Humanitext Reader

アウグスティヌス · フルゲンティウスへの小論 §8-11

命の泉の真の所有者と司祭の罪への反論

4 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

ドナトゥス派が聖書を引用して正しい者の手にある「命の泉」や「罪人の油」について主張するのに対し、大公派は人間は誰もが罪人であり真の泉や油は神と聖霊に属すること、また秘跡の有効性は司祭の品行に依存しないことを反論し、ドナトゥス派の暴力を「海賊」に例えて非難する。

§8Donatista dixit: Aut si unum putas cum reis aliqua permixtione coniunctum sacramentum baptismi, audi prophetas quibus sit recte dispensum, dicente Salomone: fons uitae in manibus iusti.
Donatista dixit: あるいは、もしあなたが、罪人たちとの何らかの混合によって結びつけられた洗礼の秘跡を、一つ(で同じ)ものと考えているなら、それが誰に正しく分け与えられたかを預言者たちから聞きなさい。 ソロモンがこう言っている。 「命の泉は正しい者の手の中にある。
Catholicus respondit: Bene de uobis dominus dixit;
」 Catholicus respondit: 主はあなたがたについて善く言われた。
qui errorem uestrum ante praeuidit: uos qui iustificatis uos coram hominibus, deus autem nouit corda uestra, quia quod altum est hominibus abominabile est apud deum.
主はあなたがたの誤りをあらかじめ見抜いておられた。 「あなたがたは人の前で自分を正しいとする者たちであるが、神はあなたがたの心を知っておられる。 なぜなら、人の間で高いとされるものは、神の前で忌むべきものだからである。
si iustus es et fons uitae in manu tua est, non homo, sed deus es.
」もしあなたが正しく、命の泉があなたの手の中にあるなら、あなたは人間ではなく神である。
ad te confugiatur, tibi credatur, in te spes omnis uitae ponatur, ipsum baptisma in nomine tuo detur et de domino taceatur, uis scire ubi hunc fontem uitae requiras? in psalmo habes: apud te est fons uitae et in lumine tuo uidebimus lumen.
あなたに逃れ場が求められ、あなたが信じられ、あなたの中に命のすべての希望が置かれ、洗礼そのものがあなたの名によって授けられ、主については沈黙されるべきだというのか。 この命の泉をどこに求めるべきか知りたいか。 詩編の中にこうある。 「あなたのもとに命の泉があり、あなたの光の中に私たちは光を見る。
non legisti: filius malus superbos oculos habet, filius malus ipse se iustum dicit, exitus autem suos non abluet? nisi (te) ut hominem reum esse cognoueris, nisi te peccatorem ueraci corde clamaueris, iustificari omnino non poteris, dicente propheta: dic tu iniquitates tuas, ut iustificeris. et Iohannes apostolus: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est.
」あなたは読まなかったのか。 「悪しき息子は傲慢な目を持ち、悪しき息子は自らを正しいと言うが、自らの立ち去る道を洗い流しはしない」と。 もしあなたが、自分自身を罪ある人間であると認めないなら、また真実な心で自分を罪人であると叫ばないなら、あなたは決して義とされることはない。 預言者が「あなたが義とされるために、あなたの不義を告げよ」と言い、使徒ヨハネが「もし私たちが罪を持っていないと言うなら、私たちは自分自身を欺いており、真理は私たちの内にない」と言っている通りである。
§9Donatista dixit: Et Dauid dicit: oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum.
Donatista dixit: またダビデは言う。 「しかし罪人の油が私の頭を潤さないように」と。
Catholicus respondit: Da ergo mihi aliquem tuorum quem probes non esse peccatorem, ut oleum uestrum non possit esse peccatoris, cum scriptum sit: nullus est hominum qui non peccet.
Catholicus respondit: それなら、あなたの側の者のうち、罪人ではないとあなたが証明できる者を一人私に示しなさい。 あなたがたの油が罪人のものであり得ないようにするために。 「罪を犯さない人間は一人もいない」と書かれているのだから。
interpres male, desuper lege, ut sensum possis accipere.
悪しき翻訳者よ、その上から読みなさい、そうすれば意味を理解できるだろう。
sic ait: corripiet me iustus in misericordia et increpabit me;
彼はこのように言っている。 「正しい者は私を慈悲をもって懲らしめ、私を責めるだろう。
oleum autem peccatoris non unguat caput meum, hoc est: melior est misericors increpatio quam lenis adulatio, sicut et illud: meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici.
しかし罪人の油が私の頭に塗られないように。 」すなわち、憐れみ深い譴責は、心地よい追従よりも優れているということである。 次のように言われているのと同じである。 「友人の傷は、敵の好意的な口づけに勝る。
oleum peccatoris blandimentum est adulatoris, de quo alibi dicit: molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula.
」罪人の油とはへつらう者の甘言であり、それについて別の場所で「彼の言葉は油よりも滑らかであるが、それらは投げ槍である」と言われている。
oleum iusti spiritus est dei, dicente Petro: Iesum a Nazareth, quem unxit deus spiritu sancto.
正しい者の油とは神の霊であり、ペトロが「ナザレのイエス、神が聖霊をもって油を注がれた方」と言っている通りである。
desine itaque spiritum sanctum oleum dicere peccatoris, ne deum incipias asserere peccatorem.
それゆえ、聖霊を罪人の油と呼ぶのをやめなさい。 神が罪人であると主張し始めることにならないように。
§10Donatista dixit: Aperta confectio perfidorum isto loco monstratur, quae inimica praesumptione a facinoroso sacerdote contacta polluitur, cuius sacrificium uelut oleum uoce diuina respuitur.
Donatista dixit: 不実な者たちの明らかな調製がこの箇所で示されており、それは悪辣な司祭によって敵対的な不遜さをもって触れられることで汚される。 その犠牲は、油と同じように、神の声によって拒絶されるのである。
facineros u s, inquit, qui sacrificatmihi (uitulum) uelut quicanem occidat, et qui offert similaginem quasi sanguinem porcinum, et qui offert thus in memoria quasi blasphemus.
こう言われている。 「私に(雄牛を)犠牲として捧げる悪辣な者は、犬を殺す者のようであり、上等の小麦粉を捧げる者は豚の血を捧げる者のようであり、記念の乳香を捧げる者は冒涜する者のようである。
Catholicus respondit: Certum est quod sacerdotis et plebis execretur deus ac despiciat holocausta, si bona non affuerit conscientia.
」 Catholicus respondit: もし善き良心が伴わないならば、神が司祭と民の全焼のいけにえを忌み嫌い、軽蔑されることは確かである。
aut si de sacerdotibus solum dictum cupis intellegi, quomodo apud uos facinorosorum non polluitur confectio sacerdotum? dicis: \'quamdiu mali latent inquinare non possunt, propter quod scriptum est: quae occulta, mihi, quae manifesta sunt, uobis\'.
あるいは、もしあなたがこの言葉が司祭についてのみ言われたと理解されることを望むなら、どうしてあなたがたの間では、悪辣な司祭たちによる調製が汚されないというのか。 あなたは言う。 「悪人が隠れている限り、彼らは汚すことはできない。 そのために『隠されたものは私に、明らかにされたものはあなたがたに』と書かれているのだ」と。
si ergo quamdiu mali latent inquinare non possunt, cur longe positas nationes, quibus nomen Donati et Caeciliani habetur incognitum, rebaptizare non times? quis uestrum aliquorum mala in eorum pertulit aliquando notitia? et si pertulisset et non probasset, in nullo prorsus obesset iuxta illud: quae occulta sunt, mihi, quae manifesta sunt, uobis.
もしそれなら、悪人が隠れている限り汚すことができないというのなら、なぜあなたは、ドナトゥスやカエキリアヌスの名も知られていない、遥か遠くに位置する諸民族に、躊躇なく再洗礼を施すのか。 あなたがたの誰が、ある人々の悪を彼らの知るところに一度でももたらしたというのか。 そして、たとえもたらしたとしても証明しなかったなら、次の言葉の通り、全く何の害も及ぼさなかったはずである。 「隠されたものは私に、明らかにされたものはあなたがたに。
§11Donatista dixit: Adhuc eius aquas Ambacum propheta spiritu manifestat: inposuisti, inquit, in mari equos tuos turbantes aquas multas.
」 Donatista dixit: さらに、その水をハバクク預言者が霊によって明らかにしている。 こう言っている。 「あなたは多くの水を乱すあなたの馬たちを海の中に置かれた。
me contempsit Galaat ciuitas, quae operatur stulta turbans aquas. et fortitudo tua sicut hominis piratae.
ガラアドの町は私を軽蔑した。 彼女は水を乱して愚かなことを行い、あなたの力は海賊の力のようである。
Catholicus respondit: Agnosce in te tua tela, sicut scriptum est: gladius eorum intret in corda ipsorum et arcus eorum confringatur.
」 Catholicus respondit: 自分の武器が自分に向かっていることを認めなさい。 書かれている通りである。 「彼らの剣は彼ら自身の心臓に入り、彼らの弓は打ち砕かれるように。
fortitudo tua, Donatista, sicut hominis piratae, qui uiribus rebaptizas, uiribus in aqua pugnas, uiribus in aqua necas.
」ドナトゥス派よ、あなたの力は海賊の力のようであり、あなたは暴力によって再洗礼を施し、力によって水の中で戦い、力によって水の中で殺害している。
ista gerens pirata captus occideris, nisi conuersus paenitueris et regi Christo in catholica militaris.
このようなことを行う海賊よ、あなたが悔い合わせて立ち返り、公同の教会において王なるキリストに仕えないなら、捕らえられて殺されるだろう。

