Humanitext Reader

アウグスティヌス · フルゲンティウスへの小論 §17-18

他人の衣服の非難とエルサレムの普遍的教会

7 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

ドナトゥス派とカトリックの対話において、聖書の衣服の比喩をめぐって議論が交わされ、カトリック側は真の神殿や部族(教会)はエルサレムに端を発する普遍的な(カトリックの)教会であることを主張する。

§17Donatista dixit: Numquam latro in lucem protulit praedam, semper operarii noctis gratam bonis omnibus lucem saeuius horruerunt;
Donatista dixit: 盗賊が獲物を光の中にさらけ出したことはなく、夜の働き手たちは、善良なすべての人々にとって喜ばしい光を、常にいっそう激しく忌み嫌ってきた。
solus traditor nec dei minis frangitur et in aliena ueste inprobus gloriatur.
ただ裏切り者だけが、神の脅しによっても砕かれることなく、不届きにも他人の衣服をまとって誇っている。
contra quem per Sophoniam dominus proclamat nec auditur: erit in die, inquit, sacrificii domini et uindicabo in principibus et in omnes uestitos ueste aliena.
彼に対して、主はゼファニヤを通じて大声で叫ばれるが、聞き入れられない。 『主の犠牲の日に、』と主は言われる、『私は首領たちを、また他人の衣服を着たすべての人々を罰するであろう』と。
Catholicus respondit: Tua non timeo crimina, quia mea munita est conscientia.
Catholicus respondit: 私はお前の非難を恐れない。 なぜなら私の良心は守られているからだ。
quem dicis tradidisse, nomen locumque traditoris ostende.
お前が引き渡したと言うのが誰なのか、裏切り者の名前と場所を示しなさい。
numquam id ualebis ostendere, sicut nec antea ualuisti.
お前はこれまでも示せなかったように、これからも決してそれを示すことはできないだろう。
sed etsi aliquem protuleris, mihi obesse non poterit, dicente domino: anima patris mea est, anima filii mea est.
だが、たとえ誰かを名指したとしても、私を害することはできない。 主がこう言われているからである。 『父の魂は私のものであり、子の魂も私のものである。
anima quae peccauerit sola morietur.
罪を犯した魂、その者だけが死ぬであろう』と。
ego tamen non in aliena ueste congaudeo, qui in catholica fide semper exulto.
しかし、私は他人の衣服をまとってともに喜んでいるのではない。 私はカトリックの信仰において常に歓喜しているからである。
illa est quam habeo, qua me in die redemptionis misericors et benignus pater in decore ucstiuit: afferte, inquit, stolam illam primam et induite illum, quia hic filius meus mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus est, illam nimirum de qua Paulus apostolus dixit: quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis.
それこそが私の持っている衣服であり、救済の日に慈悲深く親切な父が、美しさをもって私に着せてくださったものである。 『あの最初の衣を持ってきて、』と父は言われる、『彼に着せなさい。 この私の息子は死んでいたのが生き返り、失われていたのが見つかったのだから。 』それこそまさに、使徒パウロが『キリストにおいて洗礼を受けたあなたがたは皆、キリストを身にまとったのである』と言ったあの衣である。
hanc habeo, in hac gaudeo, in hac semper gloriosior apparebo.
私はこれを持っており、これで喜び、これで常にいっそう栄光に満ちて現れるだろう。
haec est quam uos aut ut latrones abstulistis aut miseri sordidatis.
これこそ、あなたがたが盗賊のように奪い取ったか、あるいは哀れにも汚したあの衣である。
§18Donatista dixit: In quantum enim inprobitas deuios errores alienis bonis cupit astruere et falsa catholica mendacii nebulas conatur obtegere, per colles tortuosos incedit, cui per Hieremiam dominus contradictor obuiauit: nolite, inquit, fidere uobis in uerbis falsis, quia per omnia non proderunt uobis, dicentes: templum domini templum dei est.
Donatista dixit: なぜなら、不届きな振る舞いが他人の善いものによって道を踏み外した誤りを基礎づけようと欲し、偽りのカトリックが嘘の霧で覆い隠そうと努める限り、それは曲がりくねった丘を通って進むからであり、主はエレミヤを通じて反対者としてその前に立ちはだかられたのである。 主は言われる。 『あなたがたは偽りの言葉を信頼してはならない。 それはあなたがたに何一つ益をもたらさない。 あなたがたは「主の神殿だ、神の神殿だ」と言っているが』と。
et dominus in Deuteronomio: attende tibi, ne offeras holocaustomata in omni loco quemcumque uideris, sed in loco quem elegerit dominus deus tuus in tribu tua, in hac offeres holocaustomata et ibi facies omnia quaecumque praecipio tibi hodie.
また主は申命記において言われる。 『気をつけて、お前が見るいかなる場所でも全焼のいけにえを捧げてはならない。 ただ、お前の部族のうちで、お前の神、主が選ばれる場所においてのみ、そこにお前は全焼のいけにえを捧げ、私が今日お前に命じるすべてのことをそこで行わなければならない』と。
