Humanitext Reader

アウグスティヌス · フルゲンティウスへの小論 §3-4

洗礼の二面性の主張とキリストの名による唯一性

2 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

ドナトゥス派は聖書の記述を引いて洗礼の二面性や不実な水の排除を主張するが、カトリック派はキリストの名による洗礼の唯一性を擁護し、異端者も定式文では一致しているため再洗礼は不要で、議論のみによって解決されるべきだと反論する。

§3Donatista dixit: Numquam ergo ecclesiae spiritus patitur iungi quod ore diuino meruit diffamari, legis praeconio praemonente: duo duo, unum contra unum, et dominus in euangelio: tunc, inquit, duo erunt in agro; unus assumetur, et unus relinquetur.
Donatista dixit: それゆえ、教会の霊は、神の口によって非難されるに値したものが結び合わされるのを決して容認しない。 律法の布告が「二つと二つ、一方は他方に対抗する」と予め警告しており、また主も福音書の中で次のように言っておられる通りである。 「そのとき」と主は言われる、「二人の男が畑にいるが、一人は連れて行かれ、一人は残される。
duo molentes in molendino; una assumetur, et una relinquetur.
二人の女が臼をひいているが、一人は連れて行かれ、一人は残される。
uides ergo duo esse genera baptismatum et duo praemia meritorum, dum unum letalis ingenii ardor exurit et bibula sitis perennes haustus excoquit, alterum, quod semel potandorum meatibus sitim uitae perennitate satiat.
したがって、あなたは洗礼には二つの種類があり、功績に対する報いにも二つがあることを見て取る。 一方は死をもたらす性質の熱情が燃え立たせ、渇望する渇きが絶えざる潤いを干からびらせるものであるのに対して、他方は、一度飲まれるべき通路に、命の永続性によって渇きを潤すものである。
utique in effossis gurgitibus perpetuas ariditates ostendit, et cum eis uitae meritum clausit, mortis aditum patefecit, dicente Hieremia: duo mala faciunt populus iste.
」確かに、掘り出された深みにおいて永続的な乾燥を示し、それらとともに、命の功績を閉ざし、死への入り口を開かれた。 エレミヤが次のように言っている通りである。 「この民は二つの悪を行っている。
me dereliquerunt fontem aquae uiuae et effoderunt sibi lacus detritos qui aquam non possunt portare, et iterum: omnes qui derelinquunt te confundantur, recedentes a te scribantur in libro mortis;
彼らは生ける水の泉である私を捨て、水を保つことのできない、壊れた水溜めを自分たちのために掘った。 」また次のようにも言っている。 「あなたを見捨てる者はみな、恥を被る。 あなたから離れ去る者は、死の書に書き記される。
quoniam dereliquerunt te, confundantur recedentes a te fonte uitae.
彼らは命の泉であるあなたを見捨てたからであり、あなたから離れ去る者は恥を被る。
Catholicus respondit: Tu unum contra unum, ego multa baptisma assero contra unum.
」 Catholicus respondit: あなたは一対一を主張するが、私は一に対して多くの洗礼を主張する。
etenim paganus baptizat et Iudaeus baptizat et Sadducaeus baptizat et multi extra regulam datae legis baptizare non cessant.
実際、異教徒も洗礼を施し、ユダヤ人も洗礼を施し、サドカイ派も洗礼を施し、多くの者が与えられた律法の規則から外れて洗礼を施すことをやめない。
sed illud est unum quod uerum, illud uerum quod Christi, illud Christi quod patris et filii et spiritus sancti.
しかし、あの一つこそが真なるものであり、あの真なるものこそがキリストのものであり、あのキリストのものこそが父と子と聖霊のものである。
hoc est uerum, hoc salubre;
これこそが真実であり、これこそが救いをもたらす。
huic nullum est comparandum.
これに比肩しうるものは何もない。
hoc qui non accipit, ipse sibi et uitae meritum clausit et mortis aditum patefecit.
これを受け入れない者は、自らのために命の功績を閉ざし、死への入り口を開いたのである。
§4Donatista dixit: Quodsi, ut asseris, una fides in utroque consistit, cur inter fidelem aquam et perfidam iusta separatione discreuit, testante domino per Esaiam: quis nuntiauit uobis quia ignis ardet? quis nuntiauit uobis locum illum aeternum? ambulans in iustitia, praedicans uiam rectam, odio habens facinus et iniustitiam et manus abstinens a muneribus et grauans aurem ut non audiat iudicium sanguinis et comprimens oculos suos ne uideant iniquitatem, hic inhabitabit in alta spe;
Donatista dixit: しかし、あなたが主張するように、もし同一の信仰が両者のうちに存するのであれば、なぜ信頼しうる水と不実な水との間を、正当な分離によって区別されたのか。 主がイザヤを通してこのように証言しておられる通りである。 「火が燃えているとあなたがたに告げたのは誰か。 あの永遠の場所をあなたがたに告げたのは誰か。 正義のうちを歩み、正しい道を説き、不義と悪行を憎み、賄賂から手を遠ざけ、血の裁きを聞かないように耳を塞ぎ、不法を見ないように目を閉じる者、この者は高い希望のうちに住まうであろう。
fortis panis illi dabitur et aqua eius fidelis.
彼には固いパンが与えられ、彼の水は信頼しうるものとなる。
a cuius fide perfidam separans Hieremia testante sic posuit: ut quid iniuriantes me praeualent? plaga mea solida facta est: unde sanabo? facta est mihi sicut aqua mendax non habens fidem.
」その信頼しうる水から、不実な水を区別しつつ、エレミヤの証言を通してこのように置かれた。 「なぜ私を害する者たちが勝ち誇るのか。 私の傷は深刻なものとなった。 私はどこから癒やされるのか。 それは私にとって、信頼を持たない欺く水のようになってしまった。
Catholicus respondit: Haeretici omnes licet in sua sibi disputatione discordent, in baptismi tamen traditione sollemni uerbo concordant, sicut circumcisio una, sed fide uaria, in Iudaeis et Samaritanis ueteribus consistebat.
」 Catholicus respondit: 異端者たちはみな、自らの議論においては互いに異なっていても、洗礼の伝授においては、厳かな言葉において一致している。 それはちょうど、一つでありながら信仰においては多様であった割礼が、かつてのユダヤ人とサマリア人のうちに存していたのと同じである。
necesse est ergo, sicut tunc, ita et nunc fieri oportere conuersis, ut quod disputatione sola plectatur sola iterum disputatione soluatur, ut audire de domino possint: iam mundi estis propter sermonem quod locutus sum uobis;
したがって、当時と同様、現在も改宗者たちに対してそうされるべきである。 すなわち、ただ議論によってのみ非難されるものは、再びただ議論によってのみ解決されるようにするためであり、彼らが主から次のように聞くことができるようにするためである。 「あなたがたは、私があなたがたに語った言葉によって、すでに清くなっている。
manete in me, et ego in nobis.
私のうちにとどまりなさい。 そうすれば、私もあなたがたのうちにとどまろう。
omnia enim in figura contingebant illis, scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum deuenerunt.
」なぜなら、これらすべてのことは、彼らにとっては前兆として起こったのであり、世の終わりに直面しているわれわれに対する訓戒のために書き記されたからである。