語釈・文法注

  1. §8quibus sit recte dispensum — 間接疑問節であり、`dispensum` は `sacramentum` を主語とする受動態完了(形は中性単数)か、あるいは非人称受動。ここでは前者の「それ(洗礼の秘跡)が誰に正しく分け与えられたか」と解釈するのが自然。
  2. ¦25¦ad te confugiatur, tibi credatur, in te spes omnis uitae ponatur, ipsum baptisma in nomine tuo detur et de domino taceatur — これらの一連の接続法現在は、対話相手(ドナトゥス派)の主張の不条理さを暴くための、反語的(皮肉的)な命令・譲歩の表現である。
  3. ¦10¦ut oleum uestrum non possit esse peccatoris — `ut` 節は結果節、または「〜するために」という目的節。ここでは相手の議論を封じる目的、つまり「あなたがたの油が罪人のものであり得ない(と証明できる)ようにするために」という目的・条件を示す。
  4. ¦25¦militaris — 形容詞や名詞ではなく、動詞 `militare`(兵士として奉仕する、仕える)の直説法現在2人称単数形。接続詞 `nisi`(〜でなければ)に導かれる条件文の帰結、あるいは並列された条件の一部。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フルゲンティウスへの小論 §8-11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa070a.humanitext-lat1:8-11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。