuruas? rectum te Deus fecit et cum cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, tibi sublimis status et ad caelum adque ad Dominum susum uultus erectus est.
また、こうある。 「彼らは自分の指が作ったものを崇拝した。 そして人間は屈められ、人は低くされた。 私は彼らを許さないであろうか。 」なぜあなたは偽りの神々に対して自分を卑下し、身をかがめるのか。 なぜ愚かな偶像や地上の造り物の前で、捕らわれた肉体を折り曲げるのか。 神はあなたを直立して造られた。 そして、他の動物たちがうつ伏せになり、その姿勢が地に向かって低められているのに対し、あなたには高貴な立ち姿と、天および主に向かって上方へと向けられた顔が与えられている。
illuc intuere, illuc oculos tuos dirige, in supernis Deum quaere.
そこを見つめよ、そこへあなたの目を向けよ、天上の領域に神を求めよ。
ut carere inferis possis, ad alta et caelestia suspensum pectus adtolle.
冥府を免れることができるように、高く天上のものへと、憧れに満ちた心を高めよ。
quid te in lapsum mortis cum serpente quem colis sternis? quid in ruinam diaboli per ipsum et cum ipso cadis? sublimitatem serua qua natus es.
なぜあなたは、あなたが礼拝している蛇とともに、死の転落へと身を伏せるのか。 なぜ悪魔の滅亡の中へ、彼を通じて、また彼とともに落ちるのか。 あなたが生まれ持った気高さを保て。
perseuera talis qualis a Deo factus es.
神によって造られた通りの姿であり続けよ。
cum statu oris et corporis animum tuum statue.
顔と体の姿勢とともに、あなたの心を確立せよ。
ut cognoscere Deum possis, te ante cognosce.
神を知ることができるように、まず自分自身を知れ。
relinque idola quae humanus error inuenit.
人間の誤謬が作り出した偶像を捨てよ。
ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit.
神に立ち返れ。 あなたがその方を呼び求めるなら、助けてくださる。
Christo crede quem uiuificandis ac reparandis nobis pater misit.
父が我々を生かし回復させるために遣わされたキリストを信じよ。
laedere seruos Dei et Christi persecutionibus tuis desine quos laesos ultio diuina defendit.
あなたの迫害によって神とキリストの僕たちを傷つけるのをやめよ。 彼らが傷つけられたときには、神の復讐が彼らを守るのだ。
§17Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur.
なぜなら、まさにそれゆえに、我々の誰もが捕らえられるときに抵抗せず、我々の民が極めて多く、また豊かであるにもかかわらず、汝らの不当な暴力に対して自ら復讐しようとしないからである。
patientes facit de secutura ultione securitas.
後に続くであろう復讐についての確信が、我々を耐え忍ぶものとする。
innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt certi et fidentes quod inultum non remaneat quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta.
無辜の者たちは害を加える者たちに屈し、罪なき者たちは、我々が被るいかなることも罰されずに放置されることはないと確信し信頼して、刑罰と拷問に甘んじている。 そして、迫害による不正が大きければ大きいほど、迫害に対する復讐はより正当で、より重いものとなる。
nec umquam impiorum scelere in nostrum nomen exurgitur, ut non statim diuinitus uindicta comitetur.
不敬な者たちの罪悪によって我々の名に対して立ち上がられるとき、ただちに神からの復讐が伴わないことは一度もない。
ut memorias taceamus antiquas et ultiones pro cultoribus Dei saepe repetitas nullo uocis praeconio reuoluamus, documentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate sic granditer nuper secuta defensio est ruinis rerum, iacturis opum, dispendio militum, deminutione castrorum.
古くからの記憶を語らず、神の礼拝者のために何度も繰り返された復讐を言葉による布告で蒸し返さないとしても、最近の出来事の証拠だけで十分である。 すなわち、物事の崩壊、富の損失、兵士の犠牲、防衛拠点の減少によって、最近これほど迅速に、しかもこれほどの迅速さの中でこれほど大規模に保護が続いたということである。
nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum iam pridem scriptura diuina posuerit et dixerit: mihi uindictam, ego retribuam, dicit Dominus, et iterum Spiritus sanctus praemoneat et dicat: ne dixeris: ulciscar me de inimico meo, sed expecta Dominum ut tibi auxilio sit.
そして、これが偶然に起こったと誰かが考えたり、不慮のことであったと思ったりしてはならない。 神の聖書がすでに久しく前に次のように定め、言っているからである。 「復讐は我がものなり、我が報いん、と主は言われる。 」そして再び聖霊が前もって警告し、こう言われているからである。 「『私は敵に復讐する』と言ってはならない。 主を待ち望め、主があなたを助けてくださるように。
unde clarum est adque manifestum quia non per nos sed pro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei indignatione descendunt.
」これによって、神の怒りから下るこれらすべてのことが、我々を通じてではなく、我々のために起こっていることは、明瞭かつ明白である。

語釈・文法注

  1. 15O si audire eos uelis et uidere — 感嘆の小辞 o と si に接続法現在形(uelis)が続くことで、実現可能な、あるいは切実な願望(「ああ、もしあなたが〜を望むなら!」)を表す。単なる仮定条件節ではなく、読者を論証現場へと誘うレトリックとして機能している。
  2. 15statim prodere — 知覚動詞 conspecxeris et audieris に導かれる対格不定詞構文(A.C.I.)。deos tuos が対格の主語であり、prodere および後続の non posse celare が不定詞動詞。間接疑問節 quid sint(彼らが何者であるか)は prodere の目的語である。
  3. 16sacrificans diis eradicabitur — 主格現在分詞 sacrificans が名詞的に(「犠牲を捧げる者は」)用いられ、文の主語となっている。これは古典ラテン語の規範からは外れるが、聖書古ラテン語訳(Itala 等)によく見られるギリシア語およびヘブライ語の直訳的文体である(出エジプト記22:20引用)。
  4. 16cum statu oris et corporis animum tuum statue — 前置詞 cum の後ろの名詞 statu(名詞 status の奪格、「姿勢」)と、命令法動詞 statue(動詞 statuere、「確立せよ」)の同一語根を用いた言葉遊び(同音異義修辞、paronomasia)。肉体の直立と精神の確立をかけている。
  5. 17Inde est enim quod... ulciscitur — Inde est quod...(〜というのはそこから来ている)は、原因を示す関係的な接続構文。quod 節の中には nemo... reluctatur と nec... ulciscitur という2つの主要動詞節が並列されている。quamuis noster populus は譲歩を表す。
  6. 17ut memorias taceamus antiquas — 目的または譲歩の接続法現在形(taceamus)を伴う ut 節。いわゆる「言及を避ける修辞法(praeteritio / preterition)」を形成し、「〜については語らないとしても」という意味になり、後続の主節(documentum recentis rei satis est...)へと読者の注意を引く。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, デメトリアヌスへ §15-17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa002.humanitext-lat1:15-17

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。