Catholicus respondit: Optime et saluti tuae multum conueniens testimonium posuisti: attende tibi, ne offeras holocaustomata in omni loco quemcumque uideris, sed in loco quem elegerit dominus deus tuus in tribu tua, in hac offeres holocaustomata et ibi facies omnia quaecumque praecipiet tibi.
Catholicus respondit: お前はきわめて適切で、お前の救いにとっても大いにふさわしい証言を提示した。 『気をつけて、お前が見るいかなる場所でも全焼のいけにえを捧げてはならない。 ただ、お前の部族のうちで、お前の神、主が選ばれる場所においてのみ、そこにお前は全焼のいけにえを捧げ、主がお前に命じるすべてのことをそこで行わなければならない』と。
audi ergo qui sit locus electus et quae tribus domini praedicata.
それゆえ、選ばれた場所がどこであり、宣べ伝えられた主の部族とは何かを聞くがよい。
in psalmo centesimo tricesimo primo habes: quoniam elegit dominus Sion, elegit eam in habitationem sibi;
詩編第131編にこうある。 『主はシオンを選び、それをご自身の住まいとして選ばれた。
haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, quoniam elegi eam.
ここがとこしえに私の憩いの場所、ここに私は住もう、私はそれを選んだのだから』と。
item in psalmo centensimo uicesimo primo: stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Hierusalem Hierusalem, quae aedificatur ut ciuitas.
また詩編第121編にこうある。 『私たちの足は、お前の大庭の中に立っていた、エルサレムよ、町として建てられたエルサレムよ。
illuc enim ascenderunt tribus, tribus domini testimonium Israhel.
そこに部族、主の部族が、イスラエルの証しとして上って行ったのだ』と。
hic est locus electus, hic mons sanctificatus, haec ciuitas super montem posita ita ut abscondi -non possit, haec radix catholica, haec uitis fructifera longe lateque diffusa, quae in.
これこそが選ばれた場所であり、聖化された山であり、隠れることのできない山の上に置かれた町であり、カトリックの根であり、実り豊かなぶどうの木であり、これは集会の書においてこう叫び、こう言っている。
Ecclesiastico clamat et dicit: in Sion fundata sum et in Hierusalem potestas mea.
『私はシオンに根を下ろし、私の権能はエルサレムにある』と。
sic enim oportuit pati Christum et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem.
このようにキリストは苦しみを受け、三日目に死者のうちから復活し、その名によって罪の悔い改めと赦しが、エルサレムから始めて、すべての異邦人に宣べ伝えられることになっていたのである。
recte me argueres, si in hac hereditate maneres.
もしお前がこの遺産にとどまっているなら、お前が私を非難するのももっともである。
at cum in hac dei patris hereditate non maneas, in hac Christi regis tribu non milites, cur desertor corripis militem, cur reus increpas innocentem? et ego tibi dico: attende tibi, ne offeras in omniloco — hoc est in omni haeresi — et dicas: \'et hic est deus et ibi est deus\', sed in loco quem elegerit dominus deustuus in tributua — hoc est in tribu eius —, ibi offeres holocaustomata tua et ibi facies omnia quaecumque praecepta sunt tibi.
しかし、お前がこの父なる神の遺産にとどまらず、この王なるキリストの部族において従軍していないのに、なぜ脱走兵でありながら兵士を咎め、なぜ有罪でありながら無罪の者を叱責するのか。 そして私もお前に言う。 『気をつけて、いかなる場所でも ――すなわちいかなる異端においてでも――「ここにも神がおられ、あそこにも神がおられる」と言って捧げてはならない。 ただ、お前の部族のうちで、お前の神、主が選ばれる場所においてのみ――すなわち主の部族においてのみ――そこにあなたの全焼のいけにえを捧げ、あなたに命じられたすべてのことをそこで行いなさい』と。
hoc fac, et uiues.
これを行いなさい、そうすれば生きるであろう。

語釈・文法注

  1. p.303quem dicis tradidisse — 間接話法の対格不定詞。quem は不定詞 tradidisse の意味上の主語(対格)であり、全体で dicis の目的語節を構成する。
  2. p.303qui in catholica fide semper exulto — 関係代名詞 qui の先行詞は、主句の主語である一人称代名詞 ego。そのため、関係節内の動詞 exulto も一人称単数形になっている。
  3. 18deuios errores alienis bonis cupit astruere — astruere(付け加える、建てる)は、対格目的語(deuios errores「逸脱した誤り」)と与格(alienis bonis「他人の善きもの」)を取る。「不届きな振る舞いが、他人の善きものの上に、自分たちの逸脱した誤りを構築しようと欲する」という意味。
  4. 18incipientibus ab Hierusalem — 聖書(ルカによる福音書24章47節)からの引用。文法的には、先行する gentes に一致する与格複数の現在分詞とする解釈(「エルサレムから始める諸国民に」)と、主語を省略した奪格絶対(独立分詞句)として「エルサレムから始めて」と副詞的に解釈する道がある。ここでは後者の解釈が全訳で一貫して採用されている。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フルゲンティウスへの小論 §17-18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa070a.humanitext-lat1:17-18

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。