語釈・文法注

  1. §3patitur iungi quod ore diuino meruit diffamari — patitur(許す)は受動態不定詞 iungi(結び合わされる)を伴い、関係代名詞節 quod... がその意味上の主語(あるいは被結合対象)となっている。「神の口によって非難されるに値したものが結び合わされるのを、教会の霊は決して容認しない」と解釈される。
  2. §3potandorum meatibus — potandorum は meatus(通路、身体の器官)に係る動形容詞(未来受動分詞)属格複数、あるいは名詞化された potandi(飲む人々)に基づく。「(水が)飲まれるべき通路に」または「飲むべき人々の(体内の)通路に」という二通りの解釈が可能であるが、ここでは洗礼の効能が体内に浸透する通路を指している。
  3. §4fieri oportere conuersis — 非人称表現の necesse est(〜が必要である)の後に、さらに非人称の不定詞 oportere(〜せねばならない)が重ねられている、後期ラテン語特有の冗長な二重義務表現である。conuersis(改宗者たちに)は与格である。
  4. §4sermonem quod — 先行詞 sermonem(言葉、男性対格)に対して、関係代名詞が中性単数形の quod になっている。これは関係詞の性・数の一致が弛緩し、quod が一種の不変化の関係詞のように機能し始めている後期ラテン語の文法傾向を示している。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フルゲンティウスへの小論 §3-4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa070a.humanitext-lat1:3-4